ABD’de tarife savaşı büyüyor: Mahkeme Trump’ın ek vergi kararını durdurdu
ABD’de Donald Trump yönetiminin uygulamaya koyduğu yüzde 10’luk küresel gümrük tarifeleri yargıdan döndü. New York’taki ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi, Trump’ın şubat ayında devreye aldığı ek vergilerin hukuka aykırı olduğuna hükmederek yönetimin ticaret politikalarına ağır bir darbe vurdu. Karar, Beyaz Saray’ın Kongre onayı olmadan yürürlüğe koyduğu ekonomik adımların yeniden tartışmaya açılmasına neden oldu.
Mahkemenin verdiği karar, özellikle ithalat yapan şirketler ve eyalet yönetimleri açısından kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Davayı açan küçük işletmeler ve çoğunluğu Demokratların yönettiği yaklaşık iki düzine eyalet, Trump yönetiminin yetki sınırlarını aştığını savunuyordu.
MAHKEME: TRUMP YETKİ SINIRINI AŞTI
Üç yargıçtan oluşan mahkeme heyeti, Trump’ın 1974 Ticaret Yasası’nın 122’nci maddesine dayanarak uyguladığı tarifelerin yasal zemininin yeterli olmadığına karar verdi. Söz konusu düzenleme, ABD tarihinde daha önce hiç kullanılmamıştı.
Mahkeme, Trump yönetiminin yüzde 10’luk küresel tarifeleri uygularken federal yetki sınırlarını aştığına hükmetti. Karar doğrultusunda tarifelerin uygulanması şimdilik davayı açan iki şirket ve Washington eyaleti için durduruldu.
Karar, Trump’ın ticaret politikalarında son aylarda yaşadığı ikinci büyük yargı yenilgisi oldu. ABD Yüksek Mahkemesi de daha önce Trump’ın farklı bir yasa kapsamında devreye aldığı gümrük vergilerini iptal etmişti.
170 MİLYAR DOLARLIK GERİ ÖDEME TARTIŞMASI
Şubat ayında Yüksek Mahkeme tarafından iptal edilen önceki tarifeler, Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası (IEEPA) kapsamında uygulanmıştı. Yüksek Mahkeme, Trump’ın bu süreçte başkanlık yetkisini aştığına karar verirken, ithalatçı şirketler açısından milyarlarca dolarlık geri ödeme sürecinin önü açılmıştı.
İptal edilen eski tarifeler sonrası ithalatçılar yaklaşık 170 milyar dolarlık geri ödeme talebi için hukuki süreç başlatmıştı. Son kararın da benzer şekilde yeni tazminat ve geri ödeme tartışmalarını gündeme taşıyabileceği belirtiliyor.
Ekonomistler, mahkeme kararının yalnızca Trump yönetimini değil, gelecekte başkanların Kongre onayı olmadan uygulayabileceği ticaret politikalarını da doğrudan etkileyebileceğini ifade ediyor.
ABD YÖNETİMİ KARARI TEMYİZE GÖTÜREBİLİR
ABD Adalet Bakanlığı’nın kararı temyize taşıması bekleniyor. Sürecin bir üst mahkeme olan Federal Temyiz Mahkemesi’ne gitmesi halinde yeni bir hukuk mücadelesi başlayacak.
Federal Temyiz Mahkemesi daha önceki tarife krizinde de Trump yönetiminin aleyhine karar vermişti. Bu nedenle Washington kulislerinde Beyaz Saray’ın yeni süreçte nasıl bir yol izleyeceği yakından takip ediliyor.
Kararın ardından piyasalarda da ticaret savaşlarına ilişkin endişeler yeniden gündeme geldi. Özellikle küresel tedarik zincirleri üzerinde baskı oluşturan ek vergilerin geleceği konusunda belirsizlik oluştu.
ABD’de alınan son mahkeme kararı, Trump’ın “önce Amerika” ticaret politikasına yönelik en sert yargı müdahalelerinden biri olarak değerlendiriliyor.
