Trump ile Almanya gerilimi AB-ABD ticaret anlaşmasını çıkmaza soktu

ABD ile Avrupa Birliği arasında yürütülen ticaret anlaşması görüşmeleri, bu kez ekonomik başlıklardan çok siyasi gerilimlerin gölgesinde ilerliyor. ABD Başkanı Donald Trump ile Almanya Başbakanı Friedrich Merz arasındaki kişisel gerilim, Brüksel’in Washington ile yürüttüğü kritik ticaret pazarlığını daha da karmaşık hale getirdi. Avrupa tarafı, yeni gümrük tarifeleri devreye girmeden anlaşmayı sonuçlandırmak isterken, Trump’ın Almanya’ya yönelik öfkesi sürecin kırılganlığını artırıyor.

ABD yönetimi, Avrupa’dan ithal edilen otomobil ve ticari araçlara yüzde 25 oranında ek gümrük vergisi uygulama tehdidini şimdilik ertelemiş olsa da, Beyaz Saray cephesinden gelen mesajlar tansiyonun düşmediğini gösteriyor. Trump’ın özellikle İran savaşı konusunda Almanya’dan gelen eleştiriler nedeniyle Merz’e karşı sert tutum aldığı belirtiliyor. Washington kulislerine yakın kaynaklara göre Trump, Avrupa’ya süre tanınmasına sıcak bakmasa da son anda geri adım attı.

ABD İLE AB ARASINDAKİ KRİTİK TARİFE KRİZİ BÜYÜYOR

ABD Başkanı Trump, Avrupa otomotiv sektörünü hedef alan yeni tarifeleri hemen yürürlüğe koymak yerine Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile yaptığı görüşmenin ardından süreyi 4 Temmuz tarihine kadar uzattı. Ancak Avrupa tarafında bu karar geçici bir rahatlama olarak görülüyor.

Brüksel’deki üst düzey yetkililer, anlaşmanın belirtilen tarihe kadar tamamlanamaması halinde ABD ile Avrupa arasındaki ekonomik ilişkilerin yeniden sert bir çatışma dönemine girebileceğinden endişe ediyor. Çünkü Trump yönetiminin ticaret politikalarında ekonomik gerekçeler kadar kişisel ve siyasi hesaplaşmaların da etkili olduğu düşünülüyor.

Trump’ın Almanya’ya duyduğu rahatsızlığın ticaret görüşmelerini doğrudan etkilediği konuşuluyor.

ABD Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörü Kevin Hassett, Avrupa’nın yükümlülüklerini yerine getirmekte geciktiğini savunarak Beyaz Saray’ın sabrının azaldığını söyledi. Hassett, 4 Temmuz’a kadar tarafların anlaşmayı tamamlamasını beklediklerini ifade etti.

ALMANYA HASAR KONTROLÜNE BAŞLADI

Berlin yönetimi ise Washington ile ilişkilerin daha fazla bozulmaması için diplomatik temaslarını hızlandırdı. Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, İran’ın nükleer silaha ulaşmasının engellenmesi konusunda ABD ile ortak görüş paylaştıklarını vurguladı. Bu açıklama, Trump yönetimine yönelik tansiyonu düşürme hamlesi olarak değerlendirildi.

Ancak ABD’nin Almanya’daki 5 binden fazla askeri geri çekme tehdidini tamamen masadan kaldırmaması, iki ülke arasındaki gerilimin sürdüğünü ortaya koyuyor. NATO tartışmaları, İran savaşı ve ticaret krizinin aynı anda gündemde olması Avrupa tarafında endişeyi büyütüyor.

AB CEPHESİNDE DE ANLAŞMA KRİZİ YAŞANIYOR

Avrupa Birliği içinde de ticaret anlaşmasına yönelik fikir ayrılıkları devam ediyor. Avrupa Parlamentosu ile üye ülkeler, Trump ile geçen yıl varılan ön anlaşmanın detaylarında değişiklik yapılmasını talep ediyor.

Avrupalı milletvekilleri, ABD’nin yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmemesi durumunda anlaşmanın otomatik olarak askıya alınmasını sağlayacak maddeler eklenmesini istiyor. Ayrıca bazı parlamenterler anlaşmaya belirli bir süre sınırı konulmasını savunuyor.

Avrupa Parlamentosu Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange, Avrupa’nın anlaşmaya bağlı kaldığını ancak Washington’dan da net garanti görmek istediklerini söyledi.

AB, büyük bir ticaret savaşı riskinden kaçınmak için anlaşmayı hızla onaylamak istiyor.

Taslak anlaşmaya göre Avrupa Birliği, birçok üründe yüzde 15’lik gümrük tavanını kabul edecek. Buna karşılık ABD’nin sanayi ürünlerine uyguladığı bazı vergilerin kaldırılması planlanıyor. Avrupa tarafı, bu düzenlemenin şirketler açısından öngörülebilirliği artıracağını düşünüyor.

Öte yandan ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Avrupa’nın anlaşma metninde kapsamlı değişikliklere gitmesi halinde Washington’un sağlanan kolaylıkları geri çekebileceği uyarısında bulundu.

Greer ayrıca Avrupa’nın süreci ağırdan alması durumunda eski yüksek tarifelerin yeniden devreye alınabileceğini belirtti. ABD tarafı, Brüksel’in mümkün olan en kısa sürede anlaşmayı yasalaştırmasını istiyor.

MAYIS AYINDA YENİ KRİTİK ZİRVE YAPILACAK

AB müzakerecilerinin 19 Mayıs’ta yeniden bir araya gelmesi bekleniyor. Tarafların bu toplantıda uzlaşmaya varması halinde Avrupa Parlamentosu ile üye ülkelerin anlaşmayı haziran ayında onaylayabileceği belirtiliyor.

Ancak Trump’ın Avrupa’ya yönelik sert söylemlerinin yeniden yükselmesi ihtimali masadaki en büyük risk olarak görülüyor. Trump son dönemde yalnızca Almanya’ya değil, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve Vatikan’a yönelik açıklamalarıyla da dikkat çekmişti. Ayrıca NATO’dan ayrılma ihtimalini gündeme getirmesi ve Danimarka’ya bağlı Greenland konusunda yaptığı çıkışlar Avrupa’da ciddi rahatsızlık yaratmıştı.

Trump, Avrupa Komisyonu Başkanı von der Leyen ile yaptığı son görüşmenin ardından daha yumuşak mesajlar verse de, süreci yine “ABD’nin çıkarları” üzerinden değerlendirdi. Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, Avrupa’ya ABD’nin 250’nci kuruluş yıl dönümüne kadar süre verdiğini belirten Trump, aksi durumda tarifelerin çok daha sert şekilde artırılacağını söyledi.