ABD imalat PMI verisi mayısta son 4 yılın en yüksek seviyesine çıktı
ABD imalat sanayi sektörü, mayıs ayında üretim faaliyetlerindeki güçlü ivmenin desteğiyle son yılların en dikkat çekici performanslarından birini sergiledi. S&P Global tarafından yayımlanan verilere göre, İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) mayısta 55,1 seviyesine yükselerek nisandaki 54,5 puanlık seviyenin üzerine çıktı. Böylece endeks, Mayıs 2022’den bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaşırken, üst üste 10’uncu ayda da büyüme bölgesi olarak kabul edilen 50 puanın üzerinde kaldı.
PMI verisindeki yükseliş, ABD imalat sektöründe faaliyetlerin genişlemeye devam ettiğini ve üretim cephesinde güçlü bir toparlanmanın sürdüğünü ortaya koydu.
STOKLAMA EĞİLİMİ BÜYÜMEYİ DESTEKLEDİ
Rapora göre mayıs ayında üretim hacmindeki artış, Nisan 2022’den bu yana görülen en güçlü seviyeye ulaştı. Yeni siparişlerde de yükseliş devam ederken, söz konusu büyümenin önemli bir bölümünün şirketlerin gelecekte yaşanabilecek maliyet artışlarına ve tedarik sorunlarına karşı stok oluşturma çabalarından kaynaklandığı belirtildi.
Orta Doğu’da devam eden jeopolitik gerilimler ve özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan gelişmeler, şirketleri hammadde ve ara malı stoklarını artırmaya yönlendirdi. Bu durum üretim ve sipariş verilerine olumlu yansırken, talebin gerçek gücünü ölçmeyi de zorlaştırdı.
Şirketlerin nihai ürün stoklarını üst üste ikinci ay artırması, kasım ayından bu yana en hızlı stok birikimi sürecinin yaşandığını gösterdi.
İHRACATTA ZAYIFLIK SÜRÜYOR
Yurt içi talep güçlü görünümünü korurken, dış talep tarafında zayıflık devam etti. Toplam yeni siparişlerde güçlü artış kaydedilmesine rağmen yükseliş temposu bir önceki aya göre sınırlı ölçüde yavaşladı. Buna karşılık ihracat siparişleri üst üste 11’inci ayda da gerileyerek küresel talepteki kırılganlığın sürdüğüne işaret etti.
Uzmanlar, güçlü iç talebin imalat sektörünü desteklediğini ancak dış pazarlardaki durgunluğun sektörün uzun vadeli performansı açısından risk oluşturmaya devam ettiğini değerlendiriyor.
TEDARİK ZİNCİRİNDE BASKI VE MALİYET ARTIŞI
Mayıs ayında dikkat çeken bir diğer gelişme ise üretim maliyetlerinde yaşanan sert yükseliş oldu. İmalat sektöründe girdi maliyetleri 2022 yılının ortalarından bu yana en hızlı artışını kaydetti. Aynı dönemde tedarikçi teslimat sürelerinde de Ağustos 2022’den bu yana görülen en ciddi bozulma yaşandı.
Raporda, tedarik zincirindeki aksaklıkların temel nedenleri arasında Hürmüz Boğazı’ndaki riskler ve şirketlerin güvenlik amacıyla gerçekleştirdiği yoğun stok alımları gösterildi. Artan lojistik maliyetleri ve teslimat gecikmeleri, üreticilerin maliyet yükünü daha da artırdı.
Girdi maliyetlerindeki hızlı yükseliş, önümüzdeki dönemde ABD’de enflasyon baskılarının yeniden güçlenebileceğine yönelik endişeleri artırdı.
UZMANLARDAN TEMKİNLİ DEĞERLENDİRME
S&P Global Başekonomisti Chris Williamson, manşet PMI verisinin ilk bakışta oldukça güçlü bir tablo ortaya koyduğunu ancak rakamların arkasındaki dinamiklerin dikkatle incelenmesi gerektiğini söyledi.
Williamson, üretim ve siparişlerdeki yükselişin önemli ölçüde stok oluşturma faaliyetlerinden kaynaklandığını belirterek, bu sürecin tamamlanmasının ardından büyüme hızında yavaşlama görülebileceği uyarısında bulundu. Ayrıca üretici fiyatlarındaki sert yükselişin, önümüzdeki aylarda tüketici enflasyonuna da yansıyabileceğini ifade etti.
Ekonomistler, mevcut verilerin ABD imalat sektöründe kısa vadede güçlü görünümün sürdüğüne işaret ettiğini ancak jeopolitik riskler, tedarik zinciri sorunları ve maliyet baskılarının yakından izlenmesi gerektiğini vurguluyor.
