Veri merkezlerine yatırım artıyor: Gelişmekte olan ülkelerin payı artıyor
Gelişmekte olan ülkelerin küresel veri merkezi yatırımlarındaki ağırlığı artıyor. Yeni doğrudan yabancı yatırım projelerindeki pay yüzde 40’a yaklaştı.
Dünya Bankasının 2026 raporu, yapay zeka altyapısındaki dönüşümü ortaya koydu. Özellikle veri merkezleri ve hesaplama kapasitesi yatırımlarda öne çıkıyor.
Gelişmekte olan ülkeler, yeni veri merkezi yatırımlarından yaklaşık yüzde 40 pay alıyor.
Veri merkezi yatırımlarında yüzde 40 pay
Yapay zeka sistemleri güçlü hesaplama altyapısına ihtiyaç duyuyor. Bu nedenle veri merkezlerine yönelik yatırımlar da büyüyor.
Bununla birlikte mevcut kapasitenin önemli bölümü yüksek gelirli ülkelerde bulunuyor. Ayrıca altyapının büyük kısmını az sayıdaki büyük şirket kontrol ediyor.
Gelişmekte olan ülkelerde ise yerel veri merkezlerinin yaygınlaşması bekleniyor. Böylece veri aktarım süresi kısalabiliyor ve yerel yapay zeka şirketleri desteklenebiliyor.
Daha küçük ekonomiler için bölgesel işbirliği seçeneği de bulunuyor. Afrika Birliği’nin ortak veri merkezi çalışmaları buna örnek gösteriliyor.
Yapay zeka altyapısına 750 milyar dolar harcanacak
Yapay zeka yatırımları yalnızca veri merkezlerinden oluşmuyor. Yarı iletkenler, enerji, veri ve nitelikli çalışanlar da gerekiyor.
Dünya Bankasına göre ABD’deki büyük yapay zeka şirketlerinin harcamaları dikkat çekiyor.
Bu şirketlerin 2026’da yapay zeka altyapısına 750 milyar doların üzerinde harcama yapması bekleniyor.
Söz konusu tutar birçok gelişmekte olan ülkenin yıllık ekonomik büyüklüğünü aşıyor.
Yapay zeka donanımının yarısını gelişmekte olan ülkeler ihraç ediyor
Gelişmekte olan ülkeler donanım üretiminde de önemli paya sahip. Yapay zeka donanımı ihracatının yaklaşık yarısı bu ülkelerden geliyor.
Özellikle Çin, Meksika, Malezya, Vietnam ve Tayland öne çıkıyor. Bu ülkeler yarı iletken ve elektronik üretiminde önemli konumda bulunuyor.
Ancak veri merkezleri yüksek miktarda elektrik tüketiyor. Dolayısıyla yatırımlar enerji maliyetleri açısından da yakından takip ediliyor.
Türkiye veri merkezi kapasitesini 1 gigavata çıkarmayı hedefliyor
Türkiye de yapay zeka altyapısını büyütmeye yönelik hedefler belirledi. Yapay Zeka Eylem Planı bu alandaki yol haritasını içeriyor.
Buna göre veri merkezi kapasitesinin 2030’a kadar en az 1 gigavata çıkarılması hedefleniyor.
Ayrıca yapay zeka ve dijital altyapıda özel yatırımların artırılması planlanıyor. Hedeflenen yatırım büyüklüğü en az 10 milyar dolar.
Türkiye için 10 milyar dolarlık yatırım hedefi
AIPA Başkan Yardımcısı Gökhan Varan, Türkiye’nin potansiyeline dikkat çekti.
Varan, coğrafi konum ve telekomünikasyon altyapısının önemli olduğunu belirtti. Ayrıca enerji erişimi ve güçlü fiber bağlantıların gerekliliğini vurguladı.
Bunun yanında siber güvenlik ve nitelikli insan kaynağının geliştirilmesi gerektiğini ifade etti. Varan, yatırımların yerli yapay zeka ve AR-GE çalışmalarına aktarılmasının önemini belirtti.
