Emre Alkin’den dikkat çeken havacılık krizi uyarısı: Daha pahalı uçuş dönemi başlayabilir

06 Mayıs 2026, 22:17

EKOTÜRK TV’de yayımlanan “Günün Yorumu” programında konuşan ekonomist Emre Alkin, küresel havacılık sektöründe yaşanan gelişmelerin yalnızca hava yolu şirketlerini değil, dünya ekonomisinin tamamını etkileyebilecek yeni bir maliyet krizinin habercisi olabileceğini söyledi. Son haftalarda uçuş iptalleri, kapasite daralmaları ve yükselen jet yakıtı maliyetlerinin sektör üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu belirten Alkin, yaşanan sürecin geçici bir dalgalanmadan çok daha büyük bir ekonomik kırılmanın ilk sinyalleri olabileceğine dikkat çekti.

MAYIS PLANLAMALARINDA 12 BİN UÇUŞ İPTAL EDİLDİ

Uluslararası havacılık verilerine göre yalnızca iki haftalık süreçte yaklaşık 2 milyon koltuk kapasitesi sistemden çıkarıldı. Aynı dönemde dünya genelinde 12 bin uçuşun iptal edilmesi, sektörün olağan bir talep düzenlemesinden geçtiği tezini zayıflatırken, maliyet kaynaklı ciddi bir baskının oluştuğunu ortaya koydu.

Özellikle kapasite azaltımının küresel ölçekte yayılması dikkat çekti. Türk Hava Yolları en fazla koltuk kesintisi yapan şirketlerden biri olurken, Air China ikinci sırada yer aldı. Lufthansa ise uçuş iptallerinde öne çıkan şirketler arasında gösterildi. Bu tablo, sorunun yalnızca belirli bir coğrafyayla sınırlı olmadığını, küresel ölçekte havacılık sistemini etkileyen yeni bir döneme girildiğini gösteriyor.

“JET YAKITI FİYATLARI İKİ KATINA ÇIKTI”

İran merkezli jeopolitik gerilim sonrası jet yakıtı fiyatlarında yaşanan sert yükseliş, hava yolu şirketlerinin maliyet yapısını bozdu. Havacılık sektöründe en büyük gider kalemlerinden biri olan yakıt maliyetlerinin hızla yükselmesi, birçok uçuş hattını ekonomik olmaktan çıkardı.

Şirketler zarar eden rotaları kapatmaya başlarken, bazı hava yolları daha küçük uçaklarla operasyon yapmaya yöneldi. Aynı zamanda bilet fiyatlarında da ciddi artış yaşandı. Bu durum yolcular açısından daha pahalı seyahat anlamına gelirken, şirketler için ise operasyonel sürdürülebilirlik sorununu gündeme taşıdı.

Asya’daki bazı büyük havalimanlarının ek seferlere sınırlama getirmesi de dikkat çeken gelişmeler arasında yer aldı. Vietnam’ın yakıt tüketimine yönelik kısıtlama adımları attığı belirtilirken, Körfez bölgesindeki operasyonel aksaklıkların ise hava trafiğinde ciddi daralma yarattığı ifade edildi.

AVRUPA-ASYA UÇUŞLARININ YÜZDE 65’İ ETKİLENDİ

Özellikle Körfez hattındaki gerilim nedeniyle Avrupa ile Asya arasındaki uçuş trafiğinin yaklaşık yüzde 65’inin doğrudan etkilendiği değerlendiriliyor. Uzun yıllardır kullanılan klasik uçuş rotalarının değişmeye başlaması ise havacılıkta yeni bir dönemin habercisi olarak yorumlanıyor.

Yaklaşan Dünya Kupası organizasyonu öncesinde hava trafiğinde yaşanabilecek aksaklıkların, bilet fiyatlarında astronomik yükselişlere yol açabileceği de sektörün en önemli endişeleri arasında gösteriliyor.

KARGO VE E-TİCARETTE MALİYET BASKISI BÜYÜYOR

Yalnızca yolcu taşımacılığı değil, hava kargo taşımacılığı da yaşanan krizden etkilenmeye başladı. Yüksek değerli ürünler, hızlı teslimat gerektiren siparişler ve küresel e-ticaret ağının büyük bölümü hava taşımacılığına bağlı olduğu için uçuş sayılarındaki düşüş doğrudan tedarik zincirlerini baskılıyor.

Küresel taşımacılık maliyetlerindeki yükselişin özellikle elektronik, teknoloji ve hızlı tüketim sektörlerinde yeni fiyat artışlarını tetikleyebileceği belirtiliyor. Ulaşım maliyetlerindeki artışın üretim ve lojistik zincirine yansıması ise enflasyon baskısını yeniden güçlendirebilir.

“BU SADECE HAVACILIK SEKTÖRÜNÜN SORUNU DEĞİL”

Enerji fiyatlarındaki yükselişin taşımacılıktan ticarete, enflasyondan büyüme dinamiklerine kadar geniş çaplı etkiler oluşturabileceği belirtiliyor. Uzmanlara göre havacılık sektöründeki daralma küresel ekonomik sistemde yeni maliyet dengelerinin oluşmasına neden olabilir.

Şirketlerin artık daha az uçuş, daha yüksek bilet fiyatı ve daha seçici rota planlamasıyla hareket etmeye başladığı ifade edilirken, bu değişimin kalıcı hale gelme ihtimali de giderek güçleniyor.

YENİ DÖNEMİN ŞİFRESİ: DAHA AZ UÇUŞ, DAHA YÜKSEK MALİYET

Uzmanlara göre jeopolitik gerilimlerin enerji piyasalarında kalıcı hale gelmesi durumunda havacılık sektöründe eski normale dönüş zorlaşabilir. Bu durumda hava yolu şirketlerinin operasyon modelleri tamamen değişebilir ve küresel ulaşım sistemi daha yüksek maliyetli yeni bir dengeye oturabilir.

Ekonomistler, şirketlerin ve yatırımcıların yaşanan gelişmeleri geçici bir kriz olarak görmemesi gerektiğini belirterek, özellikle enerji fiyatları ve lojistik maliyetlerindeki yükselişe karşı alternatif planlamaların önem kazandığını vurguluyor.