Avrupa’da enerji krizi derinleşiyor: Fiyatlar yükseldi, destek paketleri devrede

Orta Doğu’da tırmanan askeri gerilimin tetiklediği enerji fiyatlarındaki sert yükseliş, Avrupa ekonomilerinde ciddi bir baskı oluşturdu. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla derinleşen kriz, özellikle enerji arz güvenliği üzerinden kıtada ekonomik dengeleri sarsmaya başladı.

Hürmüz Boğazı’nda sevkiyatın durma noktasına gelmesiyle birlikte küresel enerji akışında yaşanan aksama, Avrupa’da akaryakıt fiyatlarının birçok ülkede 2 euro seviyesini aşmasına yol açtı. Bu durum, sanayiden ulaşıma kadar geniş bir alanda maliyetleri artırırken, hükümetleri hızlı önlem almaya yöneltti.

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, artan enerji maliyetlerine karşı “Vatandaş Enerji Paketi” kapsamında yeni destek mekanizmaları üzerinde çalışıyor. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, savaşın Avrupa üzerindeki en doğrudan etkisinin enerji alanında hissedildiğini belirterek, üye ülkelere vergi indirimleri ve devlet destekleri çağrısında bulundu.

Enerji fiyatlarındaki artışın arkasında, Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin yanı sıra Brent petrol fiyatının 119 dolara kadar yükselmesi ve Katar’daki LNG tesislerine yönelik saldırıların arz endişelerini artırması bulunuyor.

Ülkeler bazında farklı önlemler öne çıkıyor. Almanya, akaryakıt fiyatlarında şeffaflığı artırmak için istasyonların fiyatları günde yalnızca bir kez güncellemesine izin veren bir model devreye aldı. İtalya, litre başına 25 sentlik vergi indirimi uygularken, spekülasyonlara karşı sıkı denetim başlattı.

Fransa, yüksek kamu borcu nedeniyle geniş çaplı vergi indirimi yerine ulaştırma ve balıkçılık gibi kritik sektörlere doğrudan destek sağlamayı tercih ediyor. İngiltere ise enerji fiyat tavanının artırılmasını değerlendirirken, düşük gelirli haneler için hedefli vergi indirimleri üzerinde çalışıyor.

İspanya’da ise 5 milyar euro büyüklüğünde kapsamlı bir destek paketi hazırlandı. Paket kapsamında enerji ürünlerinde KDV yüzde 21’den yüzde 10’a düşürülürken, nakliye ve tarım sektörlerine doğrudan yakıt desteği sağlanacak. Ayrıca düşük gelirli haneler için kira ve enerji faturalarına yönelik koruma önlemleri de devreye alınacak.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ise mevcut tabloyu “tarihin en derin enerji krizlerinden biri” olarak nitelendirerek, petrol tüketimini azaltmak için uzaktan çalışma ve hız sınırı gibi tasarruf önlemlerinin gündeme alınması gerektiğini vurguladı.

Uzmanlara göre, Orta Doğu’daki gerilimin sürmesi halinde Avrupa’da enerji fiyatlarındaki baskının devam etmesi ve ekonomik etkilerin daha da derinleşmesi bekleniyor.