ABD’de kripto hisse düzenlemesi askıya alındı: SEC taslağı ertelendi

ABD’de kripto para piyasalarını doğrudan ilgilendiren yeni düzenleme planı şimdilik rafa kaldırıldı. ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’nun (SEC), hisse senetlerine bağlı dijital token işlemlerine geniş kapsamlı muafiyet sağlamayı hedefleyen düzenlemeyi ertelemesi, hem Wall Street’te hem de kripto sektöründe dikkat çekti. Özellikle “tokenize hisse senedi” modeliyle ilgili ortaya çıkan hukuki ve teknik soru işaretleri, düzenlemenin beklenenden daha karmaşık hale gelmesine neden oldu.

SEC’in hazırladığı taslağın kısa süre içinde kamuoyuna açıklanması bekleniyordu. Ancak son günlerde borsa temsilcileri, piyasa uzmanları ve finans kuruluşlarıyla yapılan görüşmelerin ardından süreç yavaşladı. Düzenleme kapsamında özellikle halka açık şirketlerin onayı olmadan oluşturulabilecek “üçüncü taraf hisse tokenları” en tartışmalı başlıklardan biri haline geldi.

SEC KRİPTO HİSSE PLANI İÇİN FREN YAPTI

Konuya yakın kaynaklara göre SEC çalışanları, tokenize hisse senetleri için “innovation exemption” adı verilen özel bir muafiyet mekanizması üzerinde çalışıyordu. Taslak metnin kurum içinde incelendiği ve açıklama aşamasına geldiği belirtilirken, son değerlendirmeler nedeniyle takvimin ertelendiği aktarıldı.

Düzenleme hayata geçerse kripto platformları, gerçek hisse senetlerini temsil eden dijital tokenların alım satımını yapabilecek. Böylece yatırımcılar blokzincir tabanlı sistemler üzerinden klasik hisse senedi işlemlerine benzer şekilde işlem gerçekleştirebilecek.

Ancak piyasa temsilcileri, halka açık şirketlerin bilgisi ya da onayı olmadan çıkarılabilecek tokenların ciddi riskler doğurabileceğini savunuyor. Özellikle bu tokenların resmi şirket kayıt sistemleri dışında dolaşıma girmesi, yatırımcı haklarının nasıl korunacağı konusunda soru işaretleri yaratıyor.

ŞİRKETLERİN TEMETTÜ VE OY HAKKI ENDİŞESİ BÜYÜYOR

SEC’in planına göre tokenize hisseleri sunan platformların yatırımcılara normal hissedarlarla aynı hakları sağlaması gerekiyor. Buna temettü ödemeleri ve oy kullanma hakları da dahil.

Ancak eski düzenleyiciler ve piyasa uzmanları, anonim blokzincir ağlarında dolaşan token sahiplerinin nasıl takip edileceğinin belirsiz olduğunu söylüyor. Özellikle şirketlerin hangi yatırımcıya temettü dağıtacağı ya da genel kurul oylarını nasıl sayacağı konusunda net bir mekanizma bulunmadığı ifade ediliyor.

Better Markets politika direktörü ve eski SEC yetkilisi Amanda Fischer, halka açık şirketlerin bu süreçte ciddi belirsizlik yaşayabileceğini belirtti. Fischer’a göre mevcut yapı, şirket yönetimleri açısından önemli operasyonel ve hukuki sorunlar doğurabilir.

SEC İÇİNDE DE GÖRÜŞ AYRILIĞI YAŞANIYOR

Kulis bilgilerine göre SEC içerisindeki tüm yetkililer tokenize hisse modeline aynı yaklaşmıyor. Bazı isimlerin özellikle üçüncü taraf token uygulamasına sıcak bakmadığı belirtiliyor.

SEC Komiseri Hester Peirce ise sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, planlanan muafiyetin sınırlı kapsamda olması gerektiğini söyledi. Peirce, yalnızca yatırımcıların hâlihazırda geleneksel piyasalarda satın alabildiği hisselerin dijital temsil biçimlerine izin verilmesinin daha doğru olacağını savundu.

Bu yaklaşımın, piyasada kontrolsüz token üretiminin önüne geçmeyi hedeflediği değerlendiriliyor.

“KUZEY KORELİLERİN ELİNE GEÇEBİLİR” UYARISI

Düzenlemeye yönelik en dikkat çekici eleştirilerden biri ise güvenlik ve yaptırım riskleri üzerine geldi. Uzmanlar, tokenize hisselerin sıkı müşteri doğrulama kurallarına sahip olmayan platformlara taşınabileceği uyarısında bulunuyor.

NYU Stern School of Business öğretim üyesi ve eski bankacı Austin Campbell, anonim blokzincir yapısının yaptırımları aşmak isteyen kişi ya da gruplar için yeni alanlar oluşturabileceğini söyledi. Campbell, bazı tokenların yaptırım altındaki kişi veya kuruluşların eline geçme riskine dikkat çekerek bunun ciddi bir denetim problemi yaratabileceğini ifade etti.

“Bu durum tam anlamıyla Pandora’nın kutusunu açabilir” diyen Campbell, şirketlerin token sahiplerini bilmeden temettü ödemesi yapmasının büyük sorunlara yol açabileceğini söyledi.

Öte yandan bazı piyasa uzmanları tokenize hisse sisteminin avantajlarına dikkat çekiyor. Bloomberg Intelligence piyasa yapısı araştırma direktörü Larry Tabb, blokzincir tabanlı sistemlerin işlemlerde takas süresini ciddi şekilde hızlandırabileceğini belirtti.

Tabb’a göre işlemlerin daha hızlı sonuçlanması yatırımcıların nakit ve teminat yönetimini daha verimli hale getirebilir. Böylece yatırımcılar bir işlemden çıkan fonu anında başka bir yatırım alanına yönlendirebilir.

PİYASADA TALEP TARTIŞMASI DA BAŞLADI

Kripto destekçileri tokenize hisse sisteminin 7 gün 24 saat işlem yapılabilmesini önemli bir avantaj olarak öne çıkarıyor. Ancak bazı broker şirketleri yatırımcı tarafında henüz güçlü bir talep oluşmadığını düşünüyor.

New Jersey merkezli aracı kurum Themis Trading’in ortaklarından Joe Saluzzi, müşterileriyle yaptığı görüşmelerde tokenize hisse piyasasına yönelik ciddi bir ilgi görmediğini söyledi.

“Şu an piyasada kimse böyle bir sistemi özellikle talep etmiyor” diyen Saluzzi, düzenlemenin teoride dikkat çekici görünse de yatırımcı davranışlarında karşılık bulmadığını ifade etti.

Uzmanlara göre SEC’in önümüzdeki süreçte hem Wall Street hem de kripto sektöründen gelen baskıları dikkate alarak daha sınırlı ve kontrollü bir düzenleme modeli üzerinde çalışması bekleniyor.