Depozito iade sistemi 1 Temmuz’da 81 ilde başlıyor: Her ambalaja 1 TL ödeme

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, 1 Temmuz 2026 itibarıyla Türkiye’nin 81 ilinde ve 973 ilçesinde uygulanmaya başlanacak. Yeni dönemde plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını geri dönüşüme kazandıran vatandaşlar, her bir ambalaj için 1 TL teşvik ödemesi alabilecek.

Anadolu Ajansı Editör Masası’nda değerlendirmelerde bulunan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, DOA logolu ürünlerin halihazırda piyasada bulunduğunu belirterek, sistemin çevre bilincini artırırken ekonomiye de önemli katkılar sağlayacağını ifade etti.

HER İADE EDİLEN AMBALAJ İÇİN 1 TL ÖDENECEK

Bakan Kurum, daha önce pilot bölgelerde 25 kuruş olarak uygulanan teşvik bedelinin ülke genelinde 1 liraya çıkarıldığını açıkladı. Buna göre vatandaşlar, üzerinde DOA logosu bulunan içecek ambalajlarını depozito iade noktalarına veya depozito iade makinelerine teslim ederek ürün başına 1 TL kazanacak.

1 Temmuz 2026 itibarıyla her bir depozitolu içecek ambalajı için vatandaşlara 1 TL teşvik ödemesi yapılacak.

Toplanan teşvik tutarları kullanıcıların mobil uygulama üzerinden oluşturduğu dijital cüzdanlarına aktarılacak. Vatandaşlar biriken bakiyelerini ister banka hesaplarına transfer edebilecek, ister ATM’lerden nakit olarak çekebilecek ya da anlaşmalı marketlerde alışverişlerinde kullanabilecek.

“AL KULLAN AT” DÖNEMİ YERİNİ DÖNGÜSEL EKONOMİYE BIRAKIYOR

Türkiye’nin sürdürülebilir çevre politikaları kapsamında önemli bir dönüşüm gerçekleştirdiğini vurgulayan Bakan Kurum, doğal kaynakların korunması ve geri dönüşüm kültürünün yaygınlaştırılması açısından sistemin kritik öneme sahip olduğunu belirtti.

Kurum, artık geleneksel tüketim anlayışının geride kaldığını ifade ederek, üretimden tüketime kadar tüm süreçlerde geri kazanımın esas alınacağını söyledi. Böylece çevreye bırakılan atık miktarının azaltılması ve değerli hammaddelerin yeniden ekonomiye kazandırılması hedefleniyor.

“Al kullan at” anlayışının sona erdiği yeni dönemde, geri dönüşüm odaklı ekonomi modeli Türkiye genelinde yaygınlaştırılacak.

YILDA 25 MİLYAR AMBALAJ EKONOMİYE KAZANDIRILACAK

DOA sistemi sayesinde her yıl yaklaşık 25 milyar adet içecek ambalajının geri toplanması planlanıyor. Toplanan plastik, cam ve metal ambalajlar yeniden işlenerek üretim süreçlerinde hammadde olarak kullanılacak.

Bu sayede enerji tasarrufu sağlanırken karbon emisyonlarının azaltılmasına da katkı sunulacak. Aynı zamanda geri dönüşüm sektöründe yeni ekonomik fırsatlar ve istihdam alanları oluşturulması hedefleniyor.

Sistemin tam kapasiteyle çalışması halinde Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar liralık katkı sağlanması bekleniyor.

MARKETLERDEN KAFELERE KADAR TÜM İŞLETMELER SİSTEME DAHİL OLACAK

Yeni uygulamayla birlikte market zincirleri, süpermarketler, bakkallar, büfeler ve HOREKA olarak tanımlanan otel, restoran ve kafeler de depozito iade sisteminin bir parçası olacak.

İçecek satışı yapan işletmeler, tüketicilerden gelen ambalajları belirlenen alanlarda toplayarak tercih ettikleri saha operatörlerine teslim edecek. İşletmelerin sisteme katılım için kayıt işlemlerini tamamlamaları ve çalışacakları saha operatörlerini belirlemeleri gerekiyor.

SAKARYA’DA BAŞLADI, TÜRKİYE GENELİNE YAYILIYOR

Depozito İade Sistemi ilk olarak Şubat 2025’te Sakarya’da pilot uygulama olarak hayata geçirilmişti. Daha sonra “7 Bölge 7 İl” modeliyle kademeli olarak genişletilen sistem, elde edilen sonuçların ardından ülke çapında uygulanma aşamasına geçti.

Pilot dönemde vatandaşlara ambalaj başına 25 kuruş ödeme yapılırken, 1 Temmuz 2026’dan itibaren teşvik miktarı dört kat artırılarak 1 liraya yükseltilecek.

GERİ DÖNÜŞÜMDE DİJİTAL DÖNEM

DOA mobil uygulaması sayesinde vatandaşlar topladıkları ambalajların karşılığında elde ettikleri bakiyeleri anlık olarak takip edebilecek. Dijital cüzdan sistemine yüklenen tutarlar istenildiği zaman kullanılabilecek.

Böylece geri dönüşüm yalnızca çevresel bir sorumluluk olmaktan çıkıp ekonomik fayda sağlayan pratik bir sisteme dönüşecek. Yetkililer, uygulamanın hem atık miktarını azaltacağını hem de toplum genelinde geri dönüşüm alışkanlığını güçlendireceğini belirtiyor.