Kanada’dan ABD bağımlılığını azaltacak enerji hamlesi: Yeni petrol boru hattı geliyor
Kanada hükümeti ile Alberta eyaleti arasında enerji sektörünü doğrudan etkileyecek kritik bir anlaşmaya imza atıldı. Başbakan Mark Carney ve Alberta Başbakanı Danielle Smith tarafından duyurulan mutabakat kapsamında, ülkenin batı kıyısına uzanacak yeni petrol boru hattının inşasının 2027 yılında başlamasının önü açıldı. Anlaşma aynı zamanda karbon fiyatlandırma sistemi ve karbon yakalama projelerinde de önemli değişiklikler içeriyor.
Kanada yönetimi, özellikle Asya pazarına yönelik enerji ihracatını artırmayı hedefleyen yeni strateji doğrultusunda, ABD’ye olan ekonomik bağımlılığı azaltmayı amaçlıyor. Ottawa yönetiminin enerji altyapısına hız verme kararı, son yıllarda eski Başbakan Justin Trudeau döneminde yükselen enerji politikası gerilimlerini de yumuşatma girişimi olarak değerlendiriliyor.
ANLAŞMANIN MERKEZİNDE KARBON FİYATLAMASI VAR
Yeni düzenleme kapsamında Kanada’da sanayi için uygulanacak karbon fiyatı kademeli şekilde artırılacak. Buna göre ton başına karbon fiyatı bu yıl 95 Kanada doları seviyesinden başlayacak ve 2040 yılına kadar 140 Kanada dolarına yükselecek.
Ancak Alberta yönetimine göre “etkin karbon fiyatı” hedefinin 2040 itibarıyla 130 Kanada dolarına ulaşması gerekecek. Sistemde ayrıca taban fiyat uygulaması da bulunacak ve minimum karbon fiyatı yıllar içinde artırılarak 2040’ta 110 Kanada dolarına çıkarılacak.
Yetkililer, mevcut karbon piyasasında kredi fiyatlarının nominal seviyelerin oldukça altında işlem görmesi nedeniyle sistemin yeniden yapılandırılmasının zorunlu hale geldiğini belirtiyor.
Eski Başbakan Trudeau döneminde hedeflenen 2030 yılı için 170 Kanada dolarlık karbon fiyatı hedefinden geri adım atılmış olsa da yeni modelin piyasadaki işlevsizliği azaltması bekleniyor. Şu anda karbon kredileri yaklaşık 40 Kanada doları seviyesinde işlem görüyor.
KARBON YAKALAMA PROJESİNDE GERİ ADIM
Federal hükümetin petrol boru hattına destek vermek için şart koştuğu “Pathways” karbon yakalama projesinde ise dikkat çeken bir küçülmeye gidildi. Petrol kumu üreticilerinden oluşan konsorsiyum daha önce 2030 yılına kadar yıllık 22 milyon metrik ton sera gazı azaltımı hedefi açıklamıştı.
Yeni anlaşmaya göre proje artık 2035 yılına kadar yılda 6 milyon metrik ton karbon yakalamayı hedefleyecek. 2045 yılı itibarıyla ise bu kapasitenin 16 milyon tona çıkarılması planlanıyor.
Bu değişiklik, enerji yatırımlarını hızlandırmak isteyen Ottawa yönetiminin çevresel hedeflerde daha esnek bir yaklaşım benimsediği şeklinde yorumlandı.
BORU HATTI BAŞVURUSU İÇİN TARİH VERİLDİ
Anlaşma kapsamında Alberta yönetimi, yeni petrol boru hattı projesi için resmi başvuruyu en geç 1 Temmuz tarihine kadar Federal Büyük Projeler Ofisi’ne sunacak. Federal hükümet ise projeyi “ulusal çıkar projesi” ilan etmeyi değerlendiriyor.
Bu statünün verilmesi halinde çevresel inceleme ve izin süreçlerinin önemli ölçüde hızlandırılması bekleniyor. Ottawa yönetimi, gerekli koşul belgesini 1 Eylül 2027 tarihine kadar tamamlamayı hedefliyor. Böylece aynı yıl içinde inşaat çalışmalarının başlaması planlanıyor.
PETROL ŞİRKETLERİNE YENİ EMİSYON YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Mutabakat, yüksek emisyonlu enerji şirketleri için yeni karbon yoğunluğu azaltım kuralları da getiriyor. Buna göre büyük petrol kumu üreticileri her yıl karbon yoğunluklarını yüzde 2 azaltmak zorunda olacak.
Şirketler bu hedefe; doğrudan emisyon azaltımı yaparak, karbon kredisi kullanarak veya karbon fiyatını ödeyerek ulaşabilecek.
Pathways karbon yakalama projesini inşa edecek ve işletecek şirketler için ise daha düşük yükümlülük uygulanacak. Bu firmalar 2030’dan itibaren yıllık yalnızca yüzde 1 karbon yoğunluğu azaltımı yapmakla sorumlu tutulacak.
