Suriye’de 73 ton doğal uranyum bulundu: UAEA eski reaktörü doğruladı

Suriye’de doğal uranyum ve geçmiş nükleer faaliyetlere ilişkin yeni bulgular açıklandı. UAEA, hazırladığı raporu üye ülkelere gönderdi. Raporda, Deyrizor’daki tesisin yapım aşamasındaki bir nükleer reaktör olduğu doğrulandı. Ayrıca bağlantılı tesiste tonlarca doğal uranyum bulunduğu bildirildi.

UAEA, Suriye’de yaklaşık 73 metrik ton doğal uranyum metali tespit edildiğini açıkladı.

Suriye’deki tesis nükleer reaktör çıktı

Deyrizor’daki tesis, 2007 yılında İsrail tarafından vurulmuştu. Ancak tesisin niteliği uzun süre kesinlik kazanmamıştı.

UAEA, söz konusu yapının inşa halindeki bir nükleer reaktör olduğunu belirledi. Ayrıca tesisin önceki yönetim tarafından bildirilmediğini kaydetti.

Bunun yanında reaktör yakıtının Suriye’deki başka bir tesiste üretildiği bildirildi. Böylece geçmiş faaliyetlere ilişkin açıkta kalan başlıklar netleştirildi.

Doğal uranyumun 55 tonu yakıt çubuğu halinde

UAEA, bağlantılı tesiste yaklaşık 73 ton doğal uranyum bulunduğunu açıkladı. Bunun 55 tonunun yakıt çubuklarına dönüştürüldüğü belirtildi.

Ayrıca materyalin tamamı UAEA denetimine alındı. Böylece uranyum, Ajansın muhafaza ve gözetim önlemlerine tabi tutuldu.

Suriye yönetimi, UAEA denetimindeki nükleer materyalin ülke içinde tutulacağını bildirdi.

Eski Suriye yönetiminin bildirim yapmadığı belirlendi

UAEA, eski yönetimin nükleer faaliyetleri gerektiği şekilde açıklamadığını tespit etti. Bildirilmeyen yerler arasında reaktör tesisi bulunuyor.

Ayrıca yakıt üretim ve depolama tesislerinin de beyan edilmediği aktarıldı. Bunun üzerine yeni yönetim eksik bilgileri Ajansa sundu.

Bu kapsamda nükleer materyal muhasebe raporları hazırlandı. Ayrıca tesislere ilişkin tasarım bilgileri UAEA ile paylaşıldı.

Suriye yönetiminden UAEA ile iş birliği

Suriye’nin yeni yönetimi, 2024 sonunda yaşanan değişimin ardından UAEA’ya iş birliği sözü verdi. Ardından Ajansın talep ettiği bilgi ve erişim sağlandı.

UAEA, yeni yönetimin şeffaf yaklaşımını olumlu karşıladığını bildirdi. Böylece Suriye soruşturmasındaki bekleyen güvenlik denetimi başlıkları çözüldü.

UAEA raporları kurul toplantısında ele alınacak

UAEA, Suriye ve İran hakkında iki gizli rapor hazırladı. Belgeler, Guvernörler Kurulu toplantısı öncesinde üyelere gönderildi.

Rapora göre Suriye dosyasındaki açık konular sonuçlandırıldı. Buna karşılık İran başlığında ilerleme sağlanamadığı belirtildi.