İngiltere’de lider değişimi kapıda: Burnham için yol açıldı

İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın İşçi Partisi liderliğinden ayrılacağını açıklaması, ülkede siyasi dengeleri yeniden şekillendirdi. Açıklanan takvime göre liderlik yarışının temmuz ayında netleşmesi beklenirken, Greater Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham’ın başbakanlık görevine en yakın isim haline geldiği değerlendiriliyor. Sürecin rakipsiz ilerlemesi halinde Burnham’ın 17 Temmuz itibarıyla Başbakanlık Konutu 10 Downing Street’e taşınmasının önü açılabilir.

Keir Starmer liderlik görevini bırakacağını duyurdu ve İşçi Partisi’nde yeni liderlik süreci resmen başladı.

2024 genel seçimlerinde İşçi Partisi’ni büyük bir zaferle iktidara taşıyan Starmer, son aylarda parti içinde artan eleştiriler ve kamuoyu desteğindeki gerilemenin ardından görevi bırakma kararı aldı. Parti liderliği için adaylık başvurularının 16 Temmuz’da sona ereceği, yarış olması halinde sonucun 1 Eylül’e kadar açıklanacağı bildirildi.

Kararın ardından gözler uzun süredir ulusal siyasete dönüş hazırlığında olan Andy Burnham’a çevrildi. Sosyal medya hesabından açıklama yapan Burnham, liderlik yarışında yer alacağını doğrulayarak ekonomik büyüme, hayat pahalılığı, konut politikaları, kamu hizmetleri ve gençlere yönelik fırsatların öncelikli gündem maddeleri olacağını ifade etti.

Andy Burnham, liderlik yarışına katılacağını açıklayarak ekonomik büyüme ve yaşam maliyetleriyle mücadeleyi öncelikleri arasında gösterdi.

Burnham’a parti içinden destek büyüyor

Starmer’ın kararının ardından parti içindeki dengeler de hızla değişmeye başladı. Eski Sağlık Bakanı Wes Streeting başta olmak üzere birçok etkili isim, uzun sürecek bir liderlik mücadelesi yerine Burnham etrafında birleşilmesi gerektiği yönünde mesajlar verdi.

Streeting yaptığı açıklamada, parti içindeki küçük görüş ayrılıklarının büyütülmesinin ülkeye fayda sağlamayacağını belirterek Burnham’ın liderliğinde değişim hedeflerine odaklanılması gerektiğini ifade etti. Bu destek açıklaması, Burnham’ın liderlik yarışındaki konumunu daha da güçlendiren gelişmelerden biri olarak değerlendirildi.

Starmer’ın yükselişi ve hızlı düşüşü

Keir Starmer, 2019 yılında ağır bir seçim yenilgisi yaşayan İşçi Partisi’ni yeniden toparlayarak 2024 seçimlerinde iktidara taşımıştı. Ancak görev süresinin ilerleyen dönemlerinde kamuoyu desteğinde ciddi kayıplar yaşandı.

Art arda gelen politika değişiklikleri, bazı ekonomik kararlar ve parti tabanında oluşan memnuniyetsizlikler, Starmer üzerindeki baskıyı artırdı. Son kamuoyu yoklamalarında Nigel Farage liderliğindeki Reform UK partisinin yükselişe geçmesi ve yerel seçimlerde elde ettiği başarılar da İşçi Partisi içindeki tartışmaları hızlandırdı.

Yerel seçimlerde İşçi Partisi’nin savunduğu koltukların yaklaşık yüzde 60’ını kaybetmesi, parti milletvekilleri arasında liderlik tartışmalarını daha görünür hale getirdi. Parti bünyesindeki 403 milletvekilinin yaklaşık dörtte birinin Starmer’ın görevi bırakması yönünde görüş bildirmesi süreci hızlandıran gelişmeler arasında yer aldı.

Westminster’a dönüş Burnham’ın yolunu açtı

Daha önce iki kez İşçi Partisi liderliği için yarışan ancak başarılı olamayan Burnham, son dönemde ulusal siyasete geri dönüş hazırlıklarıyla gündeme geliyordu. Manchester çevresindeki bir seçim bölgesinde milletvekilinin görevden ayrılmasıyla oluşan boşluk, Burnham’ın yeniden Avam Kamarası’na dönmesine imkan sağladı.

Starmer’ın bu adaylığa engel olmaması ve Burnham’ın yapılan ara seçimde güçlü bir sonuç elde etmesi, siyasi tabloyu önemli ölçüde değiştirdi. Reform UK’nin aynı bölgede yerel seçimlerde önemli başarılar kazanmasının ardından Burnham’ın elde ettiği zafer, İşçi Partisi içinde dikkatle takip edildi.

Burnham’ın ara seçimde elde ettiği güçlü sonuç, liderlik yarışında en avantajlı isim olarak öne çıkmasını sağladı.

Yeni başbakanın ekonomi ekibi yakından izlenecek

Siyasi çevrelerde Burnham’ın olası kabine tercihleri şimdiden tartışılmaya başlandı. Özellikle Hazine’den sorumlu bakanlık görevine kimin getirileceği, ekonomi politikalarının yönü açısından kritik görülüyor.

Enerji Bakanı Ed Miliband gibi daha fazla kamu harcamasını savunan isimlerin tercih edilmesi halinde ekonomik yaklaşımın farklılaşabileceği belirtilirken, Wes Streeting veya İçişleri Bakanı Shabana Mahmood gibi isimlerin görevlendirilmesi durumunda mali disiplin çizgisinin korunabileceği değerlendiriliyor.

İngiltere’de lider değişimi hızlandı

Burnham’ın göreve gelmesi halinde İngiltere, 2016’daki Brexit referandumundan bu yana yedinci başbakanına kavuşmuş olacak. Ülke ayrıca 2022’den bu yana beşinci kez başbakan değişikliği yaşamış olacak.

Muhalefet partileri de süreçle ilgili açıklamalarda bulundu. Reform UK lideri Nigel Farage erken seçim çağrısı yaparken, Muhafazakar Parti lideri Kemi Badenoch Starmer’ın görev dönemini eleştirdi. Liberal Demokrat Parti lideri Ed Davey ise sık sık yaşanan lider değişikliklerinin seçmenlerde memnuniyetsizlik yarattığını söyledi.

Starmer ise görevden ayrılırken yaptığı açıklamada, İşçi Partisi’nin son yıllarda önemli dönüşümler gerçekleştirdiğini belirterek ekonomide iyileşme, sağlık sistemindeki bekleme sürelerinin azaltılması, çalışan haklarının güçlendirilmesi ve yüz binlerce çocuğun yoksulluktan çıkarılmasını hükümetinin önemli başarıları arasında gösterdi.

Ailesine daha fazla zaman ayırmak istediğini ifade eden Starmer, görevi devralacak kişiye tam destek vereceğini ve ülkenin geleceği için çalışmayı sürdüreceğini söyledi.