Jet yakıtı krizi başladı: Dünya genelinde uçuşlar iptal ediliyor

Küresel havacılık sektörü, jet yakıtı fiyatlarında yaşanan sert yükseliş nedeniyle son yılların en büyük operasyonel baskılarından biriyle karşı karşıya kaldı. Artan maliyetler nedeniyle dünyanın önde gelen hava yolu şirketleri uçuş sayılarını azaltırken, bazı hatlar tamamen kapatılıyor. Yolcular ise önümüzdeki aylarda daha fazla iptal, gecikme ve yüksek bilet fiyatlarıyla karşılaşabilir.

KÜRESEL HAVAYOLU ŞİRKETLERİ KAPASİTE KESİNTİSİNE GİTTİ

Havacılık veri şirketi Cirium’un derlediği bilgilere göre mayıs ayı küresel uçuş kapasitesi yaklaşık yüzde 3 düşürüldü. Dünyanın en büyük 20 hava yolu şirketinden yalnızca biri kapasitesini korurken, diğer tüm şirketler sefer azaltımına yöneldi. Yıl başında sektör için yüzde 4 ila yüzde 6 büyüme beklenirken, mevcut şartlarda yüzde 3 daralma ihtimali konuşuluyor.

Jet yakıtı fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle dünyanın en büyük hava yolu şirketleri uçuş azaltma kararı almaya başladı.

KLM, Amsterdam Schiphol Havalimanı çıkışlı 80 gidiş-dönüş seferini iptal edeceğini açıkladı. Şirket böylece United Airlines, Lufthansa ve Cathay Pacific gibi kapasite düşüren dev taşıyıcılara katıldı.

İRAN GERİLİMİ VE HÜRMÜZ BOĞAZI ETKİSİ

Sektördeki baskının temel nedenlerinden biri İran merkezli savaş sonrası enerji piyasasında oluşan sert dalgalanma oldu. ABD’nin Hürmüz Boğazı çevresindeki deniz ablukası sonrası petrol ve jet yakıtı arzına ilişkin endişeler büyüdü. Dünyadaki petrol taşımacılığının kritik bölümünün geçtiği boğazdaki risk, havacılık maliyetlerini doğrudan artırdı.

Uluslararası Enerji Ajansı, Avrupa’da jet yakıtı stoklarının yalnızca yaklaşık altı haftalık seviyede bulunduğunu belirtti. Avrupa Birliği ise yakın dönemde yakıt tedarikinde sorun yaşanabileceği uyarısı yaptı.

Avrupa’da jet yakıtı stoklarının yalnızca altı haftalık seviyede kaldığı uyarısı sektörde alarm yarattı.

DEV ŞİRKETLERDEN PEŞ PEŞE İPTAL KARARLARI

Lufthansa, artan maliyetler nedeniyle CityLine birimini kapatarak 27 uçağı hizmet dışına aldı. Şirket ayrıca eski ve yüksek yakıt tüketimli geniş gövdeli uçaklarını yere çekti.

Air Canada, Montreal ve Toronto’dan New York JFK uçuşlarını iptal ettiğini duyurdu. Şirket Newark ve La Guardia seferlerini sürdürecek.

Virgin Atlantic, yalnızca bir yıl önce başlattığı Londra-Riyad hattını kapatma kararı aldı. British Airways de Cidde rotasını iptal etti.

Norveç merkezli Norse Atlantic ise Los Angeles uçuşlarını tamamen durdurdu.

Cathay Pacific, Asya-Pasifik bölgesindeki uçuş frekanslarını yüzde 2 azaltırken, düşük maliyetli markası HK Express’te bu oran yüzde 6’ya çıktı.

ABD, AVRUPA VE ASYA’DA BİLET FİYATLARI ARTIYOR

Yakıt maliyetlerinin yolcuya yansıması da başladı. Uzun menzilli gidiş-dönüş uçuşlarda 400 dolara kadar ek yakıt ücreti uygulanmaya başlandı. ABD merkezli Delta Air Lines, sadece bu çeyrekte 2,5 milyar dolarlık ek yakıt gideri oluştuğunu açıkladı.

Qantas ise mali yılın ikinci yarısında 800 milyon Avustralya doları ek yakıt faturası beklediğini duyurdu. Şirket hem ABD uçuşlarını hem de iç hat kapasitesini azaltıyor.

Uzun menzilli bazı uçuşlarda yolculardan 400 dolara kadar ek yakıt ücreti alınmaya başlandı.

YAZ TATİLİ PLANLAYANLAR DİKKAT

Uzmanlara göre özellikle yaz ve sonbahar tatili için rezervasyon yapacak yolcular, daha az rota seçeneği ve daha pahalı biletlerle karşılaşacak. Daha az kullanılan destinasyonlara yapılan uçuşların tamamen kaldırılması da gündemde.

Analistler, jet yakıtı fiyatlarının yüksek kalması halinde iptallerin hızlanacağını ve sektörün uzun süre baskı altında kalacağını belirtiyor.