Barınma maliyetleri, hane harcamalarında ağırlığını artırdı
Türkiye’de yüksek enflasyon ve hızla yükselen kira bedelleri, düşük gelirli hanelerin harcama yapısını önemli ölçüde değiştirdi. TÜİK verilerinden derlenen bilgilere göre, 2025 itibarıyla en düşük gelir grubunda konut ve kira giderlerinin bütçe içindeki payı son 23 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Dar gelirlinin bütçesinde kira harcamaları öne çıktı
2002 yılında en düşük gelir grubunun toplam harcamaları içinde yaklaşık yüzde 28 paya sahip olan konut ve kira giderleri, 2025’te yüzde 39 seviyesine yükseldi. Böylece barınma harcamaları, dar gelirli hanelerin bütçesinde en büyük gider kalemi haline geldi.
Aynı dönemde gıda ve alkolsüz içeceklere ayrılan pay ise geriledi. 2002’de yaklaşık yüzde 39 seviyesinde bulunan gıda harcamalarının payı, 2025 itibarıyla yüzde 29’a düştü.
Gelir grupları arasındaki harcama farkı büyüdü
2025 yılında en yüksek gelir grubunda konut ve kira harcamalarının toplam bütçe içindeki payı yaklaşık yüzde 25 seviyesinde kaldı. Böylece alt ve üst gelir grupları arasındaki barınma maliyeti farkı daha belirgin hale geldi.
Gıda harcamalarında da dikkat çekici bir tablo ortaya çıktı. Oransal benzerlik görülse de düşük gelirli kesimin bütçesinden gıdaya ayırdığı payın, yüksek gelir grubunun iki katından fazla olduğu belirlendi.
Harcama alışkanlıklarında 23 yıllık değişim dikkat çekti
Veriler, son yıllarda hızlanan kira artışlarının özellikle düşük gelirli hanelerin bütçe dengesini yeniden şekillendirdiğini ortaya koydu. En alt gelir grubunda sağlık ve eğitim harcamalarının payında gerileme yaşanırken, üst gelir grubunda ulaştırma, eğitim, lokanta ve otel harcamalarının bütçedeki ağırlığının arttığı görüldü.
2025 yılında en yüksek gelir grubunun ulaştırmaya ayırdığı payın toplam harcamalarının yaklaşık dörtte birine ulaştığı kaydedildi.
