Uzay yarışı 2.0 başladı: Trilyon dolarlık yeni ekonomi şekilleniyor

Ay’a dönüş hedefi, savunma projeleri, uydu teknolojileri ve Elon Musk etkisi… Küresel piyasalarda uzay ekonomisi yeniden yatırımcıların radarına girdi. NASA’nın Artemis II göreviyle hızlanan yeni uzay yarışı, yalnızca roket şirketlerini değil; madencilikten yakıt üretimine, veri iletişiminden savunma teknolojilerine kadar onlarca sektörü harekete geçirdi. Analistlere göre önümüzdeki 10 yıl içinde uzay ekonomisinde oluşacak yatırım hacmi 1 trilyon doları aşabilir.

Morgan Stanley tarafından yayımlanan “The Space 60: Picks & Shovels for the Final Frontier” raporu, uzay ekosisteminden fayda sağlayabilecek 60 şirketi mercek altına aldı. Raporda özellikle sanayi gazları üreticileri, uydu üreticileri, roket motoru geliştiricileri ve savunma sistemleri şirketlerinin ön plana çıkabileceği vurgulandı.

“Uzay artık yalnızca bilim kurgu değil, küresel ekonominin stratejik büyüme alanlarından biri haline geldi.”

ARTEMIS II GÖREVİ YATIRIM DALGASINI TETİKLEDİ

NASA’nın Artemis II görevi, insanlığın Ay’a yeniden dönüş sürecinde kritik eşiklerden biri olarak görülüyor. ABD’nin 2028 yılına kadar Ay’a insan göndermeyi planlaması, özel sektör yatırımlarını da hızlandırdı. Özellikle savunma ve uydu teknolojilerine yönelik devlet destekli projeler, sektörde milyarlarca dolarlık yeni siparişlerin önünü açtı.

ABD Uzay Kuvvetleri’nin, Donald Trump’ın “Golden Dome” savunma planı kapsamında uzay tabanlı füze savunma sistemleri geliştirmek için 12 şirkete toplam 3,2 milyar dolara kadar ulaşabilecek prototip sözleşmeleri vermesi dikkat çekti. Bloomberg Intelligence analistleri Wayne Sanders ve George Ferguson’a göre küresel uzay savunma pazarının büyüklüğü 2035 yılına kadar 1 trilyon dolara ulaşabilir.

SPACEX HALKA ARZI YILIN EN BÜYÜK FİNANS OLAYLARINDAN BİRİ OLABİLİR

Elon Musk’ın uzay ve uydu şirketi SpaceX, sektörün en güçlü oyuncusu olmaya devam ediyor. Şirketin bu yıl içinde halka arz edilmesinin beklendiği ve değerlemesinin 2 trilyon doların üzerine çıkabileceği konuşuluyor. Bu nedenle yatırımcı ilgisinin önemli bölümü doğrudan veya dolaylı şekilde SpaceX’e yönelmiş durumda.

“SpaceX’in olası halka arzı, teknoloji ve savunma sektöründe son yılların en büyük yatırım hikâyelerinden biri olarak görülüyor.”

Uzmanlara göre halka arz öncesinde SpaceX’e dolaylı yatırım yapmak isteyen yatırımcılar için çeşitli fon alternatifleri bulunuyor. Londra borsasında işlem gören Scottish Mortgage Investment Trust, portföyünün yaklaşık yüzde 20’sini SpaceX’e ayırmış durumda. Fon yılbaşından bu yana yüzde 22 yükseliş gösterdi.

Bunun yanında Edinburgh Worldwide Investment Trust ve Baillie Gifford US Growth gibi yatırım fonları da SpaceX’e önemli ölçüde yatırım yapan kuruluşlar arasında yer alıyor.

UZAY ETF’LERİNE YOĞUN İLGİ

Uzay ekonomisine yatırım yapmak isteyen ancak tek bir şirkete bağlı kalmak istemeyen yatırımcılar için sektör ETF’leri de dikkat çekiyor. VanEck Space Innovators UCITS ETF, uzay teknolojileri alanında faaliyet gösteren yaklaşık 25-30 şirketi bünyesinde bulunduruyor.

Fonun portföyünde uydu şirketleri Planet Labs ve Viasat’ın yanı sıra roket üreticisi Rocket Lab gibi firmalar bulunuyor. ETF, yılbaşından bu yana yüzde 47 yükselerek güçlü performans sergiledi.

Uzmanlar, uzay sektörünün artık yalnızca roket üretiminden ibaret olmadığını belirtiyor. Veri iletişimi, askeri gözlem sistemleri, navigasyon teknolojileri ve küresel internet altyapısı gibi alanların da uzay ekonomisinin temel yapı taşları arasında yer aldığı ifade ediliyor.

GİRİŞİM SERMAYESİ FONLARI DİKKAT ÇEKİYOR

Daha yüksek risk almak isteyen yatırımcılar ise girişim sermayesi odaklı uzay fonlarına yöneliyor. Londra merkezli Seraphim Space Investment Trust, erken aşama uzay teknolojileri şirketlerine yatırım yapan en dikkat çekici fonlardan biri olarak öne çıkıyor.

Fonun en büyük yatırımları arasında Finlandiyalı uydu şirketi ICEYE bulunuyor. ICEYE, geçtiğimiz yıl Alman savunma devi Rheinmetall ile ortaklık kurarak uzay tabanlı keşif sistemleri geliştirme sürecine girmişti.

Ancak uzmanlar, sektör hisselerindeki hızlı yükseliş nedeniyle yatırımcıların dikkatli olması gerektiğini belirtiyor. Özellikle bazı uzay fonlarının net aktif değerlerinin üzerinde işlem görmesi, piyasada aşırı fiyatlama riskini gündeme getiriyor.

“Uzay ekonomisindeki yükseliş sürse de uzmanlar, yatırımcıların kısa vadeli heyecandan çok uzun vadeli potansiyele odaklanması gerektiğini vurguluyor.”

UZAY EKONOMİSİNDE YENİ DÖNEM

Analistlere göre önümüzdeki dönemde Ay madenciliği, uzay tabanlı savunma sistemleri, uydu internet ağları ve uzay lojistiği gibi alanlarda çok daha büyük yatırımlar görülebilir. Özellikle devlet destekli projelerin artmasıyla birlikte özel sektör şirketlerinin gelir modellerinin de güçleneceği değerlendiriliyor.

Bugün için yatırımcıların odağında SpaceX, uydu şirketleri ve savunma teknolojileri bulunsa da, uzmanlar gelecekte uzay turizmi ve asteroid madenciliği gibi alanların da yeni yatırım hikâyeleri oluşturabileceğini ifade ediyor.