ABD’den günlük 8,2 milyon varillik rekor yakıt ihracatı

İran savaşı sonrası küresel enerji piyasalarında yaşanan arz krizi, ABD’nin petrol ürünleri ihracatını tarihi seviyelere taşıdı. ABD Enerji Bilgi İdaresi’nin (EIA) yayımladığı verilere göre ülkenin rafine petrol ürünleri ihracatı geçen hafta günlük 8,2 milyon varile yükselerek tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı.

Küresel piyasalarda özellikle dizel, jet yakıtı ve benzin talebindeki sert yükseliş dikkat çekerken, ABD enerji arzındaki kritik rolünü daha da artırdı. Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat krizinin derinleşmesiyle birlikte ABD, birçok ülke için adeta “son enerji tedarikçisi” haline geldi.

“ABD’nin petrol ürünleri ihracatı İran savaşı sonrası günlük 8,2 milyon varille tarihi rekor seviyeye ulaştı.”

HÜRMÜZ KRİZİ KÜRESEL ENERJİ AKIŞINI DEĞİŞTİRDİ

Orta Doğu’daki savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı’nda yaşanan sevkiyat sorunları, petrol ve yakıt arzında ciddi aksamalara yol açtı. Özellikle Asya ve Avrupa’daki rafinerilerin ham petrol erişiminde zorlanması, küresel piyasalarda alternatif tedarik arayışını hızlandırdı.

Bu süreçte ABD’den yapılan petrol ve yakıt sevkiyatları hızla arttı. Geçtiğimiz hafta açıklanan verilerde ham petrol ihracatı da rekor seviyeye ulaşırken, şimdi rafine ürün ihracatında da tarihi zirve görüldü.

Enerji uzmanları, dizel ve jet yakıtı gibi orta distilat ürünlerinde küresel arz sıkışıklığının çok daha sert hissedildiğini belirtiyor.

DİZEL VE JET YAKITI TALEBİ PATLADI

Son verilere göre ABD’den yapılan dizel ihracatı günlük 1,9 milyon varile yükselerek yeni rekor kırdı. Jet yakıtı ihracatı ise günlük 427 bin varile ulaşarak tarihi zirve seviyelerine yaklaştı.

Uzmanlar, savaş nedeniyle Avrupa ve Asya’daki rafinerilerin üretim zincirinde yaşanan aksaklıkların özellikle dizel piyasasında büyük baskı yarattığını ifade ediyor.

Dizel; kamyonlar, tarım makineleri, ağır sanayi ekipmanları ve lojistik taşımacılığı için temel enerji kaynağı olarak görülüyor. Bu nedenle dizel fiyatlarındaki yükseliş küresel ekonomik faaliyet üzerinde doğrudan etkili oluyor.

“Küresel dizel ve jet yakıtı sıkışıklığı, ABD rafinerilerine yönelik talebi tarihi seviyelere taşıdı.”

ABD İÇ PİYASASINDA STOKLAR ERİYOR

İhracattaki sert artışın ABD iç piyasasında da baskı yarattığı belirtiliyor. Özellikle dizel stoklarının 2005 yılından bu yana en düşük seviyeye gerilediği açıklandı. Benzin stoklarının da son 10 yılın mevsimsel ortalamalarının oldukça altında kaldığı ifade edildi.

ABD’de yükselen yakıt fiyatları ise siyasi baskıyı artırıyor. Amerikan Otomobil Birliği verilerine göre benzinin galon fiyatı 4,50 doların üzerine çıkarken, dizel fiyatı 5,67 dolara ulaştı.

Körfez kıyısındaki enerji merkezlerinde jet yakıtı fiyatları ise savaşın başlangıcından bu yana yüzde 57 yükselerek galon başına 3,77 dolara çıktı.

TRUMP YÖNETİMİ ÜZERİNDE BASKI ARTIYOR

Yükselen akaryakıt maliyetleri ABD Başkanı Donald Trump yönetimi açısından da önemli siyasi risk oluşturuyor. Özellikle düşük gelirli Amerikalıların benzin tüketimini azaltmaya başlaması, ekonomideki gelir temelli ayrışmayı daha görünür hale getirdi.

New York Fed’in analizine göre düşük gelir grubunda yakıt tüketimi düşerken, yüksek gelir grubunun tüketim alışkanlıklarını büyük ölçüde koruduğu belirtiliyor.

Uzmanlar, enerji fiyatlarının uzun süre yüksek kalması halinde ABD ekonomisinde tüketim baskısının daha da artabileceği görüşünde birleşiyor.

ABD YENİ PAZARLARA YAKIT GÖNDERİYOR

Savaş nedeniyle küresel enerji ticaret rotalarında da dikkat çekici değişimler yaşanıyor. ABD rafinerileri son dönemde normal şartlarda Amerikan enerji arzına bağımlı olmayan Avustralya gibi ülkelere de dizel ve benzin sevkiyatı yapmaya başladı.

Analistler, küresel yakıt piyasasında yaşanan sıkışıklığın ABD’nin enerji ihracatındaki stratejik önemini artırdığını ifade ediyor.

TD Securities emtia stratejisti Ryan McKay, mevcut tabloda ürün piyasasındaki sıkışıklığın ham petrol piyasasından daha sert hissedildiğini belirterek, özellikle rafine ürün ihracatında kapasitenin yoğun şekilde kullanıldığını söyledi.

“ABD enerji ihracatı küresel arz krizinde kritik rol üstlenirken iç piyasadaki yakıt maliyetleri de tarihi seviyelere yaklaşıyor.”