Türkiye’nin teknoloji haritası değişti: Ankara ve İstanbul açık ara önde

Türkiye’nin iller bazındaki teknoloji kapasitesini mercek altına alan Ankara Sanayi Odası tarafından hazırlanan ASO-İLTEK 2025 – İllerin Teknolojik Gelişmişlik Endeksi, teknoloji üretimi, ticarileşme ve dijital altyapı performansları açısından çarpıcı bir tablo ortaya koydu. Endeks sonuçları, Türkiye’nin teknoloji yarışında bazı şehirlerin net biçimde öne çıktığını, bazı sanayi merkezlerinin ise kritik bir eşikte takılı kaldığını gösterdi.

Endeksin zirvesinde Ankara ve İstanbul yer aldı. Ankara teknoloji üretimi ve AR-GE derinliğiyle liderliğini sürdürürken, İstanbul yeniliklerin pazara dönüşmesi ve ticarileşme kapasitesiyle farkını ortaya koydu. Bu iki şehir, diğer illerden belirgin şekilde ayrışarak kendi ligini oluşturdu.

“Türkiye’nin temel sorunu teknolojiye sahip olmamak değil, teknolojide sıçrama eşiğini aşamamak.” diyen Seyit Ardıç, endeks sonuçlarının yalnızca bir sıralama değil, aynı zamanda bir yol haritası sunduğunu vurguladı.

TEKNOLOJİDE ÜÇ KATMANLI TÜRKİYE GERÇEĞİ

ASO-İLTEK 2025 verileri, Türkiye’nin teknoloji ekosisteminin homojen olmadığını açıkça ortaya koydu. Endeks; illeri üç ana katmanda değerlendiriyor:

  • Birinci Katman: Ankara ve İstanbul

  • İkinci Katman: Kocaeli, Eskişehir, Bursa, İzmir, Kayseri, Sakarya

  • Üçüncü Katman: Potansiyeli yüksek ancak dijitalleşme ve teknoloji entegrasyonunda zorlanan geniş bir çevre kuşak

Bu tablo, sanayi gücünün tek başına yeterli olmadığını; dijital altyapı ve teknoloji entegrasyonunun belirleyici hale geldiğini net biçimde gösteriyor.

FARKI YARATAN ANA UNSUR: DİJİTAL ALTYAPI

Rapora göre iller arasındaki teknolojik uçurumun temel nedeni; fiber altyapı yoğunluğu, geniş bant erişim kalitesi ve dijital bağlantı kapasitesi. Üretim hacmi güçlü olmasına rağmen dijital altyapıya yeterli yatırım yapmayan sanayi şehirleri, teknoloji liginde geriye düşüyor.

“Üretim var ama dijital omurga zayıfsa, teknoloji yarışında geri kalmak kaçınılmaz.” değerlendirmesi, raporun en dikkat çeken tespitlerinden biri olarak öne çıktı.

ANADOLU’DAN GÜÇLÜ BİR MESAJ: KAYSERİ

ASO-İLTEK 2025, Anadolu’dan yükselen umut verici örnekleri de gözler önüne serdi. Kayseri; patent başvuruları, tasarım tescilleri ve teknoloji geliştirme performansıyla endekste öne çıkan şehirlerden biri oldu. Bu başarı, doğru ekosistem kurulduğunda Anadolu şehirlerinin de yüksek teknoloji ligine çıkabileceğini gösterdi.

Niğde’nin 34, Iğdır’ın ise 30 basamak birden yükselmesi, teknoloji yatırımlarının doğru politikalarla kısa sürede somut sonuçlar üretebildiğini ortaya koydu.


İLLERE ÖZEL BUTİK TEKNOLOJİ POLİTİKALARI ÖNERİSİ

ASO raporu, tek tip kalkınma modelinin yerine illere özgü teknoloji politikalarının önemine dikkat çekti. Öne çıkan öneriler arasında:

  • OSB yoğun illerde dijitalleşme ve yeşil dönüşüm odaklı programlar

  • Turizm merkezlerinde küresel yetenekleri çekecek Teknoloji Serbest Bölgeleri

  • Savunma sanayiindeki teknoloji birikiminin sivil sektörlere aktarılması

  • Üretim gücü yüksek Anadolu illerinde teknoloji arayüzlerinin güçlendirilmesi

  • İkinci katman şehirler için öncelikli fiberoptik ve 5G yatırımları

  • Ankara ve İstanbul’da biyoteknoloji, kuantum ve yarı iletken odaklı kamu-özel girişim fonları

  • Lise çağından başlayan “Geleceğin Teknoloji Liderleri” programları