Afrika’nın girişimci kadınları
Atık lastikler, susuz kalan tarlalar, yeterli beslenemeyen çocuklar ve fıstık kabukları... Afrika’nın dört ülkesinde dört kadın, sorunlardan çözüm üretiyor. Yazdıkları başarı hikâyeleri de kıtanın ekonomik potansiyelini gözler önüne seriyor.
Nijerya’da Ifedolapo Runsewe, çöpe atılan lastiklerde çocuk oyun alanlarının ve spor salonlarının zeminlerini gördü.
Uganda’da Kyokushaba Shine, annesinin, tarlasında yaşadığı su sorununa güneş enerjili sulama sistemleriyle çözüm aradı.
Kenya’da Wawira Njiru, 25 çocuğa yemek sağlamak amacıyla başalttığı girişimle yüz binlerce çocuğa ulaştı.
Malavi’de Chifuno Stevens ise fıstık kabuklarını yakıta dönüştürerek kadınlara gelir sağlayan bir iş geliştirdi.
Farklı ülkelerde, farklı ihtiyaçlardan yola çıkan bu kadınların ortak bir noktası var: Yaşadıkları çevredeki bir sorunu, değer üreten bir girişimin başlangıcına dönüştürmek.
The Guardian’ın bir araya getirdiği bu dört hikâye, Afrika’nın ekonomik geleceğine gündelik hayatın içinden bakmamızı sağlıyor.
Afrika’nın yükselişi: Yerel çözümlerden ekonomik değere
Afrika; ekonomisi, genç nüfusu, büyüyen pazarı ve henüz değerlendirilmeyen ekonomik potansiyeliyle küresel yatırımcıların radarında.
Afrika Kalkınma Bankası'nın verilerine göre kıta ekonomisinin 2026 yılında yüzde 4,2 oranında büyümesi bekleniyor. 2027 beklentisi ise yüzde 4,4.
Afrika, 2025 yılında yaklaşık 70 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırım çekti. Yatırımların önemli bölümü enerji, altyapı, kritik mineraller ve lojistik gibi alanlarda yoğunlaştı.
Ancak kıtanın ekonomik hikâyesi yalnızca petrol, maden ve büyük altyapı projeleriyle şekillenmiyor.
Kıtada giderek büyüyen başka bir hikâye var:
Kendi sorunlarından ekonomik değer üreten bir girişimcilik ekosistemi.
Afrika Çalışmaları Merkezi’nin açıklamalarına göre 2025'te Afrika'daki start-up'lar yaklaşık 3,2 milyar dolar finansman topladı. Bu, 2024'e kıyasla yüzde 40 artış anlamına geliyor. Yaklaşık 500 girişim en az 100 bin dolar finansman aldı. 2019'dan bu yana kıta genelindeki girişimlere toplam yaklaşık 20 milyar dolar yatırım yapıldı.
Bu rakamlar da gösteriyor ki Afrika artık yalnızca dünyanın kaynak sağlayıcısı olarak görülmek istemiyor. Kendi pazarını büyütmek, kendi sanayisini geliştirmek ve küresel ekonomide daha fazla söz sahibi olmak istiyor.
Afrika'nın önünde büyük bir fırsat var. Ancak kıtanın geleceğini yalnızca yer altındaki madenler, petrol rezervleri veya çektiği yabancı yatırımlar belirlemeyecek. Asıl belirleyici olan, kendi sorunlarına çözüm üreten girişimlerin ne kadar büyüyebileceği ve bu çözümleri dünya pazarlarına taşıyıp taşıyamayacağı olacak.
Belki de Afrika'nın yeni ekonomik hikâyesi, milyarlarca dolarlık yatırımlardan önce, bir avuç girişimcinin çöpe atılan bir lastikte, susuz kalan bir tarlada veya fıstık kabuğunda gördüğü fırsatla başlayacak.
