Küresel ticaret için kritik hafta: ABD ile Çin tarifeleri düşürmek için masada

ABD ile Çin arasında uzun süredir küresel ticareti baskılayan gümrük tarifelerinde yeni bir yumuşama sürecinin kapısı aralanıyor. İki ülkenin bu hafta gerçekleştireceği görüşmelerde, ulusal güvenlik kapsamında değerlendirilmeyen ürünlerde karşılıklı tarife indirimine gidilmesini sağlayacak yaklaşık 30 milyar dolarlık ürün sepeti üzerinde uzlaşı aranacağı belirtiliyor.

Küresel piyasalarda dikkatle takip edilen temasların, Washington ile Pekin arasındaki ekonomik ilişkilerde daha pragmatik ve kontrollü bir dönemin başlangıcı olabileceği değerlendiriliyor. Görüşmelerde özellikle enerji, tarım ve tüketim ürünlerinin öne çıkması beklenirken, iki tarafın da ticaret akışını yeniden hızlandıracak adımlar üzerinde çalıştığı ifade ediliyor.

TİCARET KURULU MODELİYLE YENİ DÖNEM

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer tarafından daha önce “somut sonuç üretecek yeni yapı” olarak tanımlanan Ticaret Kurulu mekanizmasının, geçmiş yıllardaki ABD-Çin ekonomik diyaloglarından farklı bir çerçeve sunduğu belirtiliyor.

Washington yönetimi, artık Pekin’in devlet destekli ekonomik modelini tamamen değiştirmesi yönünde baskı kurmak yerine, iki farklı ekonomik sistem arasında daha dengeli ve sürdürülebilir bir ticaret zemini oluşturmayı hedefliyor. Greer, söz konusu yapıyı “uyumsuz iki sistemi birbirine bağlayan adaptör” olarak tanımlayarak, ana hedefin ticarette optimizasyon ve denge olduğunu vurguladı.

ABD yönetiminin yaklaşım değişikliği, iki ülke arasındaki ekonomik gerilimin kontrollü şekilde azaltılabileceği yönündeki beklentileri güçlendirdi.

ENERJİ VE TARIM ÜRÜNLERİ MASANIN MERKEZİNDE

Reuters’in aktardığı bilgilere göre müzakerelerde enerji ve tarım ürünleri kritik başlıklar arasında yer alıyor. Çin’in ABD’den ithal edilen ham petrole yüzde 10, sıvılaştırılmış doğal gaz ile kömüre yüzde 15’e varan ek vergiler uyguladığı bilinirken, sığır etindeki toplam vergi yükünün ise yüzde 55 seviyesine ulaştığı belirtiliyor.

ABD tarafında ise 2019 yılından bu yana düz panel televizyonlardan akıllı hoparlörlere kadar geniş bir Çin menşeli ürün grubuna yüzde 7,5 oranında ek tarife uygulanıyor. Uzmanlara göre karşılıklı indirimler, hem üretim maliyetlerini hem de küresel enflasyon baskısını azaltabilecek önemli bir adım olabilir.

Yaklaşık 30 milyar dolarlık ürün grubunda sağlanacak olası tarife indirimi, küresel tedarik zincirlerinde yeniden hareketlilik yaratabilir.

KRİTİK GÖRÜŞME GÜNEY KORE’DE GERÇEKLEŞTİ

Taraflar arasında yapılacak zirve öncesinde diplomatik temaslar hız kazandı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng, Güney Kore’nin Incheon kentinde yaklaşık üç saat süren kapsamlı bir ön görüşme gerçekleştirdi.

Toplantının ardından resmi açıklama yapılmaması dikkat çekerken, görüşmenin teknik ayrıntılar ve tarife başlıkları üzerinde yoğunlaştığı değerlendiriliyor. Diplomatik kaynaklar, tarafların doğrudan sonuç açıklamak yerine süreci kontrollü şekilde ilerletmeyi tercih ettiğini belirtiyor.

TİCARET HACMİNDE SERT DARALMA DİKKAT ÇEKTİ

ABD ile Çin arasındaki mal ticareti hacmi 2025 yılında yüzde 29 gerileyerek 415 milyar dolara düştü. Aynı dönemde ABD’nin Çin’e karşı verdiği dış ticaret açığı ise yüzde 32 azalarak son yirmi yılın en düşük seviyesi olan 202 milyar dolara indi.

Asia Society Politika Merkezi’nde görev yapan eski ABD ticaret müzakerecisi Wendy Cutler, iki ülkenin 30 ila 50 milyar dolarlık ürün grubunda tarife indirimi konusunda ortak zemine yaklaştığını ifade etti.

Uzmanlar, Ticaret Kurulu mekanizmasının ilk etapta sınırlı ürünlerle başlayıp ilerleyen süreçte daha geniş sektörlere yayılabileceğini değerlendiriyor.