Avrupa’da karbon kotası genişliyor, sanayi rahatlıyor
Avrupa Birliği, sanayinin rekabet gücüne yönelik artan endişeleri dikkate alarak karbon piyasasında önemli bir düzenlemeye gidiyor. Avrupa Komisyonu’nun hazırladığı yeni taslak, emisyon ticaret sistemine dahil sektörlere ilave 4 milyar ücretsiz karbon izni sağlanmasını öngörüyor. Bu adım, özellikle enerji yoğun üretim yapan şirketlerin maliyet baskısını hafifletmeyi hedefliyor.
YENİ HESAPLAMA YÖNTEMİ DAHA FAZLA ESNEKLİK GETİRİYOR
Komisyonun üzerinde çalıştığı modelde, 2026-2030 dönemine ilişkin ücretsiz tahsisatlar belirlenirken daha esnek kriterler uygulanacak. Daha önce yalnızca doğrudan emisyonlara dayanan hesaplama yöntemi, artık dolaylı emisyonları da kapsayacak şekilde genişletiliyor. Bu değişiklik, sektörlere ayrılacak ücretsiz karbon kotasının artmasına yol açacak.
Yeni sistem kapsamında 54 farklı kıstas güncellenerek hesaplamalara dahil edilecek. Bu kıstasların içine enerji tüketimi ve üretim süreçlerinden kaynaklanan dolaylı emisyonlar da eklenecek. Böylece özellikle çelik, çimento ve kimya gibi yüksek enerji tüketen sektörler daha fazla destek alabilecek.
ENERJİ YOĞUN SEKTÖRLERE NEFES ALDIRACAK DÜZENLEME
Yeni yöntemde yakıt ve ısı bazlı kıstaslarda önemli değişiklikler öngörülüyor. 2013-2020 dönemine kıyasla bu kıstasların yüzde 34 oranında düşürülmesi planlanıyor. Önceki taslakta bu oran yüzde 50’ye kadar indirilecekti.
Bu geri adım, sanayi tarafında oluşan maliyet baskısını azaltmayı amaçlayan kritik bir düzenleme olarak öne çıkıyor. Özellikle Avrupa’daki üreticilerin küresel rekabette zorlandığı bir dönemde, bu tür esnekliklerin hayati olduğu değerlendiriliyor.
KARBON FİYATLARI VE PİYASA ETKİSİ
Avrupa karbon piyasasında izin fiyatları ton başına yaklaşık 73 euro seviyesinde işlem görüyor. Yeni düzenlemenin piyasaya daha fazla ücretsiz izin girmesine yol açması, fiyat dinamikleri üzerinde de etkili olabilir.
Uzmanlara göre ücretsiz izin miktarının artırılması, karbon fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabilir. Ancak bu etkinin sınırlı kalması ve uzun vadede yeşil dönüşüm hedeflerinin korunması bekleniyor.
TAKVİM NETLEŞTİ: HAZİRAN’DA KARAR, TEMMUZ’DA UYGULAMA
Komisyon, güncellenmiş kıstasları Mayıs ayı başında kamuoyunun görüşüne açmayı planlıyor. Haziran ayı başına kadar sürecek geri bildirim sürecinin ardından, üye devlet temsilcilerinin yer aldığı İklim Değişikliği Komitesi 1 Haziran’da nihai kararı verecek.
Komisyonun 2 Haziran’da düzenlemeyi resmen kabul etmesi ve Temmuz ayında ücretsiz karbon izinlerinin dağıtımına başlanması hedefleniyor. Üye ülkelerin ise Haziran sonuna kadar ulusal uygulama planlarını sunması gerekecek.
