Hürmüz Boğazı yeniden açılıyor: ABD ve İran uzlaştı
ABD ile İran, küresel enerji piyasalarının yakından takip ettiği Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusunda uzlaşı sağladı. Tarafların açıkladığı mutabakat, binlerce kişinin yaşamını yitirdiği çatışmaların sona erdirilmesini ve İran’ın nükleer programına ilişkin yeni müzakerelerin başlatılmasını öngörüyor.
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran ile yürütülen görüşmelerin tamamlandığını duyurdu. Trump, Hürmüz Boğazı’nın ticari geçişlere açılması ve ABD’nin uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması için yetki verdiğini bildirdi.
Trump, “Hürmüz Boğazı’nın ücretsiz şekilde açılmasını ve ABD deniz ablukasının derhal kaldırılmasını onaylıyorum” açıklamasında bulundu.
Hürmüz Boğazı anlaşmanın merkezinde yer aldı
Anlaşma haberini ilk olarak Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif kamuoyuyla paylaştı. Ardından ABD Başkanı Donald Trump ve İran devlet medyası gelişmeyi doğruladı. İran tarafı, mutabakatı diplomatik bir kazanım olarak değerlendirdi.
Dünyanın en yoğun enerji koridorlarından biri olarak kabul edilen Hürmüz Boğazı’nda karşılıklı abluka uygulamalarının sona erdirilmesi, anlaşmanın en önemli maddeleri arasında yer aldı.
Taraflar birbirlerine yönelik askeri saldırılardan kaçınmayı ve İran’ın nükleer programına ilişkin yeni müzakerelere başlamayı kabul etti.
Petrol fiyatları anlaşma haberi sonrası geriledi
Anlaşmanın duyurulmasının ardından enerji piyasalarında sert hareketler yaşandı. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3’ten fazla değer kaybederek 84 dolar seviyesine gerilerken, ABD ham petrolü (WTI) 81 dolar civarında işlem gördü.
Dolar, Asya işlemlerinde başlıca para birimleri karşısında zayıflarken, euro dolar karşısında yüzde 0,3, Avustralya doları ise yaklaşık yüzde 0,5 yükseldi.
İran’a yönelik yaptırımlarda esneklik gündemde
Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgilere göre, anlaşma kapsamında ABD ile İran, Hürmüz Boğazı’ndaki karşılıklı kısıtlamaları sona erdirecek.
Buna ek olarak, İran’ın yurt dışındaki petrol satışlarını hedef alan yaptırımlarda gevşemeye gidilmesi ve Tahran yönetiminin küresel enerji piyasalarına yeniden erişim sağlaması öngörülüyor.
İki ülkenin birbirlerine doğrudan saldırı düzenlememe konusunda mutabık kaldıkları da aktarıldı.
Anlaşmanın bölgesel etkileri yakından izleniyor
Taraflar uzlaşmaya varmış olsa da, daha kapsamlı bir anlaşmanın hayata geçirilmesine ilişkin belirsizlikler devam ediyor. Özellikle İsrail’in bölgedeki güvenlik politikalarının sürece etkisi uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.
Öte yandan İran yönetiminin, yurt dışında dondurulan mali kaynaklarına erişim talebini sürdürdüğü belirtiliyor. ABD tarafının ise İran’ın belirli yükümlülükleri yerine getirmesi karşılığında ekonomik teşvikler sunabileceği ifade ediliyor.
