Çin ile Sırbistan ekonomik işbirliğini büyütme kararı aldı

PEKİN’de gerçekleştirilen kritik zirvede Çin ile Sırbistan, siyasi ilişkilerden güvenliğe, ticaretten teknolojiye kadar uzanan geniş kapsamlı işbirliği başlıklarında yeni adımlar atma kararı aldı. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić arasında yapılan görüşmelerde, iki ülkenin “ortak geleceği paylaşan stratejik ortaklık” anlayışını daha ileri taşımakta kararlı olduğu mesajı verildi.

Çin Dışişleri Bakanlığı tarafından paylaşılan bilgilere göre taraflar, ekonomik kalkınma, altyapı yatırımları, güvenlik koordinasyonu ve ticaret alanlarında işbirliğini derinleştirmek amacıyla kapsamlı mutabakata vardı. Görüşmelerin ardından siyasi ilişkiler, eğitim, bilim, teknoloji, kültür, hukuk ve ticaret alanlarını kapsayan 20’den fazla anlaşma ve protokol imzalandı.

ÇİN VE SIRBİSTAN “ORTAK GELECEK” VURGUSU YAPTI

Devlet Başkanı Şi Cinping, iki ülke arasındaki karşılıklı güvenin her geçen yıl daha da güçlendiğini belirterek, Çin’in Sırbistan ile uzun vadeli stratejik ortaklığı yeni bir seviyeye taşımayı hedeflediğini söyledi. Şi, ortak refah ve kalkınma anlayışı doğrultusunda işbirliğinin daha kapsamlı hale geleceğini ifade etti.

Cumhurbaşkanı Vucic ise Çin’in Sırbistan’a verdiği desteğin Belgrad yönetimi açısından büyük önem taşıdığını belirtti. Vucic, özellikle altyapı yatırımları ve sanayi projelerinde faaliyet gösteren Çinli şirketlerin ülke ekonomisine ciddi katkı sağladığını dile getirerek Pekin yönetimine teşekkür etti.

İki ülke arasında siyasi ilişkilerden teknolojiye kadar uzanan 20’den fazla işbirliği anlaşması imzalandı.

TAYVAN VE KOSOVA KONUSUNDA KARŞILIKLI DESTEK

Görüşmenin ardından yayımlanan ortak bildiride, tarafların birbirlerinin egemenlik haklarını, ulusal güvenliğini ve toprak bütünlüğünü desteklemeyi sürdüreceği belirtildi. Ayrıca ülkelerin kendi siyasi sistemlerini ve kalkınma modellerini bağımsız şekilde belirleme hakkına saygı duyulduğu vurgulandı.

Sırbistan yönetimi, Tayvan konusunda “Tek Çin” politikasına bağlılığını yineleyerek Tayvan’ın bağımsızlığına karşı olduğunu açıkladı. Çin tarafı ise Kosova meselesinde çözümün Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 1244 sayılı kararı temelinde diyalog yoluyla bulunması gerektiğini savundu.

Sırbistan, Tayvan konusunda “Tek Çin” ilkesine bağlılığını bir kez daha teyit etti.

GÜVENLİK VE POLİS İŞBİRLİĞİ GENİŞLİYOR

Ortak açıklamada güvenlik başlığı da dikkat çekti. Taraflar; terörle mücadele, sınır aşan suçların önlenmesi, büyük ölçekli organizasyonların güvenliği ve “renkli devrim” girişimlerine karşı koordinasyon konularında temasları artırma kararı aldı.

Bunun yanı sıra müşterek polis devriyeleri, özel güvenlik eğitimleri ve ortak tatbikatlarla iki ülkenin güvenlik kapasitesinin güçlendirilmesi konusunda da mutabakata varıldığı bildirildi.

ÇİN-SIRBİSTAN TİCARET HACMİ 6,5 MİLYAR DOLARA YAKLAŞTI

Çin, Sırbistan’ın Avrupa Birliği dışındaki en büyük ticaret ortakları arasında bulunuyor. İki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler özellikle son yıllarda hızla büyüdü.

2023 yılında Pekin’de düzenlenen 3. Kuşak ve Yol Forumu sırasında imzalanan serbest ticaret anlaşmasıyla birlikte gümrük vergisiz ticaret yapılan ürün oranının yüzde 95’e ulaşması hedeflenmişti.

Anlaşmanın ardından Sırbistan’ın Çin’e yaptığı tarım ürünleri ihracatında artış yaşanırken, Çin’den Sırbistan’a yönelik makine ve teknoloji ihracatı da dikkat çekici seviyelere ulaştı.

İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında 6,49 milyar dolara yükseldi.

Resmi verilere göre söz konusu ticaretin 4,13 milyar dolarlık kısmını Çin’in ihracatı oluştururken, Sırbistan’ın Çin’e gerçekleştirdiği dış satım 2,36 milyar dolar olarak kayıtlara geçti.

KUŞAK VE YOL PROJELERİ ÖNE ÇIKIYOR

Pekin ile Belgrad arasındaki işbirliğinde Kuşak ve Yol Girişimi kapsamındaki altyapı projeleri önemli yer tutuyor. Belgrad-Budapeşte hızlı tren hattı ile Belgrad-Novi Sad bağlantısı, Çin’in Avrupa’daki en dikkat çeken ulaşım yatırımları arasında gösteriliyor.

Öte yandan Çinli şirketlerin Sırbistan’daki doğrudan yatırımlarında da son dönemde belirgin artış yaşanıyor. Smederevo Çelik Fabrikası’nın yeniden faaliyete geçirilmesi sanayi alanındaki işbirliğinin sembol projelerinden biri olarak öne çıkarken, Saraorçi Güneş Enerjisi Santrali gibi yenilenebilir enerji yatırımları da iki ülkenin yeni nesil ekonomik ortaklığını güçlendiriyor.