Türkiye’de yıllardır gündemden düşmeyen staj ve çıraklık mağduriyeti, emeklilik hayallerini erteleyen en büyük sosyal güvenlik sorunlarından biri olmaya devam ediyor. On binlerce gencin ve çalışanın karşılaştığı bu engel, sigorta kaydının yapılmasına rağmen prim gününe eklenmemesi nedeniyle ortaya çıkıyor. Emeklilik için başlangıç tarihi staj değil, ilk işe giriş tarihi kabul ediliyor.

STAJ VE ÇIRAKLIK MAĞDURLARI İÇİN BEKLENEN ADIM TBMM’DE

Türkiye’de yıllardır tartışma konusu olan staj ve çıraklık mağduriyeti için önemli bir gelişme yaşandı. Yüz binlerce kişinin emeklilik hesabında büyük bir kayba yol açan uygulama, Meclis gündemine taşındı. Hatay Milletvekili Nermin Yıldırım Kara, staj sigortasının emeklilik başlangıcına sayılmasını içeren kanun teklifini TBMM’ye sundu.

KANUN TEKLİFİNİN İÇERİĞİ

Hazırlanan teklif, “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda Değişiklik” yapılmasını öngörüyor. Buna göre; meslek lisesi, teknik lise ve çıraklık okullarında yapılan staj dönemlerine ait sigorta girişleri, “geriye dönük borçlanma” yöntemiyle emeklilik primine eklenebilecek.

Bu düzenleme yasalaşırsa, staj döneminde sigorta girişi olan vatandaşların emeklilik yaşı daha erken başlayacak ve yıllardır süren mağduriyet önemli ölçüde giderilmiş olacak.

NE ANLAMA GELİYOR?

• Emeklilik için başlangıç tarihi staj sigortası üzerinden hesaplanabilecek.

• Vatandaşlar prim borçlanması yaparak bu süreleri güncelleyebilecek.

• Mevcut durumda 5-10 yıl daha geç emekli olmak zorunda kalanlar için önemli bir kazanım sağlanacak.

GÖZLER MECLİS’TE

Şimdi tüm dikkatler TBMM’deki sürece çevrildi. Teklifin komisyonlarda görüşülmesi ve ardından Genel Kurul gündemine alınması bekleniyor. Yasalaşması halinde yaklaşık 500 bin kişi doğrudan etkilenecek ve milyonlarca vatandaş için emeklilik süreci yeniden şekillenecek.

MECLİS’E SUNULAN KANUN TEKLİFİ: STAJ VE ÇIRAKLIKTA YENİ DÖNEM

Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan yeni kanun teklifi, yıllardır çözüm bekleyen staj ve çıraklık mağduriyetini ortadan kaldırmayı amaçlayan kritik düzenlemeler içeriyor. Yasa yürürlüğe girerse, yüz binlerce vatandaşın emeklilik başlangıç tarihi değişecek ve mağduriyet önemli ölçüde giderilecek.

GERİYE DÖNÜK BORÇLANMA İMKANI

Teklifin en dikkat çekici maddesi, staj ve çıraklık dönemlerinde yatırılmayan primlerin sonradan ödenebilmesine olanak tanıyor. Vatandaşlar geriye dönük borçlanma yaparak eksik günlerini tamamlama hakkına kavuşacak. Bu sayede emeklilik sürecinde yıllar kazandıracak önemli bir adım atılmış olacak.

SİGORTA BAŞLANGICI GERİYE ÇEKİLECEK

Borçlanma hakkını kullanan sigortalıların başlangıç tarihi, staj veya çıraklığa başladıkları tarih olarak kabul edilecek. Bu düzenleme, emeklilik için başlangıç yaşını doğrudan öne çekecek en kritik madde olarak öne çıkıyor.

KAPSAM GENİŞLETİLİYOR

Yeni teklif, yalnızca meslek lisesi ve çıraklık öğrencilerini değil;

• Aday çırakları,

• Çırakları,

• Stajyer öğrencileri,

• Kamu destekli projelerde yer alan bursiyerleri,

• Kısmi zamanlı çalışan üniversite öğrencilerini

de kapsıyor. Böylece çok daha geniş bir kesim düzenlemeden faydalanabilecek.

BAŞVURU SÜRESİ SINIRLI

Düzenlemenin yasalaşması halinde, hak sahiplerinin 3 ay içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) başvurmaları gerekecek. Belirlenen süre içerisinde başvurmayanların bu haktan yararlanamayacağı vurgulanıyor.

TBMM’ye sunulan bu teklif, yasalaşması halinde yüz binlerce kişinin emeklilik sürecini doğrudan etkileyecek. Hem geriye dönük borçlanma hem de sigorta başlangıcının öne çekilmesi, uzun süredir devam eden staj ve çıraklık mağduriyetine kalıcı bir çözüm getirebilir.

SORUNUN TEMELİ NEYE DAYANIYOR?

Meslek liseleri, çıraklık okulları ve üniversitelerde zorunlu staj yapan öğrenciler için devlet tarafından sigorta girişi açılıyor. Ancak bu giriş yalnızca iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı koruma sağlıyor. Prim gününe işlenmediği için bu kişiler, mezun olduktan sonra iş hayatına başladıklarında emeklilik hesabında sıfırdan başlıyor.

Sonuç olarak birçok vatandaş emekliliğe 5 ila 10 yıl daha geç ulaşmak zorunda kalıyor.

Staj ve çıraklık mağdurları haklarını arıyor: Murat Bal’dan EKOTÜRK'te çarpıcı sözler

KİMLERİ KAPSIYOR?

• Meslek lisesi stajyerleri

• Çıraklık eğitim merkezlerindeki öğrenciler

• Üniversite zorunlu staj programına katılanlar

Uzmanların hesaplamalarına göre yaklaşık yarım milyon kişi bu düzenlemenin dışında kalıyor. Bu rakam, sorunun toplumsal etkisini çok daha geniş bir boyuta taşıyor.

TARTIŞILAN EŞİTSİZLİKLER

• Yurt dışında yapılan stajların emekliliğe sayılması, Türkiye’de yapılanların kapsam dışı kalması tepki topluyor.

• Avukatlık stajı gibi bazı alanlarda borçlanma hakkı tanınırken, meslek lisesi stajlarının emeklilik başlangıcına eklenmemesi büyük adaletsizlik olarak görülüyor.

• Uzmanlar bu durumu “Aynı sigorta kartına sahip iki kişi arasında ciddi eşitsizlik var” sözleriyle özetliyor.

  Staj mağdurlarının feryadı EKOTÜRK ekranlarında: Stajyer gözüktüler, emekli olamadılar

2025’TEKİ GELİŞMELER

• Siyasi vaatler gündemde: MHP, seçim beyannamesinde staj ve çıraklık mağdurlarına çözüm sözü verdiğini bir kez daha hatırlattı.

• Sendikalar devrede: İstanbul Staj ve Çıraklık Mağdurları Derneği, TÜRK-İŞ ile masaya oturarak sürecin hızlanması için adım attı.

• Uzman görüşleri sertleşti: Sosyal güvenlik uzmanları, “Avrupa’da staj emekliliğe sayılıyor, Türkiye’de yok” diyerek yasa değişikliğinin kaçınılmaz olduğunu vurguluyor.</

  STAJ VE ÇIRAKLIK SİGORTASI HAKKINDA MERAK EDİLENLER

  Staj sigortası emeklilik başlangıcına sayılır mı?
  Hayır. Mevcut uygulamaya göre staj döneminde yapılan sigorta yalnızca iş kazası ve meslek hastalıklarına karşı koruma sağlıyor. Emeklilik primine eklenmediği için bu süreler emeklilik hesabında geçerli değil.

  Bu konuda yasa teklifi hazırlandı mı?
  Evet. Zaman zaman farklı siyasi partiler bu mağduriyetin giderilmesi için yasa teklifleri veriyor. Ancak henüz resmi bir düzenleme Meclis’ten geçmedi.

  Kaç kişi mağdur durumda?
  Yaklaşık yarım milyon vatandaş doğrudan etkileniyor. Bu sayı ailelerle birlikte milyonlara ulaşan büyük bir toplumsal kesimi ilgilendiriyor.

  “Staj ve Çıraklık Mağduriyeti”, Türkiye’de sosyal güvenlik sisteminde çözüm bekleyen en kritik konulardan biri. 2025 itibarıyla konu, sendikalar ve siyasi partilerin gündeminde yer almaya devam ediyor. Henüz kesinleşmiş bir yasa çıkmadığı için mağdurlar emeklilik haklarını elde edemiyor. Ancak düzenleme yapılması halinde, yıllardır devam eden bu adaletsizlik ortadan kalkacak ve yüz binlerce kişi için emeklilik süreci çok daha adil hale gelecek.