Libya’da ekonomik reform: Birleşik bütçe onaylandı
Kuzey Afrika’nın enerji zengini ülkelerinden Libya’da yıllardır süren ekonomik ve siyasi bölünmüşlüğü sona erdirmeye yönelik önemli bir adım atıldı. Başbakan Abdulhamid Dibeybe, doğu ve batı yönetimleri arasında uzlaşıyla kabul edilen “birleşik bütçe” modelinin ülke ekonomisinde yeni bir dönemin kapısını aralayacağını belirtti.
BİRLEŞİK BÜTÇEYLE EKONOMİK DENGELERİN TOPARLANMASI HEDEFLENİYOR
Trablus’ta düzenlenen kabine toplantısının ardından konuşan Dibeybe, 11 Nisan’da varılan bütçe anlaşmasının ayrıntılarını kamuoyuyla paylaştı. Uzun süredir iki ayrı yönetim tarafından farklı bütçelerle yürütülen kamu harcamalarının artık tek bir çatı altında toplanacağını ifade etti.
Dibeybe, birleşik bütçenin hayata geçirilmesiyle birlikte ülkede yaşam standartlarının yükseleceğini, fiyat istikrarının sağlanacağını ve Libya dinarının güç kazanacağını vurguladı.
167 MİLYAR DİNARLIK DEV KAYNAK DAĞILIMI
Açıklamaya göre toplam büyüklüğü 167 milyar Libya dinarını (yaklaşık 26 milyar dolar) bulan bütçe dört ana kalemden oluşuyor. Kamu çalışanlarının maaşları, devletin operasyonel giderleri, sübvansiyonlar ve kalkınma yatırımları bu yapının temelini oluşturuyor.
Toplam bütçenin 73 milyar dinarı maaşlara, 10 milyar dinarı işletme giderlerine, 44 milyar dinarı sübvansiyonlara ve 40 milyar dinarı kalkınma projelerine ayrıldı. Bu dağılımın hem sosyal refahı artırması hem de üretim kapasitesini desteklemesi hedefleniyor.
DENETİM VE ŞEFFAFLIK ÖN PLANDA
Başbakan Dibeybe, kamu harcamalarının sıkı bir denetim mekanizmasından geçirileceğini belirterek mali disiplin vurgusu yaptı. Özellikle petrol gelirlerinin yönetiminde şeffaflığın artırılmasının öncelikli hedefler arasında yer aldığı ifade edildi.
Libya Ulusal Petrol Şirketi’nin faaliyetlerinin uluslararası bağımsız denetim kuruluşları tarafından inceleneceği açıklandı. Bu adımın, yatırımcı güvenini artırması ve gelir yönetiminde şeffaflık sağlaması bekleniyor.
ORTAK KOMİTE İLE UYGULAMA TAKİBİ
Birleşik bütçenin uygulanma sürecinin etkin şekilde izlenmesi amacıyla doğu ve batı temsilcilerinden oluşan ortak bir komite kurulacak. Bu komite, bütçe performansını düzenli olarak değerlendirecek ve olası aksaklıklara hızlı müdahale edilmesini sağlayacak.
Dibeybe, bu girişimin yalnızca ekonomik bir reform olmadığını, aynı zamanda ülkenin siyasi bütünlüğü açısından da kritik bir adım olduğunu ifade ederek, “Bu bütçeyi savunmak, tek bir Libya’yı savunmaktır” dedi.
13 YIL SONRA İLK KEZ TEK BÜTÇE
Libya Merkez Bankası tarafından yapılan açıklamada, doğudaki Temsilciler Meclisi ile batıdaki Devlet Yüksek Konseyi arasında sağlanan mutabakat sonucu birleşik bütçenin resmen onaylandığı duyuruldu.
Açıklamada ayrıca sürece katkı sağlayan uluslararası aktörlere, özellikle de arabuluculuk rolü üstlenen ABD’ye teşekkür edildi.
ÇİFT BAŞLI YÖNETİM EKONOMİYİ ZORLAMIŞTI
Libya’da uzun süredir biri Trablus merkezli Ulusal Birlik Hükümeti, diğeri ise Bingazi merkezli doğu yönetimi olmak üzere iki ayrı hükümet bulunuyor. Bu durum, kamu harcamalarının parçalı yapıda yürütülmesine ve ekonomik kaynakların verimsiz kullanılmasına yol açmıştı.
Uzmanlar, iki farklı bütçe sisteminin özellikle petrol gelirlerinin dağılımında dengesizlik yarattığını ve bunun ekonomik krizin temel sebeplerinden biri olduğunu belirtiyordu. Yeni birleşik bütçe modelinin ise bu yapısal sorunu çözerek ekonomik istikrarı güçlendirmesi bekleniyor.
