UNCTAD: Küresel ticaret 2024’te 33 trilyon dolara ulaşarak rekor kırdı
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD), 2024 yılına ait Küresel Ticaret Güncellemesi raporunu yayımlayarak, küresel ticaretin 33 trilyon dolarlık bir rekor seviyeye ulaştığını bildirdi.
Rapora göre, küresel ticaret 2024’te yüzde 3,7 artarak, bir önceki yıla kıyasla 1,2 trilyon dolar daha fazla ticaret hacmi sağladı. Bu büyüme, dünya genelinde ticaretin güçlü bir şekilde devam ettiğini gösteriyor.
Hizmet Ticaretinin Güçlü Performansı
Raporda, küresel ticaretteki artışın büyük ölçüde hizmet ticaretine dayandığına dikkat çekildi. Hizmet ticaretinin 2024 yılı genelinde yüzde 9 oranında bir artış gösterdiği ve toplam ticaret artışının neredeyse yüzde 60’ını oluşturduğu belirtildi. Bu artış, hizmet sektörünün küresel ekonomideki etkisini bir kez daha gözler önüne seriyor. Öte yandan, mal ticareti ise yalnızca yüzde 2 artarak 500 milyar dolarlık bir katkı sağladı.
Bölgesel Büyüme Farklılıkları
Raporda, küresel ticaretin Avrupa ve Orta Asya hariç diğer bölgelerde pozitif büyüme gösterdiği ifade edildi. Özellikle Doğu ve Güney Asya’nın ticaretin büyümesine öncülük ettiği vurgulandı. Çin ve Hindistan’ın ticaret performansının küresel ortalamanın üzerinde olduğu, ancak Rusya, Güney Afrika ve Brezilya gibi ülkelerin ticaretinin yılın büyük bölümünde durgun seyrettiği kaydedildi. Gelişmiş ekonomilerde ise ticaretin genel olarak durakladığı, ithalat ve ihracatın yatay seyrettiği belirtildi.
Dördüncü Çeyrekte Ticarette İvme Kaybı
Raporda, 2024’ün ikinci yarısında ticaretin ivmesinin azaldığına ve dördüncü çeyrekte ticaretin sadece yüzde 0,5 arttığına dikkat çekildi. Özellikle mal ticareti büyümesinin oldukça düşük olduğu, hizmet ticaretinin ise yalnızca yüzde 1 oranında yükseldiği ifade edildi. Bu durum, küresel ticaretin son çeyreğinde zorluklarla karşılaştığını gösteriyor.
Düşen Fiyatlar ve Ticaret Enflasyonu
Ticaretin 2024’ün son çeyreğinde istikrar kazanmasıyla birlikte ticaret enflasyonunun da sıfıra yaklaştığı belirtiliyor. Salgın sonrası yüksek enflasyonun etkilerinin sona erdiği vurgulandı. Ayrıca, mal fiyatlarının istikrara kavuşması, küresel ticaretteki enflasyon baskılarının azalmasına yol açtı.
Gelişmekte Olan Ekonomiler Küresel Ticaretin Öncüsü
Rapora göre, gelişmekte olan ekonomiler 2024’te ticaretin büyümesine öncülük etti. İthalat ve ihracatın yıl genelinde yüzde 4 oranında arttığı ve dördüncü çeyrekte de yüzde 2’lik bir artış yaşandığı belirtildi. Bu artışın büyük kısmı Doğu ve Güney Asya’dan kaynaklandı. Çin ve Hindistan’ın yüksek performansı, bu bölgelerdeki güçlü ticaret ilişkilerini pekiştirdi. Öte yandan, gelişmiş ekonomilerde ticaretin durakladığı gözlemlendi.
Küresel Ticaret Dengesizlikleri Artıyor
UNCTAD raporunda, 2024 yılı sonunda küresel ticaret dengesizliklerinin arttığı ifade edildi. Özellikle ABD’nin Çin ile olan ticaret açığının 14 milyar dolar artarak 355 milyar dolara ulaşması dikkat çekti. Ayrıca, Avrupa Birliği ile olan ticaret açığının da 12 milyar dolar artarak 241 milyar dolara yükseldiği belirtiliyor. Çin’in güçlü ihracatının ülkenin ticaret fazlasını önemli ölçüde artırdığı, AB’nin ise yüksek enerji fiyatlarının etkisiyle ticaret fazlası verdiği kaydedildi.
2025’te Küresel Parçalanma Riski
UNCTAD’ın raporunda, 2025 için ticaretin istikrarlı seyrettiği ancak jeoekonomik gerilimler, korumacı politikalar ve ticari anlaşmazlıkların küresel ticarette aksamalara yol açabileceği uyarısı yapıldı. 2025 yılı için en büyük zorluk, ülkelerin küresel parçalanmayı önlerken politika değişikliklerini yönetmeleri olacak. Artan belirsizliklere karşı işletmelerin uyum sağlama çabalarının devam edeceği vurgulandı.
