ABD’de 24 eyalet Trump’ın gümrük tarifesine karşı dava açıyor
ABD’de ticaret politikaları yeni bir hukuki krizle karşı karşıya kaldı. Başkan Donald Trump’ın küresel ithalata uyguladığı yüzde 15’lik gümrük tarifesine karşı 24 eyalet ortak dava açma kararı aldı. Söz konusu dava, ABD’nin ticaret politikası ve başkanlık yetkileri konusunda önemli bir hukuki tartışmayı da beraberinde getirdi.
Eyaletlerin başını çeken Oregon Başsavcılığı, yapılan resmi açıklamada, Trump yönetiminin Kongre onayı olmadan dünya genelinde ithalata ek vergi uygulamasının yasal dayanağının bulunmadığını savundu.
TARİFELER ABD MAHKEMESİNE TAŞINIYOR
Eyalet yönetimleri, davayı ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi’ne taşıyacaklarını duyurdu. Açıklamada, bu adımın amacının “Amerikalı tüketicilere ve şirketlere yasa dışı tarifeler yüklenmesini durdurmak” olduğu ifade edildi.
Yetkililer, Trump yönetiminin uzun süredir tartışmalı olan gümrük politikalarının hem ticari dengeleri bozduğunu hem de eyalet ekonomileri üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu belirtiyor.
Eyalet yetkililerine göre uygulanan tarifeler, tüketici fiyatlarını artırırken şirketlerin maliyetlerini de yükselterek ekonomik istikrarsızlık riskini büyütüyor.
YÜKSEK MAHKEME KARARI TARTIŞMAYI ALEVLEDİRDİ
ABD’deki hukuki tartışmanın merkezinde ise Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) yer alıyor. Trump yönetimi bu yasayı gerekçe göstererek tarifeleri uygulamaya koymuştu.
Ancak ABD Yüksek Mahkemesi 20 Şubat’ta verdiği kararda, söz konusu yasanın başkana tek başına gümrük tarifesi koyma yetkisi tanımadığına hükmetti.
Mahkemenin bu kararının ardından Trump yönetimi geri adım atmak yerine farklı bir yasal dayanağa yöneldi.
TRUMP YENİ YASA MADDESİNE BAŞVURDU
Yüksek Mahkeme kararının hemen ardından Trump, 1974 Ticaret Yasası’nın 122. maddesini devreye sokarak küresel tarifeleri yeniden yürürlüğe koydu.
Önce yüzde 10 olarak açıklanan küresel tarife oranı, ertesi gün yapılan duyuruyla yüzde 15’e çıkarıldı. Bu adım, eyalet yönetimleri ve bazı ekonomi çevreleri tarafından “yetki aşımı” olarak yorumlandı.
Eyalet başsavcıları, Trump yönetiminin yeni tarife kararının hem federal yasaları hem de anayasal güçler ayrılığı ilkesini ihlal ettiğini savunuyor.
DAVAYA KATILAN 24 EYALET
Trump yönetimine karşı açılacak davaya katılan eyaletler arasında ABD’nin farklı bölgelerinden yönetimler bulunuyor.
Davaya dahil olan eyaletler şu şekilde sıralandı:
Oregon, Arizona, California, New York, Colorado, Connecticut, Delaware, Illinois, Maine, Maryland, Massachusetts, Michigan, Minnesota, Nevada, New Jersey, New Mexico, North Carolina, Rhode Island, Vermont, Virginia, Washington, Wisconsin, Kentucky ve Pennsylvania.
Bu geniş katılım, söz konusu ticaret kararının yalnızca siyasi değil aynı zamanda ekonomik açıdan da ülke genelinde tartışmalı bir konu haline geldiğini gösteriyor.
ABD TİCARET POLİTİKASINDA YENİ KRİZ
Uzmanlar, açılacak davanın yalnızca gümrük tarifeleriyle sınırlı kalmayabileceğini, aynı zamanda başkanın ticaret alanındaki yetki sınırlarının yeniden tartışılmasına yol açabileceğini belirtiyor.
ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi’nin vereceği kararın, küresel ticaret politikaları ve Amerikan iç piyasası açısından önemli sonuçlar doğurması bekleniyor.
