Avrupa’da elektrikli araç dönüşümü yavaşladı: Şirket teşvikleri yetersiz kaldı

Avrupa Birliği’nin karbon emisyonlarını azaltma hedefleri doğrultusunda elektrikli araçlara geçiş hız kazanırken, şirket filolarının dönüşümünde beklenen ivmenin yakalanamadığı ortaya çıktı. Yeni bir araştırma, AB üyesi ülkelerin büyük bölümünün şirketleri elektrikli araç kullanımına yönlendirecek vergi teşviklerinde yetersiz kaldığını gösterdi.

Temiz ulaşım politikalarını destekleyen kuruluşlardan biri tarafından hazırlanan rapora göre, Avrupa Birliği’ndeki 27 üye ülkenin 18’inde elektrikli araçlar için uygulanan vergi avantajları, yüksek satın alma maliyetlerini dengelemeye yetmiyor. Bu durum, şirket filolarının elektrikliye dönüşüm sürecini zorlaştırırken, Avrupa’nın iklim hedeflerine ulaşmasını da güçleştiriyor.

ŞİRKET ARAÇLARI ELEKTRİKLİ DÖNÜŞÜMÜN ANAHTARI KONUMUNDA

Uzmanlara göre şirket filoları, otomotiv sektöründeki dönüşümün en kritik unsurlarından biri olarak görülüyor. Avrupa’da satılan yeni araçların yaklaşık yüzde 60’ı şirketler tarafından satın alınıyor ve bu araçlar bireysel otomobillere göre ortalama iki kat daha fazla kullanılıyor.

Daha sonra ikinci el piyasasına giren bu araçlar, elektrikli otomobillerin toplum genelinde yaygınlaşmasında da önemli rol oynuyor.

AB’deki yeni araç satışlarının büyük bölümünü oluşturan şirket filoları, elektrikli araç dönüşümünün en önemli itici gücü olarak değerlendiriliyor.

VERGİ TEŞVİKLERİNDE AVRUPA İKİYE BÖLÜNDÜ

Araştırmaya göre Fransa, Belçika ve Danimarka gibi ülkeler elektrikli araç kullanımını teşvik eden güçlü mali düzenlemelerle öne çıkıyor. Bu ülkelerde şirketlerin elektrikli araç tercih etmeleri ekonomik açıdan daha avantajlı hale gelirken, elektrikli araç kayıtlarında da dikkat çekici artışlar yaşanıyor.

Buna karşılık Almanya, İtalya, İspanya ve Polonya gibi büyük otomotiv pazarlarında gerekli vergi reformlarının henüz hayata geçirilmediği belirtiliyor.

Uzmanlar, elektrikli araçların satın alma maliyetlerinin hâlâ içten yanmalı motorlu araçların üzerinde olduğunu, bu nedenle mali teşviklerin dönüşüm sürecinde belirleyici rol oynadığını vurguluyor.

ALMANYA RAPORUN EN DİKKAT ÇEKEN ÖRNEĞİ OLDU

Raporda en çarpıcı örneklerden biri Almanya olarak gösterildi. Avrupa Birliği genelinde satılan fosil yakıtlı şirket araçlarının yaklaşık yüzde 28’i Almanya’da kayıt altına alınıyor.

Araştırmaya göre Almanya’da şirketlerin benzinli araç kullanması için araç başına yaklaşık 10 bin euro seviyesinde net mali avantaj oluşabiliyor. Bu durum, elektrikli araçlara geçişi teşvik etmek yerine mevcut fosil yakıtlı sistemin sürmesine neden oluyor.

Rapora göre Almanya’da bazı yüksek emisyonlu şirket araçları daha fazla vergi avantajı elde ederken, bu durum elektrikli dönüşüm hedefleriyle çelişiyor.

Fransa’da ise içten yanmalı motorlu şirket araçlarına yaklaşık 25 bin euro vergi uygulanırken, Danimarka’da bu rakam 37 bin euro seviyesine kadar çıkabiliyor.

AVRUPA’NIN ENERJİ BAĞIMLILIĞI TARTIŞMASI DERİNLEŞİYOR

Elektrikli araçlara geçiş yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve stratejik bir konu olarak da değerlendiriliyor. Avrupa Birliği, petrol ithalatına olan bağımlılığı azaltmayı hedeflerken, elektrikli ulaşımın yaygınlaşmasını bu stratejinin önemli parçalarından biri olarak görüyor.

Ancak birçok ülkede fosil yakıtlı araçların hâlâ mali açıdan avantajlı olması, enerji dönüşümünün önündeki en büyük engellerden biri olarak gösteriliyor.

Uzmanlar, elektrikli araç kullanımının artmasının petrol ithalatını azaltabileceğini ve enerji güvenliğine katkı sağlayabileceğini ifade ediyor.

AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ ZORLU BİR DÖNEMDEN GEÇİYOR

Elektrikli araç dönüşümünün hızlandırılmaya çalışıldığı bir dönemde Avrupa otomotiv sektörü de ciddi rekabet baskısıyla karşı karşıya bulunuyor. Özellikle Çinli üreticilerin düşük maliyetli modellerle pazardaki etkisini artırması, Avrupalı üreticiler üzerinde baskı oluşturuyor.

Bir yandan emisyon hedefleri sıkılaştırılırken diğer yandan istihdam kayıpları ve üretim maliyetleri sektörün karşı karşıya olduğu temel sorunlar arasında yer alıyor.

Bu nedenle Avrupa Birliği, elektrikli araç yatırımlarını desteklerken aynı zamanda kıta içindeki üretimin korunmasına yönelik yeni düzenlemeler üzerinde çalışıyor.

SİYASİ ENGELLER REFORMLARI ZORLAŞTIRIYOR

Bazı Avrupa ülkelerinde yaklaşan seçimler ve bütçe baskıları nedeniyle yeni vergi düzenlemelerinin hayata geçirilmesi kolay görünmüyor. Özellikle Almanya’da hükümetin araç vergilerini artırmaya yönelik adımlar atmasının siyasi açıdan zor olduğu değerlendiriliyor.

Uzmanlar, elektrikli araç dönüşümünün hızlanabilmesi için vergi sistemlerinin yeniden düzenlenmesi ve şirket filolarının daha güçlü şekilde teşvik edilmesi gerektiğini belirtiyor.

Aksi halde Avrupa Birliği’nin hem emisyon azaltım hedeflerinde hem de enerji bağımsızlığı stratejisinde beklenen ilerlemenin sağlanmasının zorlaşabileceği ifade ediliyor.