Çekya’da NATO zirvesi krizi büyüyor: Çekya Cumhurbaşkanı NATO heyetine alınmadı

Çekya’da temmuz ayında Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi öncesinde hükümet ile cumhurbaşkanlığı arasındaki görüş ayrılığı yeni bir boyut kazandı. Başbakan Andrej Babiš, ülkenin resmi heyetinde Cumhurbaşkanı Petr Pavel’in yer almayacağını açıkladı.

Babiš, NATO’nun temmuz ayında gerçekleştireceği toplantıya savunma ve dışişleri bakanlarıyla birlikte katılacağını duyururken, Çekya heyetinin cumhurbaşkanı olmadan oluşturulacağı bilgisini paylaştı.

NATO zirvesi heyeti tartışması derinleşti

Çekya’da aylardır devam eden yetki ve temsil tartışmaları, NATO Zirvesi hazırlıklarıyla yeniden gündeme geldi. Ülke yönetiminde yaşanan görüş ayrılıklarının merkezinde ise savunma harcamaları bulunuyor.

Cumhurbaşkanı Petr Pavel, NATO hedeflerine ulaşılması için savunma bütçesinin artırılması gerektiğini savunurken, Başbakan Babiš hükümetinin önceliği sağlık hizmetleri ve iç politika harcamalarına verdiği belirtiliyor.

Çekya, 2025 yılında NATO’nun gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 2’si seviyesindeki savunma harcaması hedefini karşılayamadı.

Savunma harcamaları gündemde yer alıyor

NATO verilerine göre Çekya’nın savunma harcamaları hem 2025 yılında hedefin altında kaldı hem de 2026 yılında yüzde 2 seviyesine ulaşamayacak. Hükümet ise söz konusu hedefin 2027 yılından itibaren yakalanacağını ifade ediyor.

Başbakan Babiš, NATO Zirvesi’nde savunma bütçesine ilişkin eleştirilerin sınırlı kalacağını öngörürken, ABD Başkanı Donald Trump ile kurduğu yakın ilişkinin diplomatik süreçlerde etkili olabileceğini değerlendiriyor.

Cumhurbaşkanı Petr Pavel, zirve heyetine dahil edilmemesi halinde konuyu ülkenin en yüksek yargı organına taşıyabileceğini açıklamıştı.

Cumhurbaşkanlığı Ofisi’nden yapılan açıklamada, Pavel’in hükümet kararına ilişkin değerlendirmesini salı günü kamuoyuyla paylaşacağı bildirildi.

NATO’nun yeni savunma harcaması hedefi dikkat çekiyor

NATO üyeleri geçen yıl alınan kararla savunma ve güvenlik harcamalarının 2035 yılına kadar GSYH’nin yüzde 5’ine çıkarılması konusunda uzlaşmıştı. Bu hedefin yüzde 3,5’lik kısmını doğrudan askeri harcamalar oluştururken, kalan bölüm güvenlik ve ilgili yatırımlara ayrılacak.

Ankara’da yapılacak zirvede savunma bütçeleri ve üye ülkelerin yükümlülükleri toplantının en önemli gündem maddeleri arasında yer alacak.