Küresel emtia fiyatları 2026’da yükselişini hızlandırıyor: Emtia fiyatları 4 yılın zirvesinde

Dünya Bankası’nın son Emtia Piyasaları Görünümü raporu, 2026 yılı için dikkat çeken bir tablo ortaya koydu. Küresel ölçekte emtia fiyatlarının, özellikle Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin etkisiyle son dört yılın en yüksek seviyelerine ulaşması bekleniyor. İran’da Şubat ayı sonunda başlayan savaşın enerji ve sanayi girdileri üzerindeki etkisi, piyasaları derinden sarsarken; petrol, metal ve gübre fiyatlarında sert yükselişler gözleniyor.

EMTİA ENDEKSİNDE YÜZDE 16’LIK ARTIŞ BEKLENİYOR

Dünya Bankası verilerine göre, genel emtia fiyat endeksinin 2026 yılı genelinde yaklaşık %16 oranında yükselmesi öngörülüyor. Bu artış, Rusya-Ukrayna savaşının enerji piyasalarında yarattığı dalgalanmadan bu yana ilk yıllık yükseliş olarak kayda geçebilir. Küresel arz zincirlerinde yaşanan kırılmalar ve ticaret yollarındaki aksaklıklar, fiyatları yukarı yönlü baskılamaya devam ediyor.
Bu yükselişin, küresel enflasyon üzerinde yeniden güçlü bir baskı oluşturması bekleniyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ ENERJİ PİYASASINI SARSTI

İran savaşıyla birlikte stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda yaşanan fiili kapanma, enerji piyasalarında tarihi bir şok yarattı. Savaş öncesinde dünya deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık üçte birinin geçtiği bu kritik hat, küresel arzın daralmasına neden oldu. Bu gelişme, petrol fiyatlarını yukarı taşırken, navlun maliyetlerinde de ciddi artışlara yol açtı.
Enerji fiyatlarındaki sıçrama, zincirleme şekilde gıda ve lojistik maliyetlerini de yukarı çekiyor.

ENERJİ VE GÜBRE MALİYETLERİNDE SERT ARTIŞ

Rapora göre, enerji fiyatlarının 2026 yılında yaklaşık %24 oranında artması beklenirken, Brent petrolün varil fiyatı ortalama 86 dolar seviyesine revize edildi. Bu tahmin, yıl başında öngörülen 60 dolar seviyesine göre ciddi bir yukarı yönlü güncellemeye işaret ediyor. Öte yandan doğal gaz ve gübre piyasalarında da keskin yükselişler dikkat çekiyor. Gübre fiyatlarının yıl genelinde %31 artacağı tahmin edilirken, bu durum tarımsal üretim maliyetlerini doğrudan etkiliyor.

GIDA FİYATLARI VE KÜRESEL AÇLIK RİSKİ ARTIYOR

Artan enerji ve gübre maliyetleri, tarım sektörünü baskı altına alırken, bunun nihai yansıması gıda fiyatlarında hissediliyor. Özellikle ithalata bağımlı ekonomilerde arz sıkıntıları daha belirgin hale geliyor. Taşımacılık maliyetlerindeki artış da temel tüketim ürünlerinin fiyatlarını yukarı çekiyor.
Petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde kalması halinde, bu yıl 45 milyon kişinin daha akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısı yapılıyor.

Dünya Bankası Başekonomisti Indermit Gill, savaşın ekonomik etkilerini “katmanlı bir şok dalgası” olarak tanımlarken, önce enerji, ardından gıda ve en sonunda enflasyonun yükseldiğine dikkat çekti. Gill’e göre bu süreç, özellikle düşük gelirli kesimler üzerinde daha yıkıcı sonuçlar doğuruyor.