Rus petrolü 2023’ten bu yana zirvede: Kremlin’in kasası doluyor

Rusya’nın ana ihraç petrol türü Urals’in fiyatı, vergi hesaplamalarında baz alınan seviyede Ekim 2023’ten bu yana en yüksek noktaya çıkarak Kremlin’in enerji gelirlerinde yeni bir sıçrama yarattı. İran savaşı sonrası küresel petrol piyasasında yaşanan arz endişeleri ve Hürmüz Boğazı çevresindeki riskler, Moskova’nın enerji kasasını yeniden doldurmaya başladı.

Rusya Maliye Bakanlığı’nın mayıs ayı vergi hesaplamalarında kullanacağı verilere göre Urals petrolünün ortalama fiyatı varil başına 94,87 dolara yükseldi. Aynı dönemde dolar/ruble kuru ise 76,938 seviyesinde gerçekleşti. Böylece Rus petrol üreticilerinin vergilendirme bazında elde ettiği gelir yaklaşık 7 bin 300 rubleye ulaştı. Bu rakam aylık bazda yüzde 18, yıllık bazda ise yaklaşık yüzde 60 artış anlamına geliyor.

İRAN SAVAŞI RUS PETROLÜNE YARADI

İran ile bağlantılı jeopolitik gerilimlerin büyümesi ve Körfez hattındaki arz risklerinin artması, küresel enerji piyasalarında petrol fiyatlarını yukarı taşıdı. Özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan tedarik endişeleri, Rus petrolüne olan talebi güçlendirdi. Avrupa ve Asya’daki bazı alıcıların alternatif arz kaynaklarına yönelmesi de Moskova’nın ihracat gelirlerini destekledi.

Kremlin yönetimi, bütçe gelirlerinin yaklaşık beşte birini petrol ve doğal gaz sektöründen elde ederken, yükselen enerji fiyatları savaş ekonomisine kritik destek sağladı.

Artan petrol gelirleri sayesinde Rus hükümeti yeniden “yağmurlu gün fonu” olarak bilinen rezerv birikimlerini artırmaya başladı. Aynı zamanda bütçede öncelikli olmayan harcamalarda planlanan kesintilerin de ertelendiği belirtiliyor.

RUBLEDEKİ GÜÇLENME GELİR ARTIŞINI SINIRLIYOR

Enerji fiyatlarındaki sert yükselişe rağmen Rus rublesinin değer kazanması, Kremlin’in petrol gelirlerinde tam anlamıyla patlama yaşanmasını şimdilik sınırlıyor. Çünkü petrol dolar üzerinden fiyatlanırken, güçlü ruble vergi gelirlerinin yerel para cinsinden etkisini azaltıyor.

Rus para birimi, yüksek faiz politikası, ithalattaki yavaşlama ve emtia ihracatından gelen döviz girişleri sayesinde Şubat 2023’ten bu yana dolar karşısındaki en güçlü seviyelerine ulaştı. Analistler, rubledeki güçlenmenin devam etmesi halinde petrol gelirlerindeki ek kazançların sınırlanabileceğini değerlendiriyor.

Rusya’da devletin enerji sektöründen elde edeceği net gelir, yalnızca petrol fiyatına değil aynı zamanda rafineri teşvikleri ve iç akaryakıt sübvansiyonlarına da bağlı olacak.

Küresel akaryakıt fiyatlarının İran savaşı nedeniyle yükselmesi sonrası Moskova yönetimi, iç piyasada yakıt arzını korumak amacıyla enerji şirketlerine verdiği destekleri artırdı. Nisan ayında yalnızca rafineri ve yakıt sübvansiyonları için yapılan ödeme 359 milyar rubleye, yani yaklaşık 4,8 milyar dolara ulaştı. Bu rakam son iki yılın en yüksek devlet desteği olarak kayıtlara geçti.

Enerji piyasalarındaki yükselişin sürmesi halinde Rusya’nın petrol gelirlerinde yeni rekorların gündeme gelebileceği belirtilirken, jeopolitik risklerin küresel enflasyon baskısını da artırabileceği ifade ediliyor. Özellikle Orta Doğu kaynaklı gelişmelerin petrol fiyatlarında belirleyici olmaya devam edeceği vurgulanıyor.