ABD-İran ateşkesi piyasaları uçurdu: Petrol düşerken borsalar yükseldi
ABD ile İran arasında yürürlüğe giren kırılgan ateşkes, küresel piyasalarda sert fiyat hareketlerine yol açtı. Petrol fiyatlarında tarihi düşüşler görülürken, hisse senedi piyasalarında güçlü bir toparlanma yaşandı. Ancak uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın tam anlamıyla açılmaması halinde risklerin devam edeceği uyarısında bulunuyor.
PETROLDE TARİHİ GERİ ÇEKİLME
ABD ham petrolü (WTI), günü yüzde 16,41 kayıpla 94,41 dolar seviyesinde tamamlarken, küresel referans Brent petrol yüzde 13,29 düşüşle 94,75 dolara geriledi. Bu düşüşler, Nisan 2020’den bu yana görülen en sert günlük kayıplar olarak kayda geçti.
Buna rağmen petrol fiyatları, savaş öncesi 27 Şubat seviyelerinin oldukça üzerinde kalmaya devam ediyor. O tarihte WTI 67 dolar, Brent ise 73 dolar civarında işlem görüyordu.
PETROL FİYATLARINDAKİ SERT DÜŞÜŞE RAĞMEN SEVİYELER HALA SAVAŞ ÖNCESİ DÖNEMİN ÜZERİNDE KALIYOR.
BORSALARDA RAHATLAMA RALLİSİ
Ateşkes haberi, küresel hisse piyasalarında güçlü bir “rahatlama rallisi” başlattı. ABD’de Dow Jones endeksi 1.325 puanlık artışla yüzde 2,85 yükselerek son bir yılın en iyi performansını sergiledi. S&P 500 yüzde 2,51, Nasdaq ise yüzde 2,8 oranında değer kazandı.
Asya ve Avrupa piyasalarında da benzer bir iyimserlik hakim oldu. Güney Kore Kospi yüzde 6,87, Japonya Nikkei yüzde 5,39 yükselirken; Almanya DAX yüzde 5,06, Fransa CAC 40 ise yüzde 4,49 artış gösterdi.
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİTİK EŞİK OLMAYA DEVAM EDİYOR
Piyasalardaki iyimserliğin temelinde, Hürmüz Boğazı’ndan yeniden petrol sevkiyatının başlayabileceği beklentisi yer alıyor. Dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu kritik su yolu, savaş sürecinde büyük ölçüde işlevsiz hale gelmişti.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN TAM OLARAK AÇILIP AÇILMAYACAĞI, PİYASALARIN YÖNÜNÜ BELİRLEYECEK EN KRİTİK FAKTÖR OLARAK ÖNE ÇIKIYOR.
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, İran’ın boğazdan geçişlere izin verdiği yönünde güvence verdiği belirtilse de sahadaki durumun net olmadığı ifade ediliyor.
ARZ ŞOKU VE BİRİKEN PETROL STOKLARI
Savaş sürecinde günlük 12 ila 15 milyon varillik arzın kesintiye uğraması, modern tarihin en büyük petrol şoklarından biri olarak değerlendiriliyor. Körfez bölgesinde milyonlarca varil petrolün sevk edilemeden beklediği belirtiliyor.
Kpler verilerine göre, yaklaşık 187 tanker ve 172 milyon varil petrol hâlâ bölgede sıkışmış durumda. Bu yığılmanın kısa sürede çözülmesi beklenmiyor.
KÖRFEZ’DE SIKIŞAN MİLYONLARCA VARİL PETROLÜN PİYASAYA DÖNÜŞÜNÜN AYLAR SÜREBİLECEĞİ İFADE EDİLİYOR.
BENZİN FİYATLARINDA GECİKMELİ DÜŞÜŞ BEKLENTİSİ
ABD’de benzin fiyatları savaşın başlamasından bu yana yüzde 40 artarak galon başına 4,16 dolara yükseldi. Uzmanlara göre, petrol fiyatlarındaki düşüş pompaya hemen yansımayacak.
Fiyatların yeniden 4 doların altına inmesi 1-2 haftayı bulabilirken, savaş öncesi seviyelere dönüşün aylar sürebileceği belirtiliyor.
GEÇİŞ ÜCRETLERİ YENİ GERİLİM BAŞLIĞI OLABİLİR
İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerlerden 1 ila 2 milyon dolar arasında ücret talep edebileceği yönündeki haberler, yeni bir kriz başlığı oluşturuyor. Bu durumun petrol maliyetine varil başına yaklaşık 1 dolar ek yük getirebileceği hesaplanıyor.
Uzmanlar, bu uygulamanın küresel ticaret açısından “örtülü bir kontrol mekanizması” anlamına gelebileceğini belirtiyor.
ATEŞKES GEÇİCİ, RİSKLER KALICI
İran tarafı, ateşkesin kalıcı bir barış anlamına gelmediğini açıkça ifade ederken, tarafların farklı beklentiler içinde olması sürecin kırılganlığını artırıyor.
Piyasalar şu aşamada olumlu haber akışını fiyatlasa da, enerji akışının kalıcı şekilde normale dönüp dönmeyeceği belirleyici olacak.
