Ekonomist Alkin açıkladı: İhracatta sorun kur değil, sistem

28 Nisan 2026, 19:15

EKOTÜRK ekranlarında yayınlanan “Günün Yorumu” programında konuşan ekonomist Prof. Dr. Emre Alkin, ekonomi politikalarına ilişkin çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Son dönemde yetkili isimlerden gelen bazı açıklamaların hem teorik hem de pratik açıdan ciddi soru işaretleri barındırdığını belirten Alkin, ekonomi yönetiminin sahadan kopuk bir bakış açısı sergilediğini vurguladı.

TEORİ İLE GERÇEKLİK ARASINDAKİ UÇURUM

Ekonomik söylemlerde kullanılan bazı ifadelerin ilk bakışta teknik ve etkileyici görünebildiğini ancak derinlemesine incelendiğinde bilimsel karşılığının zayıf kaldığını dile getiren Alkin, özellikle “ihracatçının döviz kuruna bel bağlamaması gerektiği” yönündeki açıklamaları eleştirdi. Bu tür söylemlerin akademik temelden uzak olduğunu ifade eden Alkin, iktisat literatürünün temel prensiplerinin göz ardı edildiğini söyledi.

“EKONOMİK AÇIKLAMALARIN BİLİMLE BAĞI ZAYIF”

“Kritik görevlerde bulunan bazı isimlerin açıklamalarının ne küresel ekonomik gerçeklerle ne de bilimsel temellerle örtüştüğü açıkça görülüyor.” diyen Alkin, bu durumun kamuoyunda kafa karışıklığına neden olduğunu belirtti.

MARSHALL-LERNER ŞARTI HATIRLATMASI

Dış ticaret dengesi konusunda önemli bir çerçeve olan Marshall-Lerner şartına değinen Alkin, bir ülkenin para birimi değer kaybettiğinde dış ticaret dengesinin iyileşebilmesi için ihracat ve ithalat talebinin fiyat esnekliklerinin toplamının belirleyici olduğunu ifade etti. Bu bağlamda, ithalatın fiyata duyarsız, ihracatın ise oldukça hassas olduğu ekonomilerde kur değişimlerinin tek başına çözüm üretmeyeceğini vurguladı.

TÜRKİYE’NİN İHRACAT YAPISI VE FİYAT REKABETİ

Türkiye’nin ihracat yapısının büyük ölçüde fiyat rekabetine dayandığını belirten Alkin, maliyetlerin yüksek, kurun baskı altında olduğu bir ortamda ihracatçıların rekabet gücünü kaybettiğini ifade etti. Küresel pazarda alternatif üreticilerin hızlıca devreye girdiğini hatırlatan Alkin, fiyat avantajı kaybedildiğinde siparişlerin de hızla başka ülkelere yöneldiğini söyledi.

“KUR TEK BAŞINA MUCİZE YARATMAZ”

“Kur, kısa vadede etkili olabilir ancak tek başına ihracatta sürdürülebilir başarı sağlayamaz.” diyen Alkin, maliyet, kalite, finansman ve lojistik gibi unsurların birlikte değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

EKONOMİ YÖNETİMİNE ‘YANLIŞ KARŞILAŞTIRMA’ ELEŞTİRİSİ

Ekonomi yönetiminin dış talep esnekliği ile kur esnekliğini birbirine alternatif gibi sunduğunu belirten Alkin, bunun hatalı bir yaklaşım olduğunu söyledi. Ona göre bu iki unsur birbirini tamamlayan faktörler olup, ayrı ayrı değerlendirilmeleri yanlış sonuçlara yol açıyor.

SAHA GERÇEKLERİNE DİKKAT ÇEKTİ

İhracatçının sahadaki önceliklerinin çok daha somut olduğuna dikkat çeken Alkin, maliyetler, kur seviyesi ve rakip ülkelerin fiyat politikalarının belirleyici olduğunu ifade etti. Teorik modellerin sahadaki gerçeklerle örtüşmediğini belirten Alkin, uygulamada çok sayıda değişkenin aynı anda devreye girdiğini söyledi.

“DENKLEMİ BASİTLEŞTİRMEK YERİNE BOZUYORLAR”

“Ekonomide bir değişkeni öne çıkarıp diğerlerini görmezden gelmek denklemi sadeleştirmez, aksine tamamen bozar.” diyerek yaklaşımı eleştirdi.

GERÇEK HAYATTA EKONOMİ ÇOK DEĞİŞKENLİ

Ekonomi teorisinde bazı değişkenlerin izole edilerek incelenebildiğini ancak gerçek hayatta bunun mümkün olmadığını ifade eden Alkin, kur, maliyet, finansman ve lojistik gibi unsurların birlikte hareket ettiğini belirtti. Bu nedenle tek bir faktöre odaklanmanın sağlıklı analiz üretmeyeceğini söyledi.

EKONOMİ YÖNETİMİNE SAHA MESAJI

Konuşmasının sonunda ekonomi yönetiminin sahadaki dinamikleri yeterince analiz edemediğini ima eden Alkin, gerçekçi politikaların ancak piyasa gerçekleriyle uyumlu yaklaşımlarla oluşturulabileceğini vurguladı. Aksi halde alınan kararların beklentileri karşılamayacağını ifade etti.