Dünya borç sarmalında: IMF’ye göre 2029’da yüzde 100 eşiği aşılacak
Uluslararası Para Fonu (IMF), yayımladığı son Mali İzleme Raporu’nda küresel kamu borcuna ilişkin dikkat çekici projeksiyonlar paylaştı. Küresel ekonomide süregelen kırılganlıklar ve artan mali baskılar, kamu borcunun önümüzdeki yıllarda daha da yükseleceğine işaret ediyor. Kuruma göre mevcut eğilimler korunursa, dünya genelinde kamu borcunun milli gelire oranı 2029 yılında kritik bir eşiğe dayanacak.
KÜRESEL BORÇTA TARİHİ SINIR YAKLAŞIYOR
IMF’nin analizine göre küresel kamu borcu, 2025 yılı itibarıyla Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’nın (GSYH) yaklaşık yüzde 93,9’una ulaşmış durumda. Borç oranının kademeli artışla 2029’da yüzde 100 seviyesine çıkarak, en son İkinci Dünya Savaşı sonrası görülen tarihi seviyelere yaklaşması bekleniyor. Bu süreçte 2026’da yüzde 95,3, 2027’de yüzde 97,2 ve 2028’de yüzde 98,8 oranlarının görülmesi öngörülüyor.
Raporda, küresel büyümenin görece dirençli kalmasına rağmen mali dengelerde belirgin bir bozulma yaşandığına dikkat çekiliyor. Özellikle yüksek borç seviyeleri ve artan finansman maliyetleri, ülkelerin mali manevra alanını daraltıyor.
FAİZ YÜKÜ ARTIYOR, MALİ ALAN DARALIYOR
Küresel çapta artan faiz oranları, kamu maliyesi üzerindeki baskıyı daha da artırıyor. IMF verilerine göre, son dört yıl içinde kamu borçlarına yapılan faiz ödemeleri küresel GSYH’nin yaklaşık yüzde 2’sinden yüzde 3 seviyesine yükseldi. Bu artış, birçok ülke için bütçe dengelerini zorlayan temel unsurlardan biri haline geldi.
Faiz giderlerindeki bu hızlı yükseliş, hükümetlerin hem büyümeyi destekleme hem de borç sürdürülebilirliğini sağlama arasında zor bir denge kurmasına neden oluyor.
Öte yandan piyasaların mali gelişmelere karşı daha hassas hale gelmesi, borçlanma maliyetlerinde oynaklığı artırarak riskleri büyütüyor.
JEOPOLİTİK GERİLİMLER BORÇ RİSKİNİ TIRMANDIRIYOR
IMF raporunda, özellikle Orta Doğu’da süregelen çatışmaların küresel mali görünüm üzerinde ciddi baskı yarattığı vurgulandı. Enerji arzındaki aksaklıklar, yükselen petrol ve emtia fiyatları ile sıkılaşan finansal koşullar, kamu maliyesini olumsuz etkileyen başlıca faktörler arasında yer alıyor.
Orta Doğu’daki çatışmanın uzaması halinde küresel borç riskinin ilave 4 puan artabileceği uyarısı yapıldı. Ayrıca yapay zeka temelli varlık fiyatlamalarında olası bir düzeltmenin de küresel borç dinamiklerini olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.
ABD VE ÇİN’DE BORÇ GÖRÜNÜMÜ DİKKAT ÇEKİYOR
Raporda büyük ekonomilere ilişkin değerlendirmeler de yer aldı. ABD’nin GSYH’nin yüzde 7-8’i seviyesinde yüksek bütçe açıkları vermeye devam ettiği ve orta vadede güçlü bir mali konsolidasyon planı bulunmadığı belirtildi. Bu çerçevede ülkenin borç stokunun 2031 yılına kadar GSYH’nin yüzde 142,1’ine çıkabileceği öngörülüyor.
Çin ekonomisinde ise iç talebi desteklemek amacıyla uygulanan genişleyici mali politikaların bütçe açığını büyüttüğü ifade edildi. Ülkede borç oranının 2031 yılına kadar yüzde 126,8 seviyesine ulaşması bekleniyor.
TÜRKİYE’DE BORÇ ORANI DAHA SINIRLI ARTIYOR
IMF verilerine göre Türkiye’nin kamu borç görünümü küresel ortalamaya kıyasla daha ılımlı bir seyir izliyor. Kurum, Türkiye’de kamu borcunun GSYH’ye oranının 2026’da yüzde 25,5 seviyesinde olacağını, 2027’de yüzde 26,9’a, 2028’de yüzde 27,3’e ve 2029’da yüzde 27,4’e çıkacağını tahmin ediyor.
İlerleyen yıllarda ise bu oranın 2030’da yüzde 28’e yükseldikten sonra 2031’de yüzde 27,5 seviyesine gerilemesi bekleniyor. Bu görünüm, Türkiye’nin borç dinamiklerinde görece dengeli bir yapı sergilediğine işaret ediyor.
