BM bütçe krizi liderlik yarışını şekillendiriyor: ABD’nin ödeme politikası BM’yi zorluyor
Birleşmiş Milletler’de (BM) liderlik yarışında öne çıkan isimlerden Rebeca Grynspan, kurumun içinde bulunduğu mali darboğazın daha köklü reformları zorunlu kıldığını söyledi. Paris’te düzenlenen temaslar sırasında konuşan Grynspan, mevcut bütçe kısıtlarının göz ardı edilemeyeceğini belirterek BM’nin görev alanını daraltması ve önceliklerini yeniden tanımlaması gerektiğini vurguladı.
“DAHA AZLA DAHA AZ YAPMALIYIZ”
BM’nin giderek daralan finansal imkanlarına dikkat çeken Grynspan, organizasyonun daha gerçekçi bir çerçeveye oturtulması gerektiğini ifade etti. “Daha az kaynakla daha az iş yapmayı kabul etmeliyiz” mesajı, kurumun geleceğine dair en net uyarılardan biri olarak öne çıktı. Bu yaklaşım, BM’nin genişleyen sorumluluk alanını yeniden gözden geçirmesi gerektiğine işaret ediyor.
Grynspan, detaylara girmese de daha odaklı bir yapı kurulmasının şart olduğunu belirtti. Önceliklerin netleştirilmesi, gereksiz alanların daraltılması ve bazı birimlerin küçültülmesi gerektiğini savunan Grynspan, reformdan kaçınılmasının artık mümkün olmadığını dile getirdi.
UNCTAD DENEYİMİ ÖRNEK GÖSTERİLDİ
Grynspan, daha önce başında bulunduğu BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı’nda (UNCTAD) gerçekleştirdiği dönüşümü örnek olarak sundu. Kurumda yüzde 20’lik personel azaltımı ve yüzde 16’lık bütçe kesintisi uyguladığını hatırlatan Grynspan, bu tür adımların kaçınılmaz hale geldiğini ifade etti. Bu deneyim, BM genelinde daha sert mali disiplin uygulamalarının gündeme gelebileceğinin sinyali olarak değerlendiriliyor.
ABD’NİN FİNANSMAN TUTUMU BASKIYI ARTIRDI
BM’nin mali sorunlarının arkasındaki en önemli faktörlerden biri ise ABD’nin katkı politikası. Başkan Donald Trump’ın ikinci döneminde uluslararası kuruluşlara yönelik eleştirilerin artması ve ödemelerin kısmen yapılması, BM bütçesinde ciddi açıklar oluşturdu. ABD’nin kuruma yaklaşık 2 milyar dolarlık borcu bulunduğu belirtiliyor.
Genel Sekreter Antonio Guterres’in yılın başlarında yaptığı uyarıya göre, mevcut finansman akışı devam ederse BM’nin temmuz ayına kadar nakit sıkıntısı yaşayabileceği ifade ediliyor. Kurumun bütçesi bu yıl bir önceki yıla göre yüzde 7 küçülürken, tasarruf önlemleri kapsamında dikkat çeken uygulamalar devreye alındı. New York’taki merkezde kağıt havlu kullanımının kaldırılması gibi küçük ama sembolik adımlar bile mali baskının boyutunu gözler önüne serdi.
ABD ELEŞTİRİLERİNE YENİ YAKLAŞIM
Grynspan, ABD’nin BM’ye yönelik eleştirilerine tamamen karşı çıkmak yerine bu görüşlerin yapıcı bir zeminde değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Trump’ın BM’nin potansiyelini tam olarak kullanamadığı yönündeki eleştirisini “olumlu bir bakış açısı” olarak yorumlayan Grynspan, kurumun bu eleştirilerden ders çıkarması gerektiğini söyledi.
Ayrıca, BM bütçesinin büyük bölümünü oluşturan barışı koruma operasyonlarının da yeniden yapılandırılması gerektiğine dikkat çekti. Bu alandaki harcamaların daha verimli hale getirilmesi, reform sürecinin önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
BM LİDERLİK YARIŞI KIZIŞIYOR
Kasım ayında başlayan BM Genel Sekreterlik yarışı giderek hız kazanıyor. Grynspan’ın yanı sıra Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Mariano Grossi, Şili’nin eski Devlet Başkanı Michelle Bachelet ve Senegal’in eski Cumhurbaşkanı Macky Sall da yarışta yer alıyor.
Adaylar geçtiğimiz hafta yoğun bir soru-cevap sürecinden geçerken, kurumun geleceğine dair vizyonlarını ortaya koydu. Yeni isimlerin de sürece dahil olabileceği belirtilirken, nihai kararın Ekim ayı civarında açıklanması bekleniyor. Mevcut Genel Sekreter Antonio Guterres’in görev süresi ise 31 Aralık’ta sona eriyor.
BM Güvenlik Konseyi üyeleri yaz aylarında gayriresmi görüşmelere başlayacak ve ardından kapalı “saman oylamaları” ile adaylar değerlendirilecek. Yeni liderin belirlenmesi için en az 15 üyeden 9’unun desteği ve veto yetkisine sahip 5 daimi üyeden hiçbirinin karşı çıkmaması gerekiyor.
