İran Savaşı havacılığı vurdu: Küresel şirketler acil toplanıyor

Küresel havacılık sektörü, son yılların en zorlu sınavlarından biriyle karşı karşıya kalırken, dünyanın önde gelen havayolu yöneticileri bu hafta sonu Brezilya’nın Rio de Janeiro kentinde düzenlenecek kritik zirvede bir araya gelecek. Artan jeopolitik gerilimlerin sektöre etkileri, toplantının en önemli gündem maddesi olacak.

IATA ZİRVESİNDE KRİZ MASASI KURULUYOR

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği’nin (IATA) 6-8 Haziran tarihlerinde gerçekleştireceği yıllık genel kurul toplantısı, havacılık dünyasının en önemli organizasyonları arasında yer alıyor. Havayolu şirketlerinden uçak üreticilerine, tedarikçilerden finans kuruluşlarına kadar yüzlerce üst düzey yönetici Rio’da sektörün karşı karşıya olduğu riskleri değerlendirecek.

Küresel yolcu taşımacılığının yaklaşık yüzde 85’ini temsil eden 370’in üzerinde havayolunun çatı kuruluşu olan IATA’nın zirvesinde özellikle İran kaynaklı jeopolitik risklerin operasyonlara ve maliyetlere etkileri ele alınacak.

YAKIT MALİYETLERİ VE ROTA DEĞİŞİKLİKLERİ ŞİRKETLERİ ZORLUYOR

İran çevresinde yaşanan çatışmaların ardından enerji piyasalarında görülen yükseliş, havayolu şirketlerinin en büyük gider kalemlerinden biri olan jet yakıtı maliyetlerini artırıyor. Bunun yanında bazı hava sahalarının riskli hale gelmesi nedeniyle uçuş rotalarının uzatılması da operasyonel maliyetleri daha da yukarı çekiyor.

Artan maliyet baskısı, havayolu şirketlerinin bilet fiyatlarına zam yapma esnekliğini sınırlandırırken sektörün kârlılık görünümünü de olumsuz etkiliyor.

Uzmanlar, özellikle uzun menzilli uçuşlarda maliyet artışlarının önümüzdeki aylarda daha belirgin hissedilebileceğini belirtiyor.

REKOR KÂR BEKLENTİLERİ GÖZDEN GEÇİRİLİYOR

İran’daki gerilim tırmanmadan önce IATA, küresel havacılık sektörünün 2026 yılında yaklaşık 41 milyar dolarlık rekor net kâra ulaşmasını bekliyordu. Ancak son gelişmeler nedeniyle sektör temsilcileri ve analistler bu tahminlerin aşağı yönlü güncellenebileceğini değerlendiriyor.

Rio’daki toplantıda IATA’nın kârlılık projeksiyonlarını revize etmesi ve yeni risk senaryolarını paylaşması bekleniyor.

Havayolu şirketleri, yükselen maliyetler ve zayıflayan talep görünümü arasında denge kurmaya çalışırken sektörün önümüzdeki döneme ilişkin beklentileri de yeniden şekilleniyor.

MOODY’S’TEN NEGATİF SENARYO UYARISI

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s, geçtiğimiz hafta küresel havayolu sektörüne ilişkin görünümünü “durağan” seviyesinden “negatif”e düşürdü. Kuruluş, özellikle enerji maliyetlerindeki yükselişin ve Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanabilecek yeni aksaklıkların sektör üzerinde ciddi baskı oluşturabileceğine dikkat çekti.

Moody’s analizine göre mevcut koşulların devam etmesi halinde havayolu şirketlerinin faaliyet kârlarında önemli kayıplar yaşanabilir. Kuruluş, sektör genelindeki kârlılığın 2026 yılında yüzde 35’in üzerinde gerileyebileceği öngörüsünde bulundu.

YOLCU TALEBİNDE İLK ZAYIFLAMA SİNYALİ GELDİ

IATA tarafından açıklanan son veriler, küresel hava yolu yolcu trafiğinin nisanda pandemi sonrası toparlanma sürecinde ilk kez daralma kaydettiğini ortaya koydu.

Pandemi sonrası büyümenin lokomotifi olarak görülen yolcu talebindeki bu yavaşlama, sektörün önümüzdeki dönemde karşılaşabileceği risklerin daha da büyüyebileceğine işaret ediyor.

Rio’da yapılacak zirvede yöneticilerin hem maliyet baskılarını hem de talepteki yavaşlama sinyallerini değerlendirerek sektörün yeni yol haritasını belirlemesi bekleniyor.