Rubio’dan Hindistan ziyareti: ABD-Hindistan hattında güven krizi büyüyor

Marco Rubio’nun Hindistan’a gerçekleştirdiği dört günlük ziyaret, sıcak mesajlar ve stratejik ortaklık vurgularıyla öne çıksa da, perde arkasında ABD-Hindistan ilişkilerinde son dönemde büyüyen gerilim dikkat çekti. Washington yönetimi, ilişkileri yeniden rayına oturtmaya çalışırken, Yeni Delhi cephesinde ise güven kaybının kolay kolay giderilemeyeceği yorumları yapılıyor.

ABD Başkanı Donald Trump döneminde uygulanan gümrük tarifeleri, göçmen politikaları, Pakistan’la yakınlaşma ve Rusya konusunda yaşanan görüş ayrılıkları, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın temel sütunlarını sarsmış durumda.

RUBIO’NUN ZİYARETİ “HASAR KONTROLÜ” OLARAK GÖRÜLDÜ

Marco Rubio’nun Hindistan temasları kapsamında Başbakan Narendra Modi ve Dışişleri Bakanı S. Jaishankar ile bir araya geldiği bildirildi. Ayrıca Hindistan, Japonya ve Avustralya’nın yer aldığı QUAD güvenlik platformu kapsamında da önemli görüşmeler yapıldı.

Ancak Hindistan basınında ziyaretin önceki yıllardaki kadar büyük ilgi görmemesi dikkat çekti. Geçen yıl ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in Hindistan ziyaretinin televizyonlarda geniş yer bulduğu hatırlatılırken, Rubio’nun temaslarının daha temkinli ve düşük profilli geçtiği yorumları yapıldı.

Yeni Delhi yönetimi, Rubio’nun ziyaretini “ilişkileri kurtarma ve tansiyonu düşürme girişimi” olarak değerlendirirken, güvenin yeniden tesis edilmesi için Washington’dan somut adımlar bekliyor.

TRUMP’IN POLİTİKALARI DELHİ’DE RAHATSIZLIK YARATTI

Trump yönetiminin son dönemde attığı bazı adımlar Hindistan’da ciddi rahatsızlık oluşturdu. ABD’nin Hindistan’a yönelik yüksek gümrük tarifeleri uygulaması, Rus petrolü nedeniyle yaptırım baskısı kurması ve Hint vatandaşlarını doğrudan etkileyen yeni Green Card ile H-1B vize düzenlemeleri, ilişkilerde kırılma yaratan başlıklar arasında gösteriliyor.

Özellikle ABD’nin Pakistan ile ilişkileri yeniden güçlendirmesi, Hindistan tarafında stratejik bir tehdit olarak değerlendiriliyor. Washington’un, geçen yıl Hindistan ile Pakistan arasında yaşanan askeri gerilimde arabuluculuk rolü üstlenmesi ve Pakistan’ı İran görüşmelerinde aktif kullanması, Yeni Delhi’de tepki çekti.

Trump’ın daha önce Hindistan için kullandığı “cehennem çukuru” ifadesi de Hint kamuoyunda uzun süre tartışılmıştı. Rubio ise ziyaret sırasında yaptığı açıklamalarda iki ülke ilişkilerinin “hala çok güçlü” olduğunu savunarak kriz iddialarını küçümsemeye çalıştı.

Ancak Hintli yetkililer ve uzmanlar, Washington’dan gelen dostane açıklamalar ile Trump yönetiminin sahadaki politikaları arasında ciddi bir çelişki bulunduğunu düşünüyor.

Carnegie Uluslararası Barış Vakfı Güney Asya Programı Direktörü Milan Vaishnav, Rubio’nun açıklamalarının büyük bölümünün “boş diplomatik söylemler” gibi algılandığını ifade etti. Vaishnav’a göre ABD, bir yandan Hindistan’ın stratejik öneminden söz ederken diğer yandan Hint göçmenleri ve ticaretini olumsuz etkileyecek kararlar almaya devam ediyor.

RUSYA VE ENERJİ POLİTİKASI GERİLİMİ BÜYÜTÜYOR

Hindistan’ın Rusya ile sürdürdüğü enerji ve savunma iş birlikleri de Washington ile Yeni Delhi arasındaki en büyük anlaşmazlıklardan biri olmayı sürdürüyor. Trump yönetimi, Hindistan’ın Rus petrolü satın almasının Moskova’ya ekonomik destek sağladığını savunurken, Hindistan ise enerji güvenliğini gerekçe gösteriyor.

Özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki kriz sonrası enerji fiyatlarında yaşanan yükseliş ve doğal gaz arzındaki sıkıntılar, Hindistan ekonomisini baskı altına aldı. Hint rupisinin tarihi düşük seviyelere gerilemesi sonrası Yeni Delhi yönetimi, ucuz Rus petrolüne yönelmenin ekonomik zorunluluk olduğunu savunuyor.

Buna karşın ABD’nin son dönemde Rus petrolüne yönelik bazı kısıtlamaları gevşetmesi ve Hindistan’a daha fazla Amerikan enerjisi satmak istemesi dikkat çekiyor.

MODİ-TRUMP TEMASI BELİRSİZLİĞİNİ KORUYOR

Bloomberg’in aktardığı bilgilere göre Başbakan Narendra Modi’nin, Trump’ın Pakistan konusunu gündeme getirme ihtimali nedeniyle kamuoyu önünde ABD Başkanı ile görünmekten kaçındığı belirtiliyor. Rubio’nun Modi’ye Trump adına Beyaz Saray daveti ilettiği ancak Hindistan liderinin bu çağrıya kamuoyu önünde yanıt vermediği ifade edildi.

Yine de taraflar arasında enerji iş birliği ve ticaret anlaşmaları konusunda bazı ilerlemeler sağlandığı belirtiliyor. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer’in önümüzdeki haftalarda Hindistan’a giderek geçici ticaret anlaşmasını sonuçlandırması bekleniyor.

Rubio’nun ziyaretinin en dikkat çeken anlarından biri ise Yeni Delhi’de düzenlenen ABD’nin bağımsızlığının 250’nci yıl kutlamasında yaşandı. Etkinlik sırasında Donald Trump telefonla bağlanarak Modi’ye övgüler yağdırdı ve “Modi harika biri” ifadelerini kullandı.