TÜİK verileri: Türkiye’de en çok meyve, sebze ve ekmek israf ediliyor
Türkiye’de gıda israfına ilişkin veriler, sofralara ulaşan ürünlerin önemli bir bölümünün tüketilemeden çöpe gittiğini ortaya koydu. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) araştırmasına göre, hane halklarının en fazla israf ettiği ürünler arasında taze meyve ve sebzeler ilk sırada yer alırken, ekmek ikinci sıraya yerleşti.
Artan farkındalığa rağmen bazı temel gıda ürünlerinde yaşanan kayıplar dikkat çekerken, israfın en önemli nedeninin ürünlerin bozulması olduğu belirlendi.
EN FAZLA İSRAF EDİLEN ÜRÜNLER MEYVE, SEBZE VE EKMEK OLDU
TÜİK verilerine göre 2025 yılında hanelerde en fazla israf edilen gıda grubu yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzeler oldu. Bu grubu yüzde 32,5 ile ekmek takip etti.
Süt ve süt ürünleri yüzde 15,1 ile üçüncü sırada yer alırken, kuru bakliyatların israf oranı yüzde 5,9 olarak kaydedildi. Makarna ile et ve et ürünlerinde ise yüzde 2,7’lik oranla diğer ürün gruplarına kıyasla daha düşük düzeyde israf yaşandığı görüldü.
TÜRKİYE’DE GIDA İSRAFININ NEREDEYSE YÜZDE 40’I TAZE MEYVE VE SEBZELERDEN KAYNAKLANDI.
GIDALARIN ÇÖPE GİTMESİNDE EN BÜYÜK ETKEN BOZULMA
Araştırma sonuçlarına göre gıdaların tüketilemeden atılmasının en önemli nedeni ürünlerin bozulması oldu. Katılımcıların yüzde 74,4’ü çöpe atılan gıdaların bozulduğu için tüketilemediğini belirtti.
Bunu yüzde 12,1 ile son kullanma tarihinin geçmesi takip etti. Fazla miktarda alışveriş yapılması veya ihtiyaçtan fazla yemek hazırlanması nedeniyle oluşan israf oranı ise yüzde 6,3 olarak hesaplandı.
Uzmanlar, doğru saklama koşulları ve planlı tüketim alışkanlıklarının gıda kayıplarını azaltmada kritik rol oynadığına dikkat çekiyor.
GIDA İSRAFININ DÖRTTE ÜÇÜNDEN FAZLASI ÜRÜNLERİN BOZULMASINDAN KAYNAKLANDI.
ALIŞVERİŞ LİSTESİ KULLANANLARIN ORANI YÜZDE 54’Ü AŞTI
Tüketicilerin alışveriş alışkanlıkları incelendiğinde planlı alışveriş davranışının yaygınlığını koruduğu görüldü. Geçen yıl vatandaşların yüzde 54,4’ü market alışverişine liste hazırlayarak çıktığını ifade etti.
Fiyatları takip ederek alışveriş yaptığını belirtenlerin oranı yüzde 14,9 olurken, alışverişlerini herhangi bir plan yapmadan gerçekleştirenlerin oranı yüzde 14,4 seviyesinde kaldı.
Gelir grupları bazında bakıldığında ise en düşük gelir grubundaki hanelerin yüzde 57,3’ünün alışveriş listesi kullandığı, en yüksek gelir grubunda bu oranın yüzde 49,9 olduğu tespit edildi.
TÜKETİLEMEYEN GIDALARIN DEĞERLENDİRİLMESİNDE HAYVANLARA VERME YÖNTEMİ ÖNE ÇIKIYOR
Gıda kayıplarını azaltmak amacıyla uygulanan yöntemler arasında tüketilemeyen ürünlerin hayvanlara verilmesi ilk sırada yer aldı. Bu yöntemi kullananların oranı 2024 yılında yüzde 27,3 iken 2025 yılında yüzde 28,7’ye yükseldi.
En düşük gelir grubunda bu oran yüzde 35,9’a kadar çıkarken, en yüksek gelir grubunda yüzde 27,8 seviyesinde gerçekleşti. Bu durum, özellikle kırsal bölgelerde ve düşük gelirli kesimlerde gıda atıklarının farklı şekillerde değerlendirildiğini gösterdi.
VATANDAŞLARIN YÜZDE 83,6’SI GIDA İSRAFINI ÖNLEMEK İÇİN ELİNDEN GELENİ YAPTIĞINI BELİRTTİ.
Araştırmaya göre hanelerin yüzde 84’ü gıda ürünlerini hiçbir zaman çöpe atmadığını ifade ederken, yüzde 12,7’si nadiren, yüzde 0,3’ü ise sık sık gıda israfı yaptığını beyan etti. Veriler, toplumda gıda israfına karşı farkındalığın yüksek olduğunu ancak özellikle bozulma kaynaklı kayıpların halen önemli bir sorun olmaya devam ettiğini ortaya koydu.
