Gıda etiketlerinde neler değişti? Yeni yönetmelik ne getirdi? Gıda etiketlerinde tüm değişiklikler
Tarım ve Orman Bakanlığı, tüketiciyi yanıltan pazarlama diline karşı kapsamlı bir adım attı. Türk Gıda Kodeksi Etiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu’nda yapılan güncellemeyle, gıda ürünlerinin etiket, ambalaj ve sunum biçimleri daha şeffaf ve denetlenebilir hale getirildi. Yeni düzenleme; özellikle abartılı ifadeler, gerçek dışı görseller ve çocuklara yönelik riskli tasarımlar konusunda önemli sınırlamalar içeriyor.
“Günlük” ifadesine getirilen 24 saat şartı, tüketicinin en çok karşılaştığı yanıltıcı söylemlerden birine net bir çerçeve çiziyor.
YANILTICI GÖRSEL VE İFADELERE SIKI DENETİM
Yeni kurallar kapsamında ürün ambalajlarında kullanılan görsellerin içerikle birebir örtüşmesi zorunlu hale getirildi. Artık yalnızca aroma içeren bir üründe gerçek meyve görsellerine yer verilemeyecek. Örneğin çilek aromalı bir üründe çilek fotoğrafı kullanımı yasaklanırken, “çilekli” ifadesi ancak gerçek içerik varsa yazılabilecek.
Aroma içeren ürünlerde “aromalı” ibaresi zorunlu hale getirilerek tüketicinin yanıltılması engelleniyor.
Ayrıca “ev yapımı”, “hakiki”, “en doğal” gibi tüketicide güven algısı oluşturmak amacıyla kullanılan ancak çoğu zaman gerçeği yansıtmayan ifadeler de tamamen kaldırıldı.
“GÜNLÜK”, “TAZE” VE “DOĞAL” İFADELERİNE NET KURALLAR
Yeni düzenleme, pazarlama dilinde en sık kullanılan kavramlara ciddi sınırlamalar getiriyor. Buna göre:
“Günlük” ifadesi yalnızca raf ömrü 24 saat olan ürünler için kullanılabilecek Endüstriyel üretim ürünlerde “ev yapımı” ifadesi tamamen yasaklandı “Taze sıkılmış”, “fırından taze” gibi ifadeler ambalajlı ürünlerde kullanılamayacak Dondurulmuş veya işlenmiş ürünlerde “taze” ibaresine izin verilmeyecek “Doğal” ifadesi yalnızca hiçbir katkı içermeyen ürünlerde yer alabilecekEndüstriyel ürünlerde “ev yapımı” ifadesinin tamamen yasaklanması, pazarlama dilinde önemli bir kırılma yaratıyor.
ÇOCUKLARI ETKİLEYEN TASARIMLARA SINIRLAMA
Yeni kılavuz, çocukların fiziksel ve psikolojik gelişimini olumsuz etkileyebilecek ambalaj tasarımlarına da müdahale ediyor. Şiddet çağrışımı yapan veya korku unsuru barındıran figürler artık gıda ürünlerinde kullanılamayacak.
Klozet, silah, kafatası, göz, beyin ve ayak gibi figürler açıkça yasaklanırken; gülümseyen yüz ya da nazar boncuğu gibi semboller bu kapsamın dışında tutuldu.
VEGAN ÜRÜNLERDE İSİM KULLANIMINA DÜZENLEME
Bitkisel ürünlerin pazarlanmasında kullanılan ifadeler de yeniden tanımlandı. Artık bitkisel içerikli ürünlerde hayvansal çağrışım yapan isimler kullanılmayacak.
“Vegan peynir”, “bitkisel süt” gibi ifadeler yasaklandı Yerine “bitkisel bazlı içecek” gibi tanımlar kullanılabilecek Ürünlerin hayvansal ürünlerin birebir alternatifi gibi sunulması sınırlandırıldıAyrıca “katkısız”, “içermez” gibi ifadeler de standarda bağlandı. Üründe bulunmayan bir bileşen üzerinden pazarlama yapılmasının önüne geçildi.
MENÜLERDE ŞEFFAFLIK DÖNEMİ BAŞLIYOR
Yeni düzenleme yalnızca ambalajları değil, restoran ve kafe menülerini de kapsıyor. Artık tüketiciler; yedikleri ürünlerin içerik bilgisi ve enerji değerlerine kolayca ulaşabilecek.
Bu bilgiler;
Menü Yazı tahtası Broşür QR kod Dijital ekran gibi araçlar üzerinden açık ve okunabilir şekilde sunulacak.GEÇİŞ TAKVİMİ BELLİ OLDU
Bakanlık, işletmelerin yeni sisteme uyum sağlaması için kademeli bir geçiş süreci belirledi.
Zincir restoran ve işletmeler için son tarih: 1 Temmuz 2026 Küçük esnaf için enerji bildirimi süresi: 2027 sonuYANILTICI İFADELER KALDIRILDI
“%100 doğal”, “en doğal”, “hakiki” gibi abartılı ve kanıtlanamaz ifadeler yasaklandı Endüstriyel ürünlerde “ev yapımı” ifadesi tamamen kaldırıldı “Katkısız”, “içermez” gibi ifadeler standarta bağlandı ve sınırlandı“GÜNLÜK”, “TAZE”, “DOĞAL” İFADELERİNE SINIR
“Günlük” sadece raf ömrü 24 saat olan ürünlerde kullanılabilecek “Taze” ifadesi dondurulmuş ve işlenmiş ürünlerde yasaklandı “Doğal” yazabilmek için ürünün hiçbir katkı içermemesi gerekiyor Ambalajlı ürünlerde “taze sıkılmış”, “fırından taze” gibi ifadeler yasaklandıGÖRSEL KULLANIMINA SIKI KURAL
Aroma varsa gerçek meyve görseli kullanılamayacak “Çilekli”, “peynirli” gibi ifadeler ancak gerçekten o içerik varsa yazılabilecek Aroma içeren ürünlerde “aromalı” ibaresi zorunluVEGAN VE BİTKİSEL ÜRÜNLERDE YENİ İSİMLENDİRME
“Vegan peynir”, “bitkisel süt” gibi ifadeler yasaklandı Yerine “bitkisel bazlı içecek” gibi tanımlar kullanılacak Ürünlerin hayvansal gıdaymış gibi pazarlanması engellendiÇOCUKLARI ETKİLEYEN AMBALAJLARA YASAK
Şiddet veya korku çağrıştıran figürler yasaklandı(silah, kafatası, beyin, göz vb.)Ama gülümseyen yüz, nazar boncuğu gibi semboller serbest
MENÜLERDE ŞEFFAFLIK ZORUNLU
Restoran ve kafelerde:İçerik bilgisiKalori / enerji değeriaçık şekilde sunulacakMenü, QR kod, dijital ekran gibi yöntemlerle gösterilebilecek
