Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının (UAEA) Viyana'da paylaşılan 13 sayfalık raporu, İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin belirsizliğin devam ettiğini ortaya koydu. ABD ile süren savaşta yeni müzakerelere yönelik bir gelişme yaşanmazken Tahran yönetimi, denetçilerin tesislere erişimini sınırlandırmayı sürdürüyor.
İran'ın uranyum stokları 17 aydır denetlenemiyor
UAEA, İran'ın 440,9 kilogram yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu ile 8 bin 599,6 kilogram daha düşük düzeyde zenginleştirilmiş nükleer maddesinin nerede bulunduğunu doğrulayamıyor.
Haziran 2025'teki ABD-İsrail saldırılarının ardından Fordow, İsfahan ve Natanz tesislerine erişim büyük ölçüde durduruldu. Saldırılardan önce bu tesislerde neredeyse her gün denetim yapılıyordu.
ABD'den 20 milyon dolarlık ödül kararı
ABD Dışişleri Bakanlığı, İran'ın nükleer faaliyetleri hakkında bilgi sağlayanlara 20 milyon dolar ödül ve olası yeniden yerleşim imkanı teklif etti.
İran yönetimi bu kararı eleştirerek denetçilerin ABD adına gizli istihbarat toplama faaliyetlerine yönelebileceğini öne sürdü.
UAEA Başkanı Rafael Mariano Grossi ise 12 Kasım'da İran'a gönderdiği mektupta denetimlere ilişkin gizli bilgilerin korunacağını bildirdi.
UAEA'dan İran'a denetim çağrısı
Grossi, İran'ın nükleer tesislerinde düzenli kontrollerin yeniden başlamasını istedi ve ABD-İran anlaşmazlığının müzakerelerle çözülmesi çağrısında bulundu.
İran, mevcut koşullarda kapsamlı denetimlere dönmeyeceğini bildirirken UAEA, nükleer maddelerin yalnızca barışçıl amaçlarla kullanıldığını doğrulayamadığını açıkladı.
İran son üç ayda Buşehr Nükleer Santrali'ne iki denetim ziyaretine izin verdi. Ancak diğer tesislerin durumuna ilişkin gerekli bilgiler paylaşılmadı.
UAEA Yönetim Kurulu, İran'ın nükleer dosyasını gelecek hafta Viyana'da görüşecek.
