Rusya petrol sevkiyatında yeniden yükselişe geçti
Küresel enerji piyasalarının kritik bir dönemden geçtiği süreçte, Rusya’nın deniz yoluyla gerçekleştirdiği ham petrol sevkiyatları yeniden yükseliş trendine girdi. Ukrayna’nın daha önce ihracat altyapısını hedef alan insansız hava aracı saldırılarının etkisinin azalmasıyla birlikte, Moskova’nın petrol akışı son haftalarda belirgin şekilde toparlandı.
SEVKİYATLAR 3,52 MİLYON VARİLİ AŞTI
Rusya’nın dört haftalık ortalama deniz yoluyla petrol sevkiyatı 26 Nisan itibarıyla günlük 3,52 milyon varile çıkarak son bir ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu artış, bir önceki haftaya kıyasla yaklaşık 350 bin varillik yükselişe işaret ediyor. Haftalık bazda ise sevkiyatlar günlük 3,79 milyon varile kadar çıkarak mart sonundan bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Daha önce Baltık ve Karadeniz’deki önemli ihracat terminallerine düzenlenen saldırılar yüklemeleri sekteye uğratmıştı. Ancak son dönemde hedefin rafinerilere kayması, işleme kapasitesini düşürerek daha fazla ham petrolün ihracata yönlendirilmesine neden oldu.
RAFİNERİ SALDIRILARI İHRACATI ARTIRDI
Karadeniz kıyısındaki Tuapse rafinerisinin nisan ayında üç kez vurulması ve Yaroslavl’daki tesisin de saldırıya uğraması, Rusya’nın petrol işleme kapasitesini sınırladı. Bu durum, iç piyasada işlenemeyen ham petrolün doğrudan ihracata kaydırılmasına yol açtı.
Rafinerilerdeki üretim düşüşü, Rusya’nın ham petrol ihracatını artıran en kritik faktörlerden biri olarak öne çıktı.
Öte yandan daha önce Primorsk, Ust-Luga ve Novorossiysk gibi ihracat merkezlerine yönelik saldırılar, yüklemeleri ciddi şekilde azaltmıştı. Bu baskının hafiflemesiyle birlikte sevkiyatlar yeniden ivme kazandı.
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ RUSYA’YA YARADI
Küresel petrol arzında yaşanan daralma da Rusya’nın ihracat artışını destekleyen önemli bir unsur oldu. İran çevresindeki jeopolitik gerilim nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndan geçen günlük yaklaşık 15 milyon varillik petrol akışının büyük bölümü kesintiye uğradı.
Küresel arz sıkışıklığı, Rus petrolüne olan talebi artırarak sevkiyatların hızlanmasına katkı sağladı.
Alternatif kaynak arayışına giren alıcılar, Rus petrolüne yönelirken özellikle Asya pazarı öne çıktı.
ASYA’YA YÖNELİM GÜÇLENİYOR
Rusya’dan Asya ülkelerine yapılan sevkiyatlar son haftalarda dikkat çekici şekilde arttı. Çin ve Hindistan başta olmak üzere bölgeye yönelen petrol miktarı 3,26 milyon varile kadar yükseldi. Özellikle Hindistan’a giden ESPO tipi petrol yüklemelerinde ciddi artış gözlendi.
Şubat ayında sadece birkaç sevkiyat yapılırken, nisan ayında en az 10 tanker yükünün Hindistan’a yöneldiği belirtiliyor. Bu rotalarda yolculuk süresi Çin’e kıyasla daha uzun sürdüğü için denizdeki petrol miktarı da artış gösterdi.
DENİZDEKİ PETROL STOKU 114 MİLYON VARİLE ÇIKTI
Sevkiyatlardaki artışla birlikte denizde taşınan petrol miktarı da yükseldi. İki hafta önce yaklaşık 100 milyon varil olan deniz üstü stoklar, 114 milyon varile ulaştı. Ancak bu artışın büyük bölümü aktif sevkiyatlardan kaynaklanırken, bekleyen tanker sayısının azaldığı dikkat çekti.
Bir haftadan uzun süre sabit kalan tankerlerdeki petrol miktarı 5 milyon varilin altına geriledi. Bu da piyasada arzın aktif şekilde dolaşımda olduğunu gösteriyor.
BORU HATTI AKIŞI YENİDEN BAŞLADI
Ukrayna üzerinden Macaristan’a yapılan boru hattı sevkiyatlarının yeniden başlaması, deniz yoluyla yapılan ihracat üzerinde sınırlı da olsa aşağı yönlü baskı oluşturabilir. Bu kanal üzerinden günlük 150-200 bin varillik akışın yeniden devreye girmesi bekleniyor.
İHRACAT GELİRİ 2,35 MİLYAR DOLARA YÜKSELDİ
Artan sevkiyat hacmi, fiyatlardaki sınırlı düşüşe rağmen Rusya’nın gelirlerini yukarı taşıdı. Dört haftalık ortalamaya göre haftalık ihracat geliri 2,35 milyar dolara yükseldi. Ancak haftalık bazda fiyatlardaki gerileme nedeniyle gelirde hafif bir düşüş gözlendi.
Urals tipi petrolün Baltık çıkışlı fiyatı 98 dolar seviyesine gerilerken, Karadeniz yüklemelerinde fiyat 96 dolar bandına indi. Pasifik çıkışlı ESPO petrolü ise yaklaşık 92 dolara kadar düştü.
FİYATLARDAKİ DALGALANMA SÜRÜYOR
Ortadoğu’daki gelişmelere bağlı olarak petrol fiyatlarında oynaklık devam ediyor. Piyasa aktörleri, bölgedeki gerilimin sona ermesine ilişkin beklentilere göre pozisyon alırken bu durum fiyatlar üzerinde dalgalanma yaratıyor.
Rus petrol ihracatındaki artış, küresel arz krizinin ortasında piyasalar için kritik bir denge unsuru haline geldi.
