Petrol fiyatlarında yeni risk: Rusya-Ukrayna savaşı akaryakıt maliyetini artırıyor
Ham petrol fiyatları 75 doların altına gerilerken, küresel rafineri kapasitesindeki aksaklıklar nedeniyle benzin, motorin ve jet yakıtı fiyatları yüksek seviyesini koruyor. Özellikle Rusya-Ukrayna savaşında artan saldırılar, akaryakıt piyasasında yeni bir maliyet baskısı oluşturuyor.
Ham petrol 75 doların altına inse de küresel rafineri kapasitesindeki kayıplar nedeniyle akaryakıt fiyatları yüksek seyrini sürdürüyor.
Rusya-Ukrayna savaşı rafineri kapasitesini etkiliyor
Son haftalarda Ukrayna’nın Rusya’daki petrol rafinerilerine yönelik saldırıları, küresel akaryakıt arzını olumsuz etkiledi. Sektör verilerine göre son iki ayda 19 rafineri hedef alınırken, saldırıya uğrayan tesislerin toplam işleme kapasitesi günlük yaklaşık 4,9 milyon varile ulaşıyor.
Bu gelişmelerin ardından Rusya’nın dizel üretim kapasitesinde yaklaşık üçte bir oranında düşüş yaşandığı belirtiliyor. Ülkede benzin ve jet yakıtı üretiminde de önemli kayıplar oluştu.
Akaryakıt fiyatları petrolü takip etmiyor
Küresel piyasalarda ham petrol fiyatları gerilese de rafineri marjlarının yükselmesi nedeniyle benzin ve motorin fiyatlarında aynı düşüş görülmüyor.
Bu ay 3-2-1 rafineri marjı yaklaşık 60 dolar/varil ile tarihi zirveye çıktı. Söz konusu marj, 1985-2021 döneminde ortalama 10,5 dolar, güçlü rafineri dönemlerinde ise 30 doların altında seyrediyordu.
Küresel rafineri kapasitesinde yüzde 10 kayıp
Sektör tahminlerine göre dünya genelindeki rafineri kapasitesinin yaklaşık yüzde 10’u devre dışı bulunuyor. Bu da günlük yaklaşık 8 milyon varillik petrol işleme kapasitesinin kullanılamadığı anlamına geliyor.
Rusya’daki üretim kayıplarının yanı sıra Orta Doğu’da rafineri faaliyetlerinin savaş öncesi seviyelere dönememesi ve Çin’in yakıt ihracatını sınırlaması da küresel akaryakıt arzını baskılıyor.
