15 yaş altına sosyal medya yasağı resmen kabul edildi
TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi yasalaştı. Yeni düzenleme ile sosyal medya kullanımı, oyun platformları, ebeveyn denetimi ve dijital reklam uygulamalarında köklü değişikliklere gidildi. Özellikle çocukların internet güvenliğini merkeze alan yasa, milyonlarca aileyi doğrudan ilgilendiriyor.
15 YAŞINI DOLDURMAYANLARA SOSYAL MEDYA YASAĞI
Yeni yasaya göre sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Platformlar, yaş doğrulama sistemleri dahil gerekli tüm teknik önlemleri almak zorunda olacak. Böylece çocukların sosyal medya kullanımına yönelik ilk kapsamlı yaş bariyeri yürürlüğe girmiş oldu.
15 yaşını doldurmuş ancak reşit olmayan kullanıcılar için ise ayrı bir sistem uygulanacak. Sosyal medya şirketleri bu yaş grubuna özel ayrıştırılmış hizmet modelleri geliştirecek. Uygulanan önlemler ve sistem detayları şirketlerin resmi internet sitelerinde açık şekilde yayımlanacak.
AİLELERE GENİŞ YETKİ VERİLDİ
Kanun kapsamında sosyal medya şirketleri, ebeveyn kontrol araçlarını zorunlu olarak sunacak. Bu araçlar sayesinde aileler çocuk hesaplarının ayarlarını yönetebilecek, satın alma ve ücretli üyelik işlemlerine onay verebilecek. Ayrıca günlük kullanım süresi izlenebilecek ve istenirse süre sınırı getirilebilecek.
Çocukların dijital harcamaları artık ebeveyn iznine bağlanabilecek. Böylece oyun içi satın alma ve abonelik kaynaklı mağduriyetlerin azaltılması hedefleniyor.
ALDATICI REKLAMLARA SIKI DENETİM
Sosyal ağ sağlayıcılar, yanıltıcı ve aldatıcı reklamlara karşı önlem almakla yükümlü olacak. Özellikle çocukları hedef alan manipülatif reklam içeriklerine karşı yeni denetim mekanizmaları uygulanacak.
Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal medya platformları ise acil durum kararlarını en geç 1 saat içinde uygulamak zorunda kalacak. İçeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesine ilişkin kararlar hızla yerine getirilecek.
KURALLARA UYMAYANA REKLAM YASAĞI VE BANT DARALTMA
Yükümlülüklerini yerine getirmeyen platformlara önce idari yaptırım uygulanacak. Tebliğden sonraki 30 gün içinde uyum sağlanmazsa BTK Başkanı tarafından yeni reklam verilmesi yasaklanabilecek. Yeni sözleşmeler yapılamayacak ve ödeme transferleri durdurulabilecek.
Bu sürenin ardından yükümlülükler yerine getirilmezse platformların internet bant genişliği önce yüzde 50, ardından yüzde 90’a kadar daraltılabilecek. Kurallara direnen sosyal medya devleri Türkiye’de fiilen erişim sorunu yaşayabilecek.
Bu bölümdeki hükümler, Resmi Gazete’de yayımlandıktan 6 ay sonra yürürlüğe girecek.
OYUN PLATFORMLARINA DA YENİ DÖNEM
Yasa yalnızca sosyal medyayı değil oyun platformlarını da kapsıyor. Buna göre uygun yaş derecelendirmesi yapılmamış oyunlar sunulamayacak. Eğer derecelendirme yoksa en yüksek yaş kategorisi esas alınarak yayın yapılabilecek.
Türkiye’den günlük erişimi 100 bini aşan yurt dışı merkezli oyun platformları, Türkiye’de temsilci bulundurmak zorunda olacak. Temsilci bilgileri BTK’ye bildirilecek ve platform sitesinde görünür şekilde yer alacak.
Oyun platformları da ebeveyn kontrol sistemleri sunacak. Aileler hesap ayarları, ücretli işlemler ve satın alma izinleri üzerinde söz sahibi olacak.
MİLYONLUK CEZALAR GELİYOR
Kurallara uymayan oyun platformlarına 1 milyon TL ile 10 milyon TL arasında para cezası verilebilecek. İhlalin devam etmesi halinde ikinci aşamada 10 milyon TL ile 30 milyon TL arasında yeni ceza uygulanabilecek.
İkinci cezaya rağmen uyum sağlanmazsa BTK, bant genişliğinin yüzde 30 oranında daraltılması için mahkemeye başvurabilecek. Süreç devam ederse bu oran yüzde 50’ye kadar çıkarılabilecek.
Yükümlülüklerin sonradan yerine getirilmesi halinde para cezalarının dörtte biri tahsil edilecek, diğer yaptırımlar kaldırılabilecek.
DİJİTAL DÜNYADA YENİ DÖNEM BAŞLIYOR
Yeni yasa ile Türkiye’de çocukların internet kullanımı, sosyal medya şirketlerinin sorumluluğu ve oyun sektörüne yönelik denetimler yeniden şekillendi. Önümüzdeki aylarda BTK tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle uygulama detaylarının netleşmesi bekleniyor.
