ABD politikaları ittifakları sarstı: ABD sonrası dünya için gözler Avrupa’da
Küresel siyasette dengeler hızla değişirken, ABD’nin geleneksel müttefikleri yeni bir yol haritası arayışına girdi. Kanada ve Birleşik Krallık başta olmak üzere birçok ülke, İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan uluslararası sistemin artık sürdürülemez hale geldiğini savunuyor. Bu çerçevede yeni bir küresel düzenin inşasında Avrupa’nın öncü rol üstlenmesi gerektiği vurgulanıyor.
CARNEY: “YENİ DÜZEN AVRUPA’DAN DOĞACAK”
Kanada Başbakanı Mark Carney, Avrupa Siyasi Topluluğu Toplantısı kapsamında Ermenistan’ın başkenti Erivan’da yaptığı açıklamada çarpıcı mesajlar verdi. Carney, kurallara dayalı uluslararası düzenin çöktüğünü ve yeni sistemin Avrupa merkezli olarak yeniden şekilleneceğini savundu.
Carney, liderlere hitaben yaptığı konuşmada, daha kapalı, çıkar odaklı ve sert güç rekabetinin öne çıktığı bir dünyaya teslim olunmaması gerektiğini belirtti. Küresel iş birliğinin yeniden tanımlanması gerektiğini vurgulayan Carney, Avrupa’nın bu süreçte belirleyici aktör olabileceğini ifade etti.
TRUMP POLİTİKALARI İTTİFAKLARI ZORLUYOR
ABD Başkanı Donald Trump’ın izlediği “America First” politikası, geleneksel ittifaklar üzerinde ciddi baskı oluşturuyor. Geniş kapsamlı gümrük tarifeleri, NATO müttefiklerine yönelik eleştiriler ve Grönland’ı satın alma tehdidi gibi adımlar, transatlantik ilişkilerde gerilimi artırdı.
ABD’nin bu yaklaşımı, müttefik ülkelerin Washington ile ilişkilerini yeniden değerlendirmesine yol açtı. Uzmanlara göre bu durum, küresel güç dengelerinde uzun vadeli kırılmalara zemin hazırlıyor.
AVRUPA SAVUNMA ALANINDA GÜÇLENME ARAYIŞINDA
Analizlere göre Avrupa ülkeleri, güvenlik konusunda hâlâ büyük ölçüde ABD’ye bağımlı. Ancak bu bağımlılığı azaltmak için ciddi yatırımlar gündemde. NATO’nun Avrupa kanadındaki 15 büyük üyesinin, savunma harcamalarını yıllık 340 milyar ila 720 milyar dolar arasında artırması gerekebileceği belirtiliyor.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Avrupa’nın İran krizinde yeterli destek vermemesinden dolayı ABD’nin hayal kırıklığı yaşadığını ifade etti.
AVRUPALI LİDERLERDEN TRUMP’A AÇIK ELEŞTİRİLER
Avrupa’da bazı liderler Washington yönetimine yönelik eleştirilerini daha açık dile getirmeye başladı. Pedro Sánchez, İran savaşını yasa dışı olarak nitelendirirken, İspanya hava sahasının ABD operasyonlarında kullanılmasına izin vermedi.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise ABD’nin İran karşısında zayıf bir görüntü verdiğini savundu. Emmanuel Macron da Avrupa’nın güvenlik alanında ABD’ye aşırı bağımlılığının artık sürdürülemez olduğunu belirtti.
TRUMP’TAN ASKER VE TİCARET HAMLELERİ
Gerilimin somut sonuçları da ortaya çıkmaya başladı. Trump, Almanya’daki binlerce ABD askerini çekebileceğini açıkladı. Ayrıca Avrupa Birliği’nden ithal edilen otomobil ve kamyonlara yüzde 25 gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu.
Keir Starmer ise ittifaklar içinde artan gerilime dikkat çekerek, ülkelerin bu sorunlarla birlikte yüzleşmesi gerektiğini söyledi.
YENİ İTTİFAKLAR VE STRATEJİK ALANLAR ÖNE ÇIKIYOR
Carney, sadece savunma ve enerji değil; yarı iletkenler, uzay iletişimi ve kritik mineraller gibi alanlarda da yeni iş birlikleri kurulması gerektiğini vurguladı. “Stratejik hedefimiz, güvenilir ortaklarla egemen kapasite oluşturmak” diyen Carney, geçmişe bağlı kalmanın çözüm olmadığını belirtti.
