Tahmin piyasalarında dikkatleri çeken soruşturma: Siyasi bahis piyasaları mercek altına alındı
Türkiye ekonomisinin üst düzey yönetimi, Londra’da uluslararası yatırımcıları ikna etmek ve yükselen enflasyona ilişkin kaygıları yatıştırmak amacıyla kritik temaslarda bulunurken, Ankara’dan gelen sürpriz yargı kararı finans piyasalarında sert dalgalanmaya neden oldu. Cumhuriyet Halk Partisi’nde yaşanan liderlik krizi haberi, hem yatırımcı toplantılarının seyrini değiştirdi hem de Borsa İstanbul’da sert satışları beraberinde getirdi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, Londra’daki yatırımcı buluşmalarında faiz politikası, rezervler ve enflasyonla mücadele programına ilişkin sunumlar gerçekleştirdi. İspanyol bankası BBVA tarafından düzenlenen toplantılarda Türkiye ekonomisinin yol haritası anlatılırken, günün ilerleyen saatlerinde gelen siyasi gelişme tüm gündemi değiştirdi.
ANKARA’DAN GELEN KARAR PİYASALARDA ŞOK ETKİSİ YARATTI
Ankara’daki istinaf mahkemesinin, ana muhalefet partisi CHP’nin Genel Başkanı Özgür Özel hakkında verdiği görevden alma kararı piyasalarda büyük yankı uyandırdı. Haberlerin servis edilmesiyle birlikte yatırımcılar ve analistler toplantıları yarıda keserek gelişmeleri takip etmeye başladı.
Royal Bank of Canada’ya bağlı RBC Bluebay Asset Management yöneticilerinden Tim Ash, sosyal medya paylaşımında “CHP haberi düşünce herkesin telefonu aynı anda bildirim vermeye başladı” ifadelerini kullandı.
“Kararın ardından yatırımcıların önemli bölümü hızla ofislerine dönmeye başladı” değerlendirmesi, Londra’daki atmosferin kısa sürede nasıl değiştiğini gözler önüne serdi.
Türkiye piyasaları geçmiş yıllarda da ani siyasi ve ekonomik gelişmeler nedeniyle sert fiyat hareketleri yaşamıştı. Özellikle Merkez Bankası başkanlarının gece yarısı görevden alınması, siyasi isimlere yönelik operasyonlar ve yüksek profilli davalar yabancı yatırımcıların Türkiye riskine daha temkinli yaklaşmasına yol açtı.
BORSA İSTANBUL’DA SERT SATIŞLAR YAŞANDI
Kararın ardından Borsa İstanbul’da satış baskısı hızla arttı. BIST 100 endeksi gün içinde yüzde 6’ya yakın gerileyerek devre kesicilerin çalışmasına neden oldu. Döviz piyasasında ise kamu bankalarının Türk lirasını desteklemek amacıyla milyarlarca dolarlık satış yaptığı belirtildi.
Piyasa kaynaklarına göre devlet bankaları yalnızca perşembe günü yaklaşık 6 milyar dolarlık döviz müdahalesi gerçekleştirdi. Cuma sabahı yapılan ek satışlarla birlikte toplam müdahalenin 10 milyar dolara ulaştığı ifade edildi.
“Piyasadaki oynaklığı sınırlamak için koordineli adımlar atılacak” açıklaması yapan ekonomi yönetimi, makro finansal istikrarın korunması için gerekli tüm önlemlerin devreye alınacağını duyurdu.
Kararın açıklanmasından önce konferansta konuşan bazı siyasi analistlerin, davaya ilişkin sürecin aylar sürebileceğini düşündüğü ancak kararın beklenenden çok daha erken geldiği belirtildi.
YABANCI YATIRIMCI TÜRKİYE’DEN UZAKLAŞIYOR
Uzun süredir Türkiye piyasalarında işlem yapan yabancı yatırımcıların önemli bölümünün son yıllarda ülkeden çekildiği görülüyor. Yabancıların Türk devlet tahvillerindeki payı 2013 yılındaki seviyelerin yaklaşık dörtte birine kadar geriledi.
Benzer şekilde Borsa İstanbul’daki yabancı yatırımcı oranında da dikkat çekici düşüş yaşandı. Analistler, siyasi belirsizliklerin ve öngörülemeyen gelişmelerin yabancı sermayeyi sınırlayan temel unsurlar arasında yer aldığını belirtiyor.
Geçen yıl İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu hakkında alınan karar sonrası Türk lirasında yaşanan sert değer kaybı da yatırımcıların hafızasında tazeliğini koruyor.
Bununla birlikte bazı fon yöneticileri son gelişmenin piyasalar üzerindeki etkisinin kısa vadeli kalabileceği görüşünde birleşiyor. Nitekim Borsa İstanbul cuma günü yüzde 5’e yaklaşan toparlanma gösterirken, dolar/TL kurunda sınırlı yükseliş izlendi.
MERKEZ BANKASI İÇİN YENİ FAİZ SENARYOLARI GÜNDEMDE
JPMorgan Chase analistleri, yaşanan gelişmelerin ardından Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın haziran ayında politika faizinde yeni bir artışa gidebileceğini değerlendirdi.
Aberdeen Group yöneticilerinden Kieran Curtis ise erken seçim ihtimalinin yeniden tartışılabileceğini ancak kısa vadede piyasalarda geçen yılki İmamoğlu sürecine benzer ölçekte bir kırılma beklemediğini söyledi.
Osmanlı Portföy CEO’su Mehmet Gerz de söz konusu yargı kararının tamamen sürpriz olmadığını, uzun süredir kulislerde benzer iddiaların konuşulduğunu ifade etti.
Analistler önümüzdeki günlerde siyasi gelişmelerin yönü kadar ekonomi yönetiminin atacağı adımların da piyasaların seyri açısından belirleyici olacağını vurguluyor.
