Paşinyan’dan AB ve Avrasya Ekonomik Birliği mesajı: Aynı anda üyelik mümkün değil
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ülkesinin Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) ile ekonomik ilişkilerini güçlendirmeyi öncelikleri arasında tutacağını açıkladı. Paşinyan, Avrupa Birliği’ne üyelik yönündeki çalışmaların ise Ermenistan açısından stratejik bir alternatif oluşturmayı amaçladığını belirterek iki yapıya aynı anda üye olunamayacağını söyledi.
Paşinyan, Ermenistan’ın AB ile yakınlaşmasına rağmen AEB üyeliğinden kaynaklanan mevcut yükümlülüklerine bağlı kalacağını bildirdi.
Ermenistan’ın AB üyelik süreci için şartları sıraladı
Kırgızistan’ın Çolpon-Ata kentinde düzenlenen Avrasya Hükümetlerarası Konseyi toplantısında konuşan Paşinyan, Erivan yönetiminin 2025’te Avrupa Birliği’ne katılım sürecini başlatmayı öngören bir yasa kabul ettiğini hatırlattı.
Söz konusu düzenlemenin Ermenistan’ın doğrudan AB’ye katılacağı anlamına gelmediğini vurgulayan Paşinyan, üyelik öncesinde kurumsal hazırlıkların tamamlanması, resmi başvurunun yapılması, aday ülke statüsünün alınması ve AB ülkelerinin onayının gerektiğini ifade etti.
Paşinyan, bu aşamaların ardından Ermenistan halkının kararının da belirleyici olacağını belirterek gerekli koşullar oluşmadan AB üyeliği konusunda referanduma gidilmesini uygun bulmadığını söyledi.
AEB ile ilişkiler önceliğini koruyor
Ermenistan Başbakanı, ülkesinin AB ile mevcut ilişkilerinin AEB kapsamındaki taahhütleriyle çelişen hukuki, ekonomik veya siyasi bir yükümlülük oluşturmadığını kaydetti.
AEB’nin üye ülkeler açısından bir “kısıtlama alanı” olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Paşinyan, üçüncü ülkelerle geliştirilen ilişkilerin de sıfır toplamlı bir rekabet şeklinde görülmemesi gerektiğini ifade etti.
Paşinyan, Ermenistan’ın hem AB hem de AEB’ye eş zamanlı üyeliğinin mümkün olmadığını kabul ederken, mevcut aşamada AEB ile iş birliğinin geliştirilmesinin öncelik olmaya devam ettiğini vurguladı.
Rusya ve AEB ülkelerinden referandum çağrısı
Rusya, Belarus, Kazakistan ve Kırgızistan liderleri 29 Mayıs’ta Astana’da gerçekleştirilen AEB toplantısının ardından Ermenistan’ın gelecekteki yönelimine ilişkin ortak açıklama yapmıştı. Liderler, Erivan’ın AB üyeliği ile AEB’de kalma seçenekleri konusunda ülke çapında referanduma gitmesi gerektiği görüşünü paylaşmıştı.
Rus yetkililer de Ermenistan’ın AB ile daha ileri entegrasyon arayışının AEB üyeliğini ve birlik kapsamında elde edilen ekonomik avantajları etkileyebileceği yönünde açıklamalarda bulunmuştu.
Avrasya Ekonomik Birliği 5 ülkeden oluşuyor
Mayıs 2014’te imzalanan anlaşmayla kurulan ve Ocak 2015’te faaliyete geçen Avrasya Ekonomik Birliği’nde Ermenistan, Rusya, Belarus, Kazakistan ve Kırgızistan olmak üzere 5 ülke yer alıyor.
Küba, İran, Moldova ve Özbekistan ise birlikte gözlemci statüsünde bulunuyor. Ermenistan 2015’ten bu yana AEB üyesi olmasına karşın Paşinyan hükümeti son yıllarda Avrupa Birliği ile siyasi ve ekonomik ilişkileri geliştirmeye yönelik adımlarını sürdürüyor.
