Tarım ve gıda sektöründe dış ticaret fazlası geriledi

Türkiye’nin tarım, gıda ve içecek sektörüne ilişkin dış ticaret performansı, 2026 yılı verileriyle birlikte yeniden gündeme geldi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri baz alınarak Agrimetre tarafından hazırlanan ve Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu (TGDF) Veri Paneli üzerinden derlenen sonuçlar, sektörde dengelerin değiştiğine işaret etti.

ŞUBAT AYINDA DIŞ TİCARET FAZLASI GERİLEDİ

Tarım, gıda ve içecek sektöründe ihracat, 2026 yılının üçüncü ayında geçen yılın aynı dönemine göre sınırlı bir gerileme gösterdi. 7,1 milyar dolar seviyesinden %1,67 düşüşle 6,98 milyar dolara inen ihracata karşın, ithalat tarafında dikkat çekici bir artış yaşandı. İthalatın %10,62 yükselerek 5,82 milyar dolardan 6,43 milyar dolara çıkması, dış ticaret fazlasını önemli ölçüde daralttı.

Bu gelişmelerin ardından sektör, şubat ayında 0,55 milyar dolarlık dış ticaret fazlası verdi. Geçtiğimiz yılın aynı döneminde 1,29 milyar dolar olan fazla, bu yıl belirgin şekilde geriledi.

Öte yandan birim ihracat değeri güçlü bir artış sergiledi. Ton başına ihracat değeri %21,8 artarak 1.542 dolara yükseldi ve sektörün katma değer üretiminde artış yaşandığını ortaya koydu.

AYLIK VERİLERDE İHRACAT ZAYIFLADI, İTHALAT ARTTI

Özel Ticaret Sistemi (ÖTS) kapsamında açıklanan aylık verilere göre, ihracat bir önceki yılın aynı ayına kıyasla %4,11 azalarak 2,31 milyar dolar seviyesine geriledi. Buna karşılık ithalat %18,56 artışla 2,34 milyar dolara ulaştı. Bu tablo, kısa vadede dış ticaret dengesinde baskının sürdüğünü gösterdi.

İHRACATTA IRAK ZİRVEDE YER ALDI

Ülke bazlı ihracat performansında Irak liderliğini korudu. Irak’a yapılan ihracat %14,20 düşüşe rağmen 727,6 milyon dolar olarak kaydedildi. Almanya ise %8,46 artışla 561,5 milyon dolarlık ihracat hacmiyle ikinci sırada yer aldı. Rusya Federasyonu’na yapılan satışlar %17,02 artarak 490,6 milyon dolara ulaştı ve ülkeyi üçüncü sıraya taşıdı.

İthalat tarafında ise Rusya Federasyonu 919,2 milyon dolarlık hacimle ilk sırada yer aldı. Brezilya 561,1 milyon dolar ile ikinci, Ukrayna ise 487,5 milyon dolar ile üçüncü sırada konumlandı.

ÜRÜN GRUPLARINDA DİKKAT ÇEKEN DEĞİŞİM

2026 yılı üçüncü ay verilerine göre ihracatta en dikkat çekici artış mandalinada görüldü. %87,53’lük yükselişle 393,9 milyon dolara ulaşan mandalina ihracatı ilk sırada yer aldı. Fındık içi ihracatı %16,95 düşüşle 328,5 milyon dolara gerilerken, rafine ayçiçeği yağı 304,4 milyon dolarlık ihracat değeriyle üçüncü sıraya yerleşti ve %12,86 artış kaydetti.

İthalatta ise en yüksek kalem 417,5 milyon dolar ile ayçiçeği oldu. Sığır ithalatı 361,5 milyon dolar, ham ayçiçeği yağı ithalatı ise 351 milyon dolar olarak gerçekleşti.

SEKTÖREL DAĞILIMDA YAŞ MEYVE VE SEBZE ÖNE ÇIKTI

Yılın ilk üç aylık dönemine ilişkin veriler sektör bazında incelendiğinde, en yüksek ihracatın 1,312 milyar dolar ile yaş meyve ve sebze sektöründe gerçekleştiği görüldü. Bu sektörü yaklaşık 734 milyon dolar ile şekerli mamuller ve 678 milyon dolar ile sert kabuklu meyveler takip etti. Yaş meyve ve sebze sektörü toplam ihracatın %22,14’ünü oluşturarak liderliğini sürdürdü.

İthalat tarafında ise hayvan yemi sektörü 1,526 milyar dolarla ilk sırada yer aldı. Bitkisel yağ sektörü 1,068 milyar dolar, şekerli mamuller sektörü ise 516 milyon dolar ile öne çıkan diğer alanlar oldu.