ABD’den Arjantin’e Çin uyarısı: Parana nehri ihalesi krize dönüştü
Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei yönetiminin ülkenin en kritik lojistik projelerinden biri olarak görülen Parana Nehri ihalesi, Washington ile Pekin arasındaki nüfuz mücadelesinin yeni sahnesi haline geldi. ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Brian Mast’ın, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’ya gönderdiği mektup, milyarlarca dolarlık süreci küresel jeopolitik tartışmanın merkezine taşıdı.
Parana Nehri’nin derinleştirilmesi ve modernizasyonunu kapsayan 25 yıllık dev ihale için kazanan şirketin yaklaşık 10 milyar dolarlık yatırım yapması gerekiyor. İhale, Arjantin’in tarım ihracatı açısından hayati önem taşıyan su yolunu kapsadığı için Milei hükümetinin en stratejik projeleri arasında gösteriliyor.
ABD KONGRESİNDEN “ÇİN NÜFUZU” UYARISI
Bloomberg’in ulaştığı mektuba göre Cumhuriyetçi Temsilci Brian Mast, 23 Nisan’da Marco Rubio’ya gönderdiği yazıda “Çin’in kötü niyetli etkisine ilişkin rahatsız edici gelişmeler” konusunda uyarıda bulundu.
Mast, Belçikalı dip tarama şirketi Jan de Nul NV’nin Arjantinli ortağı Servimagnus SA üzerinden Çin devlet şirketleriyle “derin ve devam eden bağlantılar” taşıdığını öne sürdü. Ancak mektupta bu suçlamaları destekleyen somut ayrıntılara yer verilmedi.
Servimagnus ise geçmişte Çinli CCCC Shanghai Dredging Co. ile çalıştığını doğrularken, şu anda Çin devletine bağlı herhangi bir kuruluşla aktif ilişkisinin bulunmadığını savundu.
İHALE, ABD-ÇİN REKABETİNİN YENİ CEPHESİNE DÖNÜŞTÜ
Parana Nehri, Arjantin’in devasa soya fasulyesi ve tahıl ihracatının neredeyse tamamının dünyaya açıldığı ana güzergâh olarak biliniyor. Bu nedenle ihale yalnızca ticari değil, aynı zamanda stratejik güvenlik başlığı olarak da değerlendiriliyor.
ABD tarafı, Çin’in Latin Amerika’daki artan ekonomik ve siyasi etkisini sınırlamak için Milei yönetimine yakın temas yürütüyor. Washington yönetimi, Arjantin’i bölgede yeniden güç kazanmaya çalıştığı en önemli müttefiklerden biri olarak görüyor.
Jan de Nul ise hakkındaki iddiaları sert şekilde reddetti. Şirketten yapılan açıklamada, ihalenin kazanılması durumunda Amerikan teknolojilerinin kullanılacağının açık şekilde teklif dosyasına yazıldığı belirtildi.
Şirket ayrıca Çin bağlantısı suçlamalarının “tamamen asılsız ve kötü niyetli” olduğunu savundu.
JAN DE NUL VE DEME ARASINDA SERT REKABET
İhalede Jan de Nul’un en büyük rakibi yine Belçika merkezli DEME Group NV olarak öne çıkıyor. DEME’nin konsorsiyumunda ABD’li yatırım devlerinden KKR & Co. gibi önemli isimler yer alıyor.
Geçtiğimiz hafta DEME konsorsiyumunun Beyaz Saray’a başvurarak ihale sürecinin Jan de Nul lehine şekillendirildiğini öne sürdüğü belirtildi.
Jan de Nul ise rakibi DEME’nin güvenlik kamerası sistemlerinde Çinli tedarikçilerle çalıştığını iddia ederek karşı atağa geçti.
Şirket açıklamasında, “İhale süreci şeffaf şekilde ilerliyor ve itiraz mekanizmaları açık durumda. Şu ana kadar hiçbir katılımcı resmi bir itirazda bulunmadı” ifadeleri kullanıldı.
MILEI YÖNETİMİNE STRATEJİK MESAJ
Mast’ın mektubunda dikkat çeken bir diğer unsur ise Milei yönetimine verilen açık siyasi destek oldu. Cumhuriyetçi vekil, Arjantin liderinin Çin bağlantılarına dair tüm detaylardan haberdar olması durumunda “uygun adımları atacağından emin olduğunu” ifade etti.
Washington, Javier Milei yönetimini Latin Amerika’da Çin’e karşı kurulabilecek en güçlü stratejik ortaklardan biri olarak görüyor.
Son dönemde ABD ile ilişkilerini hızla güçlendiren Milei hükümeti, Pekin’in bölgedeki ekonomik ağırlığına karşı Batı eksenine daha yakın politika izlemekle suçlanıyor.
Öte yandan Reuters da söz konusu mektubun varlığını doğrulayan haber yayımladı. ABD Dışişleri Bakanlığı ile DEME cephesi ise konu hakkında yorum yapmaktan kaçındı.
10 milyar dolarlık Parana Nehri ihalesi, artık yalnızca bir altyapı projesi değil; ABD ile Çin arasındaki küresel güç savaşının Latin Amerika’daki yeni sembollerinden biri olarak görülüyor.
