Et ve et ürünlerinde yeni dönem: Dönerden sucuğa kurallar değişti
Et ve et ürünlerinde yeni dönem başladı. Tarım ve Orman Bakanlığının yeni tebliği Resmî Gazete'de yayımlandı. Düzenleme; kıyma, döner, sucuk, köfte, burger, pastırma ve kanatlı ürünlerini kapsıyor. Ayrıca üretim, içerik, satış ve etiket kuralları yeniden belirlendi. Çiğ dönerin perakende satış noktasındaki raf ömrü, pişirme başladıktan sonra en fazla 12 saat olacak.
Et ve et ürünlerinde yeni kurallar yürürlüğe girdi
Türk Gıda Kodeksi'nin 2026/15 numaralı yeni tebliği 16 Eylül'de yayımlandı. Böylece 2018/52 numaralı eski tebliğ yürürlükten kaldırıldı.
Bununla birlikte mevcut işletmelere geçiş süresi tanındı. İşletmeler 31 Mart 2027'ye kadar yeni kurallara uyum sağlayacak.
Daha önce piyasaya sunulan ürünler ise raf ömürleri bitene kadar satılabilecek.
Döner için 12 saat sınırı getirildi
Yeni düzenleme döner çeşitlerinin içeriğini de ayrıntılı şekilde belirledi.
Buna göre kıyma dönerde kıyma oranı en fazla yüzde 90 olacak. Ayrıca en az yüzde 10 yaprak et bulunacak.
Yaprak-kıyma dönerde ise yaprak et oranı en az yüzde 60 olacak. Kıyma oranı yüzde 40'ı geçemeyecek.
Bunun yanında dönerde yağ oranı en fazla yüzde 25 olacak. Tuz oranı ise yüzde 2'yi aşamayacak.
Ayrıca çiğ döner, pişirme başladıktan sonra en fazla 12 saat satışta kalabilecek.
Dönerde peynir ve fıstık kullanılamayacak
Yeni tebliğ döner üretimindeki bazı bileşenlere de sınırlama getirdi.
Buna göre döner üretiminde fıstık ve peynir kullanılamayacak. Ayrıca yaprak dönerde diyet lifi bulunamayacak.
Dönerde toplam et proteini ise en az yüzde 12 olacak.
Kanatlı dönerde yağ oranı yüzde 15'i geçemeyecek
Kanatlı eti dönerinde de yeni kriterler uygulanacak.
Buna göre yağ oranı en fazla yüzde 15 olacak. Ayrıca tuz miktarı yüzde 2 ile sınırlandırılacak.
Kanatlı dönerde toplam et proteini en az yüzde 14 olacak. Pişirme başladıktan sonraki raf ömrü de 12 saati aşamayacak.
Köfte ve burger için içerik sınırları belirlendi
Köfte ve burger gibi kırmızı et karışımlarında et proteini en az yüzde 10 olacak.
Bununla birlikte yağ oranı yüzde 25'i geçemeyecek. Tuz oranı da en fazla yüzde 2 olacak.
Ayrıca belirli istisnalar dışında soya ve nişasta gibi dolgu maddeleri kullanılamayacak.
Baharat, ekmek ve galeta unundan gelen miktar ise toplam yüzde 5'i aşamayacak.
Sucuk ve pastırmada yeni kriterler uygulanacak
Sucukta toplam et proteini en az yüzde 15 olacak. Ayrıca pH değeri en fazla 5,4 olarak uygulanacak.
Isıl işlem görmüş sucukta ise protein oranı en az yüzde 13 olacak.
Pastırmada çemen hariç nem oranı yüzde 50'yi geçemeyecek. Ayrıca çemen oranı en fazla yüzde 10 olacak.
Kavurma ve kıyma kavurmada yağ oranı yüzde 30'u aşamayacak.
Bazı et ürünlerine sakatat katılamayacak
Tebliğ, sakatat kullanımına ilişkin sınırları da belirledi.
Sucuk, pastırma, kavurma, köfte, burger ve döner gibi ürünlere sakatat katılamayacak.
Ayrıca mekanik ayrılmış kırmızı et, tebliğ kapsamındaki ürünlerin üretiminde kullanılamayacak.
Mekanik ayrılmış kanatlı eti ise yalnızca belirlenen kanatlı ürünlerinde kullanılabilecek.
Kanatlı kıyma sadece dondurulmuş satılacak
Kanatlı kıyma ve bundan hazırlanan kanatlı eti karışımları sadece dondurulmuş sunulabilecek.
Öte yandan perakendede çiğ kanatlı eti hazır ambalajlı olarak satılacak. Ambalaj bütünlüğü satış öncesinde korunacak.
Ancak tüketicinin talebi üzerine hazır ambalajlı kanatlı eti anında parçalanabilecek.
Etiketlerde yüzde 100 ifadesi kullanılamayacak
Yeni düzenlemeyle etiketlere ilişkin dikkat çeken hükümler de getirildi.
Ürünlerde “%100”, “%100 Dana eti” veya “%100 Göğüs eti” gibi ifade ve logolar kullanılamayacak.
Ayrıca kıyma etiketlerinde yağ ve bağ doku oranları açıkça belirtilecek.
Kanatlı ürünlerinin etiketinde ise 72 derece pişirme uyarısı bulunacak.
Bunun yanında dondurulmuş ürünlerde tekrar dondurulmaması gerektiği yazacak.
Et ürünleri için uyum tarihi 31 Mart 2027
Yeni tebliğ yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi.
Ancak mevcut gıda işletmeleri için 31 Mart 2027'ye kadar uyum süresi tanındı.
Bu tarihe kadar eski düzenlemeye uygun üretim devam edebilecek. Ardından yeni hükümler bütün işletmeler için geçerli olacak.
