Navlun piyasasında sert yükseliş: Konteyner maliyetleri rekor kırdı
Orta Doğu’da devam eden savaşın küresel ticaret üzerindeki etkileri derinleşirken, konteyner taşımacılığı maliyetlerinde dikkat çekici bir yükseliş yaşanıyor. Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar, artan yakıt giderleri ve tedarik zincirindeki belirsizlikler nedeniyle spot konteyner navlun fiyatları son bir yılın en yüksek seviyesine çıktı.
Konteyner navlun fiyatları yüzde 80 yükseldi
Denizcilik araştırma kuruluşu Drewry’nin Dünya Konteyner Endeksi verilerine göre, 40’lık konteyner için gösterge navlun ücreti 26 Şubat’taki 1.899 dolar seviyesinden 4 Haziran itibarıyla 3.433 dolara yükseldi.
Savaşın başladığı tarihten bu yana spot konteyner navlun fiyatlarında yaklaşık yüzde 80’lik artış yaşandı.
Hürmüz Boğazı’ndaki ticaret akışının normal seviyelerin oldukça altında seyretmesi, gemi kapasitesindeki daralma ve alternatif rotalara yönelim maliyetleri yukarı taşıyan temel unsurlar arasında yer aldı.
Transpasifik hatlarında maliyet artışı dikkat çekiyor
Özellikle ABD ile Asya arasındaki ticaret koridorlarında navlun ücretleri sert yükseldi. Şangay-New York hattında konteyner taşıma maliyeti yüzde 98 artışla 5.505 dolara ulaşırken, Şangay-Los Angeles rotasında artış yüzde 108’i buldu ve fiyatlar 4.565 dolara çıktı.
Şangay-Los Angeles hattında navlun ücretleri savaş sürecinde iki kattan fazla yükseldi.
Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı’ndaki riskler nedeniyle bazı konteyner gemilerinin rotalarını değiştirmesi, teslimat sürelerinin uzamasına ve kapasite sıkışıklığına neden oldu.
Asya-Avrupa hattında da yükseliş sürüyor
Asya ile Avrupa arasındaki ticaret rotalarında da benzer bir tablo görülüyor. Şangay-Rotterdam hattında spot navlun fiyatları savaşın başlamasından bu yana yüzde 71 artarak 3.579 dolara yükseldi.
Bunun yanında, temmuz ayında yürürlüğe girmesi beklenen yeni gümrük tarifeleri öncesinde sevkiyatların öne çekilmesi ve 2026 FIFA Dünya Kupası kaynaklı ek lojistik talebi de navlun piyasasındaki yükselişi destekleyen faktörler arasında gösteriliyor.
Uzmanlar, jeopolitik risklerin sürmesi halinde küresel taşımacılık maliyetlerindeki yukarı yönlü baskının önümüzdeki dönemde de devam edebileceğine dikkat çekiyor.
