ABD ve İran anlaştı, Petrol düştü, borsalar yükseldi
ABD ile İran arasında barış anlaşmasına varıldığı yönündeki açıklamalar, haftanın ilk işlem gününde küresel piyasalarda fiyatlamaları etkiledi. ABD Başkanı Donald Trump ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in duyurduğu mutabakatın ardından ABD endeks vadeli işlemleri yükselirken, petrol fiyatları ve dolar endeksi geriledi.
ABD vadeli endeksleri anlaşma haberiyle yükseldi
Asya işlemlerinin başlangıcında S&P 500 vadeli endeks kontratları yüzde 0,8 değer kazandı. Risk iştahındaki toparlanma, yatırımcıların jeopolitik tansiyonun düşeceğine yönelik beklentilerini güçlendirdi.
Dolar ise başlıca para birimleri karşısında değer kaybetti. Piyasalarda güvenli liman talebindeki zayıflamanın döviz fiyatlamalarına yansıdığı görüldü.
Petrol fiyatlarında yüzde 3’ü aşan düşüş yaşandı
Enerji piyasalarında dikkatler Hürmüz Boğazı’na ilişkin gelişmelere çevrildi. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3’ten fazla gerileyerek 84 dolar seviyesine yaklaşırken, ABD ham petrolü (WTI) 81 dolar civarında işlem gördü.
Brent petrol, geçen haftayı son üç ayın en düşük kapanış seviyelerinden birinde tamamlamıştı. Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağı beklentisi, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri azalttı.
Trump: İran ile anlaşma tamamlandı
ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, İran ile anlaşmanın sonuçlandığını belirtti. Trump, Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilere yeniden açılması için gerekli adımların atıldığını ifade etti.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, tarafların askeri operasyonların derhal ve kalıcı biçimde sona erdirilmesi konusunda uzlaştığını duyurdu. Şerif, anlaşmanın 19 Haziran’da İsviçre’de imzalanacağını açıkladı.
ABD ile İran arasındaki anlaşmanın çerçevesi netleşiyor
Henüz anlaşmanın tam metni kamuoyuyla paylaşılmasa da, diplomatik kaynaklar mutabakatın temel unsurlarına ilişkin bilgiler aktardı.
Buna göre ABD ve İran, Hürmüz Boğazı’nda uygulanan karşılıklı abluka uygulamalarını sona erdirecek. Taraflar birbirlerine yönelik doğrudan saldırılardan kaçınmayı taahhüt ederken, İran’ın nükleer programına ilişkin yeni müzakere sürecinin başlatılması öngörülüyor.
Anlaşma kapsamında İran’a yönelik petrol yaptırımlarında belirli ölçüde gevşemeye gidilmesi ve ülkenin uluslararası petrol piyasalarına yeniden erişim sağlaması da gündemde bulunuyor.
Yapay zeka alanında yeni ABD kararı
Küresel piyasalarda jeopolitik gelişmelerin yanı sıra teknoloji sektörüne yönelik düzenlemeler de takip edildi.
ABD yönetiminin talimatı doğrultusunda yapay zeka şirketi Anthropic, en gelişmiş modelleri arasında yer alan Fable 5 ve Mythos 5 sistemlerine yabancı uyruklu kullanıcıların erişimini askıya aldı.
Söz konusu adım, ABD’nin ulusal güvenlik gerekçesiyle gelişmiş yapay zeka modellerine yönelik şimdiye kadarki en kapsamlı erişim kısıtlamalarından biri olarak değerlendiriliyor.
Merkez bankalarının kararları bekleniyor
Yatırımcıların odağında bu hafta açıklanacak merkez bankası kararları da bulunuyor.
Avustralya Merkez Bankası’nın (RBA) salı günü sona erecek toplantısında politika faizini sabit tutması beklenirken, Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) politika faizini 1995’ten bu yana ilk kez yüzde 1 seviyesine yükseltebileceği öngörülüyor.
Endonezya Merkez Bankası’nın da para birimini desteklemek amacıyla faiz artırımına gidebileceği tahmin ediliyor.
Fed toplantısı piyasaların odağında
ABD Merkez Bankası’nın (Fed), yeni başkan Kevin Warsh yönetimindeki ilk toplantısı da bu hafta gerçekleştirilecek.
Piyasalar, Fed’in faiz patikasına ilişkin vereceği mesajlara odaklanırken, yayımlanacak noktasal grafik (dot plot) yatırımcıların yılın geri kalanına ilişkin beklentilerini şekillendirecek.
Analistler, Fed’in enflasyonla mücadeleye yönelik kararlı duruşunu korumasının dolar üzerinde destekleyici etki yaratabileceğini belirtiyor. Bununla birlikte, faiz politikasına ilişkin farklı görüşlerin piyasa fiyatlamaları üzerinde etkili olabileceği ifade ediliyor.
ABD-İran anlaşmasına ilişkin gelişmeler ile merkez bankalarının kararlarının, küresel piyasalarda haftanın yönünü belirleyen başlıca başlıklar arasında yer alması bekleniyor.
