Birleşmiş Milletler uyardı: Hürmüz krizi küresel yoksulluğu büyütecek
Birleşmiş Milletler bünyesinde faaliyet gösteren Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası büyüyen jeopolitik gerilimin küresel ekonomi ve insani yaşam üzerinde ağır sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu. Kurum, özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan tıkanıklığın enerji, gıda ve ticaret zincirlerinde ciddi kırılmalara yol açtığını bildirdi.
UNDP Başkanı Alexander De Croo, bölgede yaşanan çatışmaların yalnızca Orta Doğu ile sınırlı kalmadığını, dünyanın en kırılgan ekonomilerini de doğrudan etkilediğini belirtti. De Croo, savaş bugün sona erse bile mevcut hasarın 30 milyondan fazla insanı yoksulluk sınırının altına itebileceğini açıkladı.
GÜBRE VE YAKIT TEDARİKİ TEHLİKEDE
Küresel ticaret açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı, enerji sevkiyatının yanı sıra tarımsal üretim için hayati olan gübre taşımacılığında da kilit rol oynuyor. Uzmanlara göre dünya gübre arzının yaklaşık üçte biri bu hat üzerinden taşınıyor. Sevkiyatta yaşanan aksama, özellikle ithalata bağımlı ülkelerde üretim maliyetlerini hızla artırıyor.
Hürmüz’deki kesinti nedeniyle gübre ve yakıt tedarik zincirlerinin bozulması, dünya genelinde tarımsal üretimi doğrudan tehdit ediyor. Artan maliyetler nedeniyle çiftçilerin üretimi azaltabileceği, bunun da gıda fiyatlarında yeni bir dalga yaratabileceği ifade ediliyor.
FAO’DAN GIDA KRİZİ UYARISI
BM Gıda ve Tarım Örgütü de gelişmelere ilişkin dikkat çeken bir değerlendirme yaptı. Kurum, mevcut aksamaların sürmesi halinde küresel ölçekte gıda güvenliğinin ciddi biçimde sarsılabileceğini duyurdu. Özellikle Hindistan, Bangladeş, Sri Lanka, Somali, Sudan, Tanzanya, Kenya ve Mısır gibi ülkelerin daha büyük risk altında olduğu vurgulandı.
Uzman tahminlerine göre önümüzdeki aylarda düşük gelirli bölgelerde gıda erişimi daha da zorlaşabilir. Tahıl, pirinç, un ve temel enerji ürünlerinde fiyat baskısının artması bekleniyor.
KÜRESEL EKONOMİDE BÜYÜME KAYBI
Savaşın ekonomik faturası da büyüyor. İlk hesaplamalara göre küresel gayri safi yurtiçi hasılada yüzde 0,5 ile 0,8 arasında kayıp oluştuğu belirtiliyor. Bu oran, trilyonlarca dolarlık ekonomik aktivitenin risk altına girmesi anlamına geliyor.
BM yetkilileri, onlarca yılda kurulan ekonomik dengelerin yalnızca sekiz haftalık çatışma sürecinde ağır yara aldığını vurguladı. Finansman akışının yavaşlaması ve yardım koridorlarının kapanması nedeniyle milyonlarca kişinin daha büyük insani risklerle karşı karşıya kalabileceği kaydedildi.
YARDIM KORİDORLARI DARALIYOR
Çatışmaların büyümesiyle birlikte insani yardım kuruluşlarının sahaya erişimi de zorlaşıyor. Deniz taşımacılığındaki riskler, sigorta maliyetleri ve güvenlik kaygıları nedeniyle yardım sevkiyatlarının geciktiği bildiriliyor. Bu durum, zaten kırılgan durumda bulunan toplulukların daha da savunmasız hale gelmesine yol açıyor.
